Het besloten feestje van de rechtsstaat

door PWdH op 07/02/2014

in Haagse vierkante kilometer, Rechtspraak

Post image for Het besloten feestje van de rechtsstaat

Begin deze week gingen de alarmbellen weer af bij Nieuwsuur. Dit keer was de rechtsstaat in gevaar. Maar wat zagen we nu eigenlijk? De op dit blog zeer hoog geachte Jit Peters constateerde naast een ondergelopen bootje teleurgesteld dat de door hem gewenste constitutionele toetsing in Nederland nog altijd niet tot de mogelijkheden behoorde. Een advocaat waarschuwde voor gebrekkige voorbereiding van procedures die voor vertraging zouden zorgen en de baas van de rechters- en officieren van justitievereniging constateerde dat die vertraging consequenties voor de strafmaat zou kunnen hebben. Hans Engels had vanuit de wandelgangen van de Eerste Kamer het probleem dat wetgeving afgestemd werd op de stem des volks, veel minder geleerd dan hij natuurlijk, die je in het café kon beluisteren.

In de studio zat de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, Frits Bakker. Die prentte ons nog maar eens in dat we de strafmaat vooral toevertrouwen aan de rechter. Verder was het aan de grenzeloze loyaliteit van de rechters te danken was dat er ondanks alle bezuinigingen ueberhaupt nog vonnissen het gerechtsgebouw uitkwamen.

Er werd, kortom, vooral flink gepreekt voor eigen parochie. Waarom de rechtsstaat nu precies in gevaar was, werd niet onmiddellijk duidelijk. Er zijn ook staatsrechtjuristen, Nijmeegse vooral, die al jaren tegen constitutionele toetsing pleiten zonder dat ze dat op het verwijt komt te staan de rechtsstaat op te heffen. Dat onevenredige vertraging in een procedure consequenties kan hebben voor de strafmaat lijkt eerder een bewijs dat de rechtsstaat nog alive and kicking is. De quote van Hans Engels zal wel ongelukkig gesneden zijn. En Frits Bakker had eigenlijk geen antwoord op de vraag van de immer onverschrokken Marielle Tweebeke dat het in een democratie toch niet zo gek is dat gehoor wordt gegeven aan een breed gedragen wens tot het opleggen van hogere straffen. De rechters bleken nota bene zelf ook nauwkeurig hun ranking ten opzichte van andere Europese rechters bij te houden.

Je zou je overigens kunnen afvragen of Bakker niet zelf het ‘uitgebalanceerde’ systeem van de machtenscheiding aan het wankelen bracht waar hij zich nadrukkelijk op beriep. De Raad voor de Rechtspraak wekt alleen al vanwege zijn naam op zijn minst de indruk min of meer de rechterlijke macht te vertegenwoordigen. Het openbaar recenseren van wetsvoorstellen behoort van oudsher niet onmiddellijk tot zijn takenpakket.

Maar laten we daar niet flauw over doen. Laat de Raad voor de Rechtspraak vooral openlijk de confrontatie aangaan met Opstelten en Teeven. Met  hun inderdaad soms nogal plastische stijl kunnen zij best wat tegengas gebruiken. En natuurlijk mogen zij, meer inhoudelijk, best zuiniger zijn op de rechterlijke macht, de advocatuur en waarborgen die het recht biedt als je aan de beurt bent bij de overheid. De Nieuwsuur-uitzending was echter een gemiste kans dat behalve van de professionals een zaak van heel Nederland te maken. Bakker wist na herhaaldelijk doorvragen welgeteld één voorbeeld te noemen van een wetsvoorstel dat echt niet door de beugel kon: het wetsvoorstel waarbij veroordeelde terroristen met een dubbele nationaliteit de Nederlandse wordt afgenomen. Zij krijgen zo als het ware een extra straf ten opzichte van terroristen met maar een nationaliteit.

Een terecht voorbeeld, maar waarschijnlijk nogal ver van het bed voor de meesten van ons. Het sureële plan gevangen te laten betalen voor hun detentie, lijkt me aansprekender. Of, ondanks alle aandacht voor gerechtelijke dwalingen, af te schaffen dat je na een veroordeling in eerste instantie niet meer in vrijheid hoger beroep mag afwachten. Jit Peters noemde beide overigens wel. Teevens meest recente voorstel om een verklaring omtrent gedrag te weigeren aan wie alleen nog maar verdacht is, zonder dat een onafhankelijke rechter heeft gekeken wat er precies aan de hand is, lijkt me ook een goeie. We kunnen allemaal op een dag bij de politie in het vizier komen. Terwijl dat achteraf ten onrechte blijkt. Zouden we het niet allemaal waarderen daar niet de rest van ons leven last van te hebben?

Zolang we de rechtsstaat blijven presenteren als een besloten feestje voor de juridische elite van Nederland, zullen Opstelten en Teeven in naam van het volk blijven partycrashen. En geef ze dan eens ongelijk.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: