Het Scheringa Museum voor Verpande Kunst

door PWdH op 27/10/2009

in Rechtspraak

Als een dief in de nacht haalde schuldeiser ABN Amro vorige week woensdag het Scheringa Museum voor Realisme leeg. Verontwaardiging alom en de burgemeester van Opmeer was zelfs naar Pauw en Witteman afgereisd om zich te beklagen. Nu het stof is neergedaald, moge blijken dat het stante pede leeghalen van het museum getuigde van juridisch realisme.

ABN Amro had een zogenaamd stil pandrecht gevestigd op de schilderijen (art. 3:237 BW). Het voordeel daarvan is dat de schilderijen niet in de macht van ABN hoeven te worden gebracht (het ‘normale’ vuistpandrecht) en dus in het museum tentoongesteld konden worden. Het nadeel is dat ABN als schuldeiser minder zekerheid heeft. Wie weet wat de schuldenaar er stiekem mee doet. Naar verluidt werd i.c. gevreesd voor ‘verschroeide aarde’-tactieken van de DSB-achterban. Bovendien zou de stil pandhouder het bij verkoop door de schuldenaar wellicht het afleggen tegen de nieuwe eigenaar, indien die zich op derdenbescherming kan beroepen.

De stil pandhouder kan daarom – wanneer hij vreest dat de schuldenaar in zijn verplichtingen te kort schiet of goede grond geeft daarvoor te vrezen – ex 3:237 lid 3 zijn stil pandrecht alsnog omzetten in een vuistpandrecht. De verpande zaken moeten dan alsnog uit de macht van de schuldenaar worden gebracht en dus reden, na toestemming van de rechter, de verhuiswagens voor.

Moest dat nu zo à la minute en dan ook nog tijdens de voetbalwedstrijd van AZ? De samenloop met de voetbalwedstrijd berust op toeval. Snel moest het wel vanwege het dreigende faillissement van DSB Beheer, waar de vennootschappen DS Art en DSB Stadion onder vallen. Sub 8 en 9 van het afgestempelde verzoekschrift verzoeken de rechter dan ook de deurwaarder toe te staan de invuistpandneming zo snel mogelijk uit te voeren en daar desnoods ook ’s nachts mee door te gaan. Normaalgesproken werkt de deurwaarder alleen tijdens kantooruren.

Een faillissement fixeert: uit Snijders’ handboek goederenrecht (nr. 537) blijkt dat niet geheel duidelijk is of een invuistpandneming na faillietverklaring tot gevolg heeft dat de pandhouder bij verdeling van de boedel als vuistpandhouder wordt aangemerkt. Mogelijk komt hij dan in rang na een schuldeiser met een ouder (pand-)recht. Wie daarbij bedenkt dat een faillietverklaring (aangekondigd voor de volgende dag) terugwerkt tot twaalf uur ’s nachts begrijpt dat het echt zo snel mogelijk moest.

Daarbij komt nog dat ingeval van faillissement de fiscus zijn zogenaamde bodemrecht kan inroepen (art. 22 lid 3 Invorderingswet 1990). Dit spectaculaire recht houdt in dat ter invordering van belastingschulden verhaal genomen kan worden op bepaalde zaken die zich bevinden op de bodem van de belastingschuldigde, zelfs als die zaken andermans eigendom zijn. Het gaat dan met name om zaken die dienen ter stoffering. Ook om niet te verzanden in een dispuut met de fiscus of de schilderijen nu wel of niet tot de stoffering van het museum behoren (wellicht kan SV hierover zijn deskundige licht nog nader laten schijnen), moest ABN direct actie ondernemen.

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 JAdB 27/10/2009 om 10:22

In aanvulling op je opmerking dat de deurwaarder slechts op kantooruren werkt:

Het gaat hier om een beslag tot afgifte ex art. 492 Rv. Dat artikel bepaalt dat art. 440 Rv. op een dergelijk beslag van overeenkomstige toepassing is. In laatstgenoemd artikel staat dat beslag wordt gelegd bij exploot. Art. 64 Rv. bepaalt dat geen exploot mag worden gedaan tussen acht uur 's avonds en zeven uur 's ochtends (en overigens ook niet op feest- of zondagen). Art. 64 lid 2 Rv. bepaalt dat de rechter verlof kan verlenen om 'op alle dagen en uren' exploot te mogen doen. Dat is hier gebeurd.

2 Moniek van Sandick 30/10/2009 om 10:46

Beste JAdB
é'n van de fijna aspecten van deze website is dat ingewikkelde rechtsmaterie naar een voor een leek leesbare vorm wordt gebracht. Het zou fijn zijn wanneer de reacties ook in een leesbare vorm kunnen worden geschreven. Ofwel wat zeg je nu precies?

3 FJJ 30/10/2009 om 11:46

JadB probeert duidelijk te maken dat het nodig was de rechter hier verlof te vragen om in de nacht met een vrachtwagen voor te rijden. De wet bepaalt namelijk dat deurwaarders alleen tijdens 'kantooruren' werken.

Dat verlof is verleend, op alle dagen en uren mag de deurwaarder nu een zogenaamd exploot uitbrengen. In dat exploot staat de eis beschreven: afgifte van de verzameling verpande kunstwerken. Die worden (letterlijk en juridisch) in beslag genomen.

Overigens, de geluiden die nu opgaan om geld te pompen in het 'Scheringa Museum voor Dirk Scheringa' vind ik echt schandalig. Omdat meneer bekend is gaan we onze best doen zijn persoonlijke snuisterijen te redden, echt misplaatste staatsinterventie.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: