Hertellen in Flevoland?

door Ingezonden op 10/03/2011

in Decentralisatie

Waarschijnlijk zullen we er in het “rode-potloodtijdperk” maar gewoon aan moeten wennen. Nadat het eerder bij de raadsverkiezingen al in meerdere gemeenten tot een hertelling kwam, speelt dezelfde discussie nu in Flevoland. De Provinciale Staten (PS) moeten daar vandaag een besluit nemen over een verzoek tot hertelling, dat door de VVD is ingediend. De laatste restzetel in deze provincie werd door de Partij voor de Dieren (PvdD) weggekaapt bij de VVD, met een miniem verschil van slechts vier stemmen. Een gevoelig verlies, omdat de huidige coalitie in Flevoland net één zetel tekort komt om haar meerderheid te behouden.

In zo’n situatie is het natuurlijk verleidelijk om na te gaan of zich wellicht, ergens in de provincie, onregelmatigheden hebben voorgedaan, die van invloed zijn geweest op de uitslag. En ik moet toegeven, de VVD is wel iets opmerkelijks op het spoor. In de gemeente Almere blijken namelijk 80 stemmen minder te zijn uitgebracht, dan dat er stempassen zijn ingeleverd. De VVD pleit om die reden voor een hertelling, en dan maar meteen in de gehele provincie Flevoland.

Natuurlijk accepteert de PvdD het niet zomaar dat de VVD de jacht op haar enige zetel heeft geopend. In een lijvige repliek op het VVD-bezwaarschrift aan de Commissie voor de Geloofsbrieven voert de PvdD allerlei redenen aan waarom er geen hertelling moet komen. Daarbij pleit de partij voor het volgen van dezelfde lijn als de ABRvS voorheen volgde. Op grond van deze jurisprudentie is een hertelling pas aan de orde, als een “ernstig vermoeden bestaat dat er zodanige fouten zijn gemaakt, dat zij van invloed op de zetelverdeling kunnen zijn geweest”. Volgens de PvdD is dat niet het geval, omdat het wel vaker voorkomt dat een kiezer zich, na het inleveren van de stempas, op het allerlaatste moment alsnog bedenkt en het stembureau verlaat, zonder te stemmen.

Dit argument is niet erg sterk. Als zo’n bijzondere situatie zich incidenteel eens voordoet, dan dient de voorzitter van het stembureau dat namelijk te vermelden in het proces-verbaal. Dat is kennelijk in geen enkel geval gebeurd. Het zou uiterst onzorgvuldig zijn, ja bijna onvoorstelbaar, als dit in de Almeerse stembureaus maar liefst 80 keer fout is gegaan.

De PvdD stelt verder dat het niet waarschijnlijk is dat een hertelling tot een andere uitslag zal leiden, ook niet als mocht blijken dat er inderdaad 80 stemmen ten onrechte niet zijn meegeteld. Ook dit argument overtuigt niet. De PvdD erkent immers dat de zetelverdeling anders uitvalt, indien de VVD 28 extra stemmen zou binnenhalen. De VVD behaalt – normaal gesproken – ongeveer 25% van de stemmen in Almere, maar er zijn ongetwijfeld ook (villa)wijken waar dit percentage aanzienlijk hoger ligt. Het is dus zeker niet uitgesloten dat de VVD het vereiste aantal stemmen voor de extra zetel alsnog kan behalen. In elk geval kunnen de fouten van invloed zijn geweest op de zetelverdeling, dat staat vast.

Om alle twijfels over de juistheid van de uitslag in deze stembureaus weg te nemen, doen PS er dus goed aan als zij vandaag besluiten tot een hertelling van de stemmen (en de stempassen!) in alle Almeerse stembureaus waar stemmen worden vermist.

Het lijkt er echter op dat de meerderheid van PS nog verder wil gaan, en zal instemmen met het verzoek van de VVD om alle uitgebrachte stemmen in de provincie Flevoland te hertellen. Wellicht speelt op de achtergrond mee dat je, als je coalitiepartij wilt worden, de grootste partij maar beter te vriend kunt houden, zoals de PvdD suggereert. Een dergelijk besluit zou echter zeer twijfelachtig zijn, als er geen aanwijzingen zijn dat ook in andere stembureaus fouten zijn gemaakt. Op grond van artikel P21 Kieswet en de jurisprudentie (ABRvS 26-4-1990, LJN AN2147) kan “het uitsluitend bestaan van geringe verschillen tussen stemaantallen van politieke groeperingen” een hertelling immers niet rechtvaardigen.

Indien PS vandaag toch besluiten om alle stemmen te hertellen, dan staat voor de PvdD nog slechts de mogelijkheid van een kort geding open, in een uiterste poging om een hertelling te voorkomen. Dat kan interessante jurisprudentie opleveren, alleen al omdat het de eerste keer zou zijn dat de civiele rechter zich over een dergelijke kwestie moet uitlaten. De effectieve bestuursrechtelijke procedure die vroeger bestond bij de Raad van State, is immers afgeschaft.

Overigens is het opmerkelijk dat er alleen maar wordt gediscussieerd over een hertelling, en niet over een herstemming. Het is immers goed denkbaar dat de 80 vermiste stemmen, ook na de hertelling, niet worden teruggevonden. Als de voorzitters van de stembureaus daarvoor geen plausibele verklaring weten te geven, dan kan de onzekerheid over de verkiezingsuitslag slechts door een herstemming worden weggenomen.

De jacht op de restzetel van de PvdD wordt vandaag dus geopend. Of het jachtseizoen na het PS-debat ook meteen is afgesloten, is echter de vraag. Als de verschillende partijen elkaar in het PS-debat niet weten te vinden, dan is een ingewikkelde civiele procedure niet uitgesloten. De jager kan dan prooi worden.

Ruud Verstegen

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Ruudt 11/03/2011 om 15:32

Na een lang debat hebben de partijen in Provinciale Staten – met uitzondering van de PvdD – besloten tot een hertelling, maar alleen in de stembureaus waar zich onregelmatigheden hebben voorgedaan. Een zorgvuldig besluit.

En nu maar afwachten of de 80 ‘vermiste’ stemmen worden teruggevonden.

2 RvdW 17/03/2011 om 20:11

Het blijkt dat de stemmen in 42 stembureaus zijn herteld, i.p.v. in de 40 stembureaus die in het besluit van Provinciale Staten waren vermeld (http://www.ge.tt/#6IXdm2K). De twee extra stembureaus waren door de commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven wel genoemd in de bijlage bij haar verslag, maar wegens een ‘administratieve fout’ niet in het advies zelf, en daarom vervolgens ook niet het besluit van PS. De commissaris van de Koninging in Flevoland heeft toen maar op eigen houtje besloten die twee stembureaus toch bij de hertelling te betrekken. PS in Flevoland bekrachtigen deze beslissing nu achteraf. Hoogst curieus. Ik ben erg benieuwd naar de wettelijke grondslag voor de beslissing van de CvdK.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: