Het internationale recht van de sterkste

door SV op 06/06/2010

in Buitenland

Ik geef toe, ik ben geen expert in internationaal publiekrecht. Maar zoals een restaurantbezoeker kan genieten van een sterrentent zonder dat hij sabayonsaus kan maken, zo kon ik dit weekend ook een vroege publiekrechtelijke analyse de Israelische blokkade van de Gazastrook waarderen:

“If the conflict between Israel and Hamas is an international armed conflict (IAC), there is no question that Israel has the right to blockade Gaza. [...] [I]t is difficult to argue that Israel is involved in an IAC with Hamas.  First, it is obviously not in a traditional IAC, because Gaza is not a state.  Second, not even Israel claims that the conflict has been internationalized by the involvement of another state.  And third, although the Israeli Supreme Court held — controversially — in the Targeted Killings case that armed conflict between an occupying power and a rebel group is international, Israel’s official position is that it not currently occupying Gaza.

Israel’s defense of the blockade thus appears to create a serious dilemma for it.  Insofar as Israel insists that it is not currently occupying Gaza, it cannot plausibly claim that it is involved in an IAC with Hamas.  And if it is not currently involved in an IAC with Hamas, it is difficult to see how it can legally justify the blockade of Gaza.  Its blockade of Gaza, therefore, seems to depend on its willingness to concede that it is occupying Gaza and is thus in an IAC with Hamas.  But Israel does not want to do that, because it would then be bound by the very restrictive rules of belligerent occupation in the Fourth Geneva Convention [...] [-] Hamas fighters would then be entitled to attack Israeli combatants and would have to be treated as POWs upon capture.”

Reaguurders repliceren dat Lincoln’s zeeblokkade van de Confederatie (NB 1861-1865) toch een precedent zou zijn waarop Israel zich zou kunnen beroepen. De auteur meent van niet. Die zeeblokkade zette Engeland ertoe de Confederatie als belligerent state te beschouwen (zodat zij mocht overwegen haar voormalige Noordelijke kolonieen aan te vallen). In effect was toch sprake van een internationaal gewapend conflict.

Hoe interessant de juridische analyse ook moge zijn, ik vrees het een academische discussie blijft. Als ik het goed zie – maar ik ben zoals gezegd geen expert – geldt met name in het internationaal publiekrecht: might makes right. Het “precedent” illustreert dit: als Engeland destijds geen belang had gehad de Confederatie als belligerant state te beschouwen, zou Lincoln’s blokkade geheel geen juridische gevolgen hebben. En als Engeland en andere landen de blokkade destijds al in de strengst mogelijke bewoordingen strijdig met het internationaal publiekrecht hadden verklaard, is moeilijk voorstelbaar dat Lincoln zich van dat label iets had aangetrokken als er geen feitelijke gevolgen aan zouden zijn verbonden.

Dat was toen. Israel nu moet vrezen voor afbrokkelende steun voor haar zaak. Met de juridische kwalificatie van de blokkade heeft dat echter minder te maken dan met de morele waarde van de aanval en de wijze waarop die aanval in de media naar voren komt. Dat is de perceptie van de blokkade. De definiering van het internationaal recht kan de perceptie van (on)recht beinvloeden door een explicitering van rechtvaardigheid, op dezelfde wijze als een goede politicus die perceptie probeert te beinvloeden.

Lon Fuller’s Koning Rex leerde dat een wet pas een wet is, als de wet in de praktijk ook wordt toegepast. Is het tijd om het vak International Law te hernoemen tot International Politics?

Related Posts with Thumbnails

{ 2 reacties… lees hieronder of reageer }

1 wouter 06/06/2010 at 23:53

Ik – eveneens niet-expert – vind deze zinsnede wel interessant: “[..] because Gaza is not a state.”

Nu probeert de Palestijnse Autoriteit het ICC in Den Haag er juist van te overtuigen dat de PA (dus niet Gaza an sich, maar inclusief de door Fatah geleide West Bank) weldegelijk een staat is, zodat de Palestijnen kunnen verzoeken om vervolging van Israeli’s die betrokken waren bij “Casting Lead” in 2006.

Nu, dat levert een juridisch moeras op dat ik (a) niet kan beoordelen en (b) liever laat uitleggen door bijvoorbeeld de vrienden van OpinioJuris http://opiniojuris.org/2010/05/06/can-the-icc-prosecutor-investigate-gaza-icc-prosecutor-opens-the-debate/ .

In ‘t Haagje gaat niettemin wel de mare dat de aanklager al warmdraait voor deze zaak.

Wordt vervolgd?

2 Doortje Messing 07/06/2010 at 00:34

Ik – zomogelijk nog minder expert, sterker nog, totale leek – heb een soortgelijke conclusie getrokken bij het overzien van de reactietombola na het verschijnen van het rapport van de cie. Davids inzake Irak: het voorbehoud van Van Walsum, en Balkenende’s cruciaal onjuiste interpretatie daarvan in de uren na de ontvangst – de reacties in London, waar ook een onderzoek bezig was, maar dan van niet-juristen – en, zeer tekenend, de vermoeidheid met en het niet-beklijven van de sp-woordcombinatie ‘illegale oorlog’.

Er gebeurt, zeker voor Nederland, nu wel iets belangrijks als gevolg van deze situatie. Als wij de ‘internationale rechtsorde’ willen bevorderen, wat is dan juist te doen?
Het debat daarover wordt in de huidige verkiezingcampagne, om maar eens wat te noemen, niet gevoerd.

Leave a Comment


Vorige post:

Volgende post: