Post image for Het jaar van Publiekrecht & Politiek

Nu het jaar 2013 op zijn einde loopt, is het goed eens terug te blikken op de artikelen die de afgelopen maanden op dit weblog zijn verschenen. Hoe zag – samengevat – het jaar van Publiekrecht & Politiek eruit? Deze bijdrage meegerekend verschenen er in 2013 in totaal 292 nieuwe artikelen op dit weblog, die in totaal enkele honderdduizenden keren werden gelezen. In een aantal gevallen ging het om artikelen rondom hetzelfde thema. Veel werd er gepubliceerd en ook gediscussieerd over de troonswisseling die op 30 april van dit jaar plaatsvond (en waarvan live verslag werd gedaan door de redactie).

Een belangrijk subthema was daarbij de ‘inhuldigingseed’ die Kamerleden geacht worden tegenover de nieuwe koning af te leggen. In de discussie over deze ‘eed’ werden vaak diametraal tegenover elkaar staande standpunten ingenomen. Twee hoogleraren verdedigden de stelling dat de inhuldigingseed in strijd is met de Grondwet (‘Leed over de inhuldigingseed‘), terwijl anderen juist van een harde wettelijke verplichting spraken en grote moeite hadden met Kamerleden die zich aan parlementaire ongehoorzaamheid schuldig maakten (‘Parlementaire ongehoorzaamheid‘). Een emeritus beleidsambtenaar handhaving stelde de eedweigeraars zelfs strafrechtelijke vervolging in het vooruitzicht (‘Weigeren eed levert strafbaar feit op’). In de marge van deze discussie werd nog de vraag gesteld of niet eigenlijk over een andere eed gesproken zou moeten worden (‘We voeren de verkeerde discussie!‘), werd gekeken naar de situatie bij onze zuiderburen, die dit jaar eveneens met een troonswisseling te maken kregen (‘Inhuldigen à la Belgique‘), en werd geschreven over de aanspreektitel van Máxima Zorreguieta (‘Koningin en/of prinses. Much ado about nothing?‘). Voor de aanspreektitel ‘koningin’ bleek geen wettelijke grondslag te bestaan, maar dat bleek verrassend genoeg ook voor rechters in Nederland te gelden (‘Nu ook al geen wettelijke grondslag voor aanspreektitel rechters!‘).

De troonswisseling was natuurlijk niet het enige staatsrechtelijke onderwerp dat dit jaar besproken en geanalyseerd werd. Ook de perikelen rondom de geplaagde Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg kwamen aan de orde (‘Huil niet om Buma, maar om Ed Groot‘; ‘Anouchka van Miltenburg, lever die hamer toch in‘). Dit weblog mengde zich op onorthodoxe wijze in de discussie over Zwarte Piet door ook de figuur van Sinterklaas te problematiseren (o.a. ‘De sof van Sinterklaas‘) en publiceerde een heldere analyse over de (on)mogelijkheden de islamitische middelbare school Ibn Ghaldoun (‘Ibn Ghaldoun moet blijven (?)‘) te sluiten. De onderwijsvrijheid nam dit jaar sowieso een prominente plek in. Een rapport van de Onderwijsraad over artikel 23 Grondwet werd grondig becommentarieerd (‘Herinterpretatie van art. 23 Grondwet – deel I‘) en een bijdrage over de dreigende afschaffing van het thuisonderwijs leidde tot veel discussie tussen voor- en tegenstanders van deze vorm van onderwijs (‘Homeschooling en het bashen van gelovigen‘). Tussen alle emoties door was er gelukkig ook nog ruimte voor humor. Die bleek verrassend genoeg gevonden te kunnen worden bij de doorgaans als humorloos bekend staande rechterlijke macht (‘Lachen met de rechter‘).

De Eerste Kamer drukte in 2013 weer haar stempel op de politiek. Dat vond zijn weerslag in de bijdragen op dit weblog. Onder meer werd geanalyseerd hoe het ontbreken van een meerderheid in de Senaat al sinds 2010 leidt tot een wirwar van akkoorden en supermeerderheden in de Tweede Kamer (‘Akkoordendoolhof‘). Dat het zonder dergelijke akkoorden tot moord en doodslag in de statige vergaderzaal van de Eerste Kamer komt, is ook aan de orde gesteld (‘Weekers en de blinde muur‘). De overkoepelende vraag is steeds of het wel gerechtvaardigd is dat een indirect gekozen orgaan als de Eerste Kamer in theorie elk plan van het door de meerderheid van de Tweede Kamer gesteunde kabinet kan tegenhouden. Voor de academische discussie is het goed te constateren dat de meningen daarover verschillen. Men zie bijvoorbeeld ‘De Eerste Kamer als breekijzer voor de democratie‘ vs. bijdragen als ‘Buitenlands bericht: het Nederlandse staatsbestel is kapot‘ en ‘Chambre d’obstruction?‘. Een opmerking van hoogleraar Voermans over ‘nucleaire opties’ om de macht van de Senaat te breken leidde tot een serie artikelen waarin een aantal van dergelijke opties werden verkend. Die varieerden van nieuwe verkiezingen voor de Eerste Kamer tot verzuipen, voor het blok zetten, negeren en buiten toepassing laten wegens strijd met de mensenrechten.

Het voorgaande neemt natuurlijk niet weg dat de Eerste Kamer regelmatig gewoon wetsvoorstellen aanneemt. Ook daarvan is verslag gedaan het afgelopen jaar. Denk hierbij aan de afschaffing van het verbod op godslastering (‘Geen last meer van God‘) en de afschaffing van de stadsdelen, die volgend jaar ondanks tegenspartelen van Amsterdam in moet gaan (‘Republiek Amsterdam redt stadsdelen‘). Het beeld dat de Eerste Kamer alles maar tegenhoudt behoeft dus dringend nuancering. Echter, ook als zij wetsvoorstellen aanneemt, is een kritische blik op de gevolgde stemprocedure nooit verkeerd. Want het blijft een beetje behelpen met het stemmen in onze Senaat. Zeker als dat bij gevoelige onderwerpen gebeurt, is dat pijnlijk (‘Stemfraude in de Eerste Kamer: deel woonakkoord eigenlijk verworpen‘). Uiteraard is er alle reden de verrichtingen van de Eerste Kamer in het nieuwe jaar te blijven volgen. Zolang ons land geregeerd wordt door een kabinet dat uitsluitend kan bogen op een meerderheid in de Tweede Kamer heeft een aan de Update ministerraad gekoppelde wekelijkse Eerste Kamer watch beslist zin en nut.

Met de wekelijkse Update ministerraad en de Eerste Kamer watch komt deze terugblik aan bij de series waarmee dit weblog het afgelopen jaar is verrijkt. Naast de al genoemde ‘nucleaire opties’ verschenen hier de schriftelijke bijdragen voor het Studentenparlement 2013 en werden we deelgenoot gemaakt van wat zich zoal afspeelt in de Ivoren Toren van onze zittende en staande magistratuur. Een blijvertje is de nieuwe serie ‘Deze week in Luxemburg‘, waarin iedere week de belangrijkste nieuwe uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie worden geanalyseerd. Ook vermeldenswaardig is de serie Haagse taferelen die tussen april en augustus van dit jaar markante gebeurtenissen en momenten uit de vaderlandse parlementaire geschiedenis onder de loep nam. De serie haalde helaas niet het einde van de viering van Tweehonderd Jaar Koninkrijk (en eigenlijk zelfs niet eens het begin), maar kende wel een schare trouwe lezers.

Ten slotte viel dit jaar op dat de lezers Publiekrecht & Politiek steeds beter weten te vinden als archief en naslagwerk. Dat blijkt uit het feit dat diverse oude bijdragen dit jaar extreem goed scoorden op de bezoekersteller. Dit gold vooral voor bijdragen over bestuursrechtelijke onderwerpen (‘Pro forma zienswijze afgeschaft?‘; ‘Ex nunc, ex tunc‘) en over onderwerpen waarover kennelijk elders nauwelijks geschreven wordt, zoals het dertigledendebat van de Tweede Kamer (‘Het Dertigledendebat: verwarrende terminologie‘). Andere oude toppers zijn een gastpost met bespiegelingen over dwangarbeid (‘Wanneer ‘iets terugdoen voor je bijstand’ dwangarbeid wordt‘) en een bijdrage over het verbod van marteling van artikel 3 EVRM (‘Martelende angst voor marteling‘). Scholieren weten dit weblog tegenwoordig ook goed te vinden. Tenminste, dat vermoeden we als we de reacties onder ‘De Ostrogorski-paradox‘ lezen. Het hoge aantal bezoekers voor ‘Boek- en filmreview: Lord of the Flies. Anarchy in Paradise‘ kunnen we ook alleen vanuit frequent scholierenbezoek verklaren.

Al met al kijkt Publiekrecht & Politiek tevreden terug op 2013. De redactie wil alle auteurs én lezers hartelijk bedanken voor hun artikelen, voor bijdragen aan discussies en voor het delen van links naar dit weblog via sociale media als Twitter en Facebook. Iedereen een heel mooi 2014 toegewenst!

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: