Het verslag van de strafronde

door GB op 14/09/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Het verslag van de strafronde

Tjeenk Willink heeft verslag gedaan van de ‘strafronde‘, waarin hij de deelnemers aan het formatiespel weer in het gelid heeft gezet. Ze hadden namelijk de majesteit ‘ontbloot’ , door haar in de positie te plaatsen dat ze iets moest doen wat niet gedekt werd door het verslag van Opstelten en niet door de adviezen die zij ontvangen had. Ik denk dat Tjeenk Willink daarin gelijk heeft en dat wij een mooi inkijkje in de constitutionele monarchie hebben gekregen: een koning, ingeweven in talloze adviesdraden.

Niet onmiddelijk duidelijk is echter waarom de majesteit het ontstane gat niet gedekt heeft geacht door het verslag van de voorzitter van de Tweede Kamer, na afloop van het debat. Ten opzichte van het debat bevat het verslag van Tjeenk Willink niet veel meer dan de Gerdi Verbeet de koningin ook had kunnen vertellen. Verbeet was wellicht ook nog meer in de positie geweest om aan Koppejan en Ferrier zelf naar hun gevoelen te vragen. Tjeenk Willink durfde die omzeiling van Verhagen niet aan, maar een kamervoorzitter hoort zich eigenlijk wel de positie van de backbenchers aan te trekken. Nu moest Tjeenk Willink het doen met de bezwering van Verhagen, terwijl Bleker rustig de ontslagprocedures nog eens doorneemt en Donner en Hillen hun agenda’s vrijhouden om intern en extern de snippers op te ruimen.

Aan de andere kant: geheel onlogisch was het ook niet om expliciet alle fractievoorzitters zich weer te laten uitspreken over de nieuwe situatie. Zeker als Rutte wel al voor de tweede keer op het paleis was geweest.

De kwestie over de houdbaarheid van Rutte lijkt mij een onbedoelde ontsporing van Tjeenk Willink. Hij mag dan wel hebben geprobeerd de scherven van Lubbers op te ruimen en ook tijdens de persconferentie niets om te gooien; een algemene opmerking dat een derde mislukking afstraalt op alle deelnemers krijgt natuurlijk betekenis in de context waarin die geplaatst is. Zijn verdediging dat het allemaal de schuld van de media was, lijkt mij dan ook enigzins grotesk.

Deze formatie biedt niet alleen zicht op de adviseurs die op Noordeinde in de coulissen staan. Er is ook vrij zicht op de klassieke functies van de koning: the right to be consulted, to encourage and to warn. Het recht om geconsulteerd te worden, staat met deze strafronde weer goed op de kaart. Maar ook het recht om te waarschuwen is zichtbaar. Ik denk dat de opmerking van Tjeenk Willink om ook een pro-Europa-coalitie te vormen bovenaan de koninklijke zorgpuntenlijst voorkomt.

Het staatsrechtelijk meest interessante punt zit volgens mij bij de Eerste Kamer. In de eerste plaats krijgen we inzage in het advies dat de voorzitter uitbrengt. Als hij zich ten paleize meldt, dan scheurt hij altijd met gesloten ramen terug naar zijn werkplek om trots op de site van de Eerste Kamer te laten vermelden dat hij ‘bij de majesteit’ is geweest, zonder er verder iets over te zeggen. Voor die terughoudendheid is nu minder reden.

In de tweede plaats denk ik niet dat Van der Linden volledig heeft gezegd wat de muitende meerderheid een tijdje geleden aan Opstelten duidelijk wilde maken. Zeker, er staat in dat de Eerste Kamer dat zij de bevoegdheden uit de Grondwet wel degelijk bezit, maar een openlijke hint op het bestaan van de vertrouwensregel tussen Eerste Kamer en kabinet – zoals Engels en Noten wel voor ogen stond – staat er niet in. In plaats daarvan heeft Van der Linden gewezen op de ‘wijze van samenstelling’. Dat is codetaal voor: minder democratisch gelegitimeerd en dus minder aangewezen om politieke strijd uit te vechten. Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat Hans Engels zich wel gemeld heeft, bij de voorzitter.

Al met al moest Tjeenk Willink het doen met de bezweringen van CDA’er Verhagen dat Ferrier en Koppejan in de pas liepen en met de bezweringen van CDA’er Van der Linden dat de Senaat zich wel koest zou houden. In die zin is hij weinig verder gekomen.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: