Herrie in de Senaat

door GB op 02/12/2009

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Herrie in de Senaat

In Europees verband treedt vaak een minister op namens het Koninkrijk. Hij accordeert in de Raad van Ministers een bepaald besluit (een richtlijn bijvoorbeeld) en vervolgens is Nederland eraan gebonden. Soms komt daarbij het Europees Parlement eerst aan de beurt, soms niet.

Om te voorkomen dat het Koninkrijk aan besluiten gebonden raakt waar helemaal geen volksvertegenwoording aan te pas is gekomen, heeft de Staten-Generaal bedongen dat hun instemming nodig is bij besluitvorming waar het Europees Parlement geen rol speelt. Wettelijk werd vastgelegd dat een minister – voor hij in Europees verband ergens aan meewerkte – instemming moest komen vragen aan de kamers. Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, is de rol van het Europees Parlement aanmerkelijk uitgebreid, en de rol van de beide kamers der Staten-Generaal dus verkleind.

Maar vóór 1 december – op 30 november – moesten er nog besluiten door de JBZ-raad geramd worden. Dat betekende dat de Eerste Kamer uiterlijk in zijn vergadering van 24 november instemming moest verlenen. De minister nam dat niet heel erg serieus, want hij liet het 53 pagina’s tellende stuk pas op de dag van de vergadering bij de Senaat bezorgen. De Senaat nam zichzelf echter wel serieus, en verleende – op formele gronden – geen instemming.

Toen werd het lastig voor Hirsch Ballin. De besluiten moesten worden afgedaan op 30 november, omdat uitstel een totaal nieuwe (Lissabon-)procedure zou betekenen. Een tegenstem van Nederland zou op hetzelfde resultaat neerkomen, omdat unanimiteit vereist was. En het laat zich raden wat de andere lidstaten zouden zeggen wanneer Nederland het besluit blokkeert omdat het te beroerd was zijn eigen Senaat fatsoenlijk van informatie te voorzien.

Dus wat doet een Minister van Justitie in zo’n situatie? Die belt Tiny Kox, de voorzitter van de relevante senaatscommissie op en zegt eenvoudig dat hij geen boodschap [lees: schijt] heeft aan het standpunt van de Eerste Kamer en bindt vervolgens Nederland wel aan de nieuwe Europese regels. Liever een boze Senaat dan een boze Sarkozy.

De vraag is nu: hoe serieus zal de Eerste Kamer zichzelf blijven nemen? Er wordt – voor de Eerste Kamer – alvast zwaar geschut voorgereden. Een linke brief, en publieke rechtvaardiging op de site en de dreiging van interpellatie en motie. We zullen zien. Het debat wordt vervolgd op 8 december. Of Hirsch Ballin ook vervolgd gaat worden voor het schenden van deze wettelijke norm zullen we moeten afwachten. SP-kamerleden die voor hun partijgenoot in de Senaat willen opkomen kunnen aan Wilders vragen hoe de procedure werkt.

UPDATE: Inleidende beschietingen in het NRC

{ 6 reacties… read them below or add one }

1 RML 02/12/2009 om 21:30

In hoeverre is de stem van HB bij de JBZ-raad geldig nu de instemming van de Senaat ontbreekt?

2 Anonymous 02/12/2009 om 21:57

Helaas volledig geldig. De goedkeuringswet bij het Verdrag van Nice, waarin het parlementaire instemmingsrecht laatstelijk geregeld was, heeft enkel gelding binnen Nederland, niet op Europees niveau. De geldigheid van het Europese recht kan ook niet worden aangevochten met een beroep op nationaal recht.

Dit is puur een kwestie tussen minister en Senaat. De Eerste Kamer zal dus moeten afrekenen met de minister in de wetenschap dat wat zij ook beslist, het niets uitmaakt voor de geldigheid van de genomen besluiten. Dat neemt niet weg dat de minister een zware zonde heeft begaan: hij heeft willens en wetens een bij wet vastgelegd parlementair recht met voeten getreden. De suggestie van het inzetten van de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid vind ik een zeer interessante. In elk geval is de zaak hier een stuk sterker dan bij Van der Laan het geval was. Met een beetje goede wil is het handelen van de minister best onder artikel 355 Sr te brengen. Maar de beslissing tot vervolging is aan de Tweede Kamer, niet de Eerste.

3 FJJ 03/12/2009 om 00:57

Vroeg vuurwerk in de kamer?
Je bent een rund als je met de Eerste Kamer stunt?

4 GB 03/12/2009 om 14:01
5 RML 04/12/2009 om 20:06

@Anoniem, is dat zo? Is niet te stellen dat de minister geen bevoegdheid toekwam om deze stem uit te brengen? Zonder bevoegdheid ook geen geldige stem.

6 GB 05/12/2009 om 12:24

Ja, dat is zo. Als ik het mij wel herinner gebruikt Kortmann het voorbeeld van iemand die een fiets koopt terwijl hij met zijn vrouw had afgesproken dat hij eerst met haar zou overleggen. Stel je dan voor dat de vrouw bij de fietsenhandelaar komt om de fiets terug te brengen.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: