Het VN-mensenrechtencomité

door GB op 23/06/2011

in Grondrechten, Rechtspraak, strafrecht

Mr. Prakken heeft laten weten naar VN-Mensenrechtencomité te gaan ‘om haar recht te halen.’ Vermoedelijk gaat het om het Comité dat door deel IV van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVPBR) wordt opgetuigd, en waarbij Nederland in een apart protocol een individueel klachtrecht erkend heeft. Daar kan iedereen dus klagen over schending van het IVBPR. Het Comite is niet per se gevuld met verlichtingsfundamentalisten. Het maant Nederland bijvoorbeeld met enige regelmaat om de euthanasiewetgeving restrictiever te maken, in verband met het recht op leven.

Vermoedelijk baseert Prakken haar klacht op artikel 26 IVBPR:

Allen zijn gelijk voor de wet en hebben zonder discriminatie aanspraak op gelijke bescherming door de wet. In dit verband verbiedt de wet discriminatie van welke aard ook en garandeert een ieder gelijke en doelmatige beschermingen tegen discriminatie op welke grond ook.

Het Comité zal die klacht dan onderzoeken en ‘zijn inzichten bekend maken’ (artikel 5 lid 5 Eerste Protocol IVBPR). Meer kan het Comité niet doen, al is er veel voor te zeggen dat de bevindingen van het Comité wel meer zijn dan ‘ook maar een mening.’  Daarmee is de bescherming van de rechten onder het IVBR bepaald zwakker dan die onder het EVRM, waarvoor in Straatsburg een Hof is opgetuigd dat uitspraken kan doen die naar internationaal recht bindend zijn voor de Staten tegen wie geklaagd is. Toch lijkt het erop alsof Prakken het Comité als haar laatste en enige hoop ziet. Een gelijktijdige klacht in Straatsburg maakt haar klacht bij het Comité niet ontvankelijk (artikel 5 lid 2 onder a) en na de zes maanden die Nederland van het Comité zal krijgen om op de klachten te reageren is de beroepstermijn in Straatsburg afgelopen.

Zo heel veel recht valt er kennelijk niet meer te halen.

{ 18 reacties… read them below or add one }

1 PB 23/06/2011 om 12:23

Het zure voor de klagers is dat zij het tegendeel hebben bewerkt van wat ze beoogden. Ze wilden immers dat Wilders een toontje lager zou zingen. Nu de rechter hem vrijspreekt, terwijl het OM al niet wilde vervolgen, lijkt het mij dat het OM niet opnieuw snel Wilders zal vervolgen voor uitlatingen. Daarbij komt dat het proces ook niet bijzonder goed was voor het beeld van de rechterlijke macht in Nederland (m.i. onterecht overigens). Dit betekent dat Wilders nog verder kan gaan dan hij eerder deed. Het OM zal hem pas vervolgen als hij echt duidelijk over de grens gaat, mogelijk pas bij een directe oproep tot geweld….. Vol op het orgel dus….

2 RvdW 23/06/2011 om 14:38

@GB
Er zijn meerdere klagers in de zaak-Wilders. Indien prof. Prakken namens haar cliënten de weg naar Genève inslaat, staat dit een eventuele klacht van haar collega’s in Straatsburg niet in de weg. Zie bijv. Nobili Massuero (EHRM, beslissing van 1 april 2004, no. 58587/00): “The Court notes that application no. 30531/96, though relating to the same set of proceedings, was lodged by a different applicant, namely by Mr Francesco Nobili Massuero, the father of the actual applicant. Consequently, the present application cannot be regarded as being substantially the same of the previous one.”

Een dergelijke scheiding der wegen van de klagers is niet alleen onschadelijk, maar lijkt mij bovendien een verstandige keuze. Het mensenrechtencomité beslist namelijk gemiddeld veel sneller (binnen 2 tot 3 jaar) dan het EHRM. Bovendien lijkt een klacht in Straatsburg mij gezien de jurisprudentie tamelijk kansloos. Wellicht dat in Genève meer te halen valt en het behaalde resultaat vervolgens bij het EHRM als extra argument kan worden ingebracht.

@PB
Over de gevolgen van het vonnis kan men van mening verschillen. Nu de rechtbank heeft aangegeven dat verschillende uitspraken op het randje van het toelaatbare waren, kan men ook volhouden dat een duidelijke grens is getrokken en dat bij verdergaande uitspraken waarschijnlijk al snel tot vervolging zal worden overgegaan (desnoods na een artikel-11 procedure. Bovendien weten wij niet de exacte bedoeling van alle klagers. Wellicht wilden zij enkel een definitieve slag toebrengen aan Wilders’ constante beroep op zijn rol als buitenstaander en slachtoffer. In dat geval zijn zij buitengewoon goed in hun opzet geslaagd.

3 JU 23/06/2011 om 15:00

@RvdW

Denk dat je gelijk hebt: de ene benadeelde kan de Straatsburgse weg bewandelen, terwijl de andere de route New York/Genève neemt.

@GB

Je hebt helemaal gelijk dat de rechtsbescherming van het MRC schraal afsteekt tegen die van het EHRM. Toch één kanttekening. In de sfeer van het bestuursrecht nam de Centrale Raad vorige maand (LJN BQ3522) de verplichting voor bestuursorganen aan om een besluit te herzien naar aanleiding van een oordeel van het MRC. Zo’n oordeel had dus te gelden als novum. Bijzonder is dat de Centrale Raad e.e.a. baseerde op de plicht voor Nederland om effectieve rechtsbescherming van IVBPR-rechten te verlenen (vgl. artikel 2 lid 3 IVBPR). Over de band van 2 lid 3 IVBPR kunnen oordelen van het MRC dus wel werking krijgen. Iets soortgelijks zal in het strafrecht vermoedelijk niet aan de orde zijn. Stuit immers af op ne bis in idem. Maar ik kan me wel voorstellen dat een schadevergoedingsactie tegen de Staat bij de civiele rechter wel zinvol is. Hebben gedupeerden via de civiele rechter alsnog hun gelijk gekregen. Allemaal onder het voorbehoud dat zij dan bij het MRC gelijk krijgen natuurlijk…

4 PB 23/06/2011 om 15:09

@ RvDW
Ik zie dat je het wel ziet zitten nog even verder te gaan met dit circus. Even inhoudelijk dan. Hoe zou het EHRM hierin tot een veroordeling van Nederland kunnen komen? Is de redenering dan dat de Staat een positieve verplichting schendt door bepaalde gedragingen niet strafbaar te stellen op basis van discriminatie; en de rechter in dit geval dat verbod niet goed heeft toegepast. Daarmee zou het EHRM toch wel erg erg ver gaan? Ik kan mij daar niets bij voorstellen. Veel Nederlanders zouden dat overigens niet begrijpen en het zou de hekel tegen Europa alleen maar groter maken (want geen burger zal een onderscheid maken tussen het EHRM en de EU).

Je zegt: “Wellicht wilden zij enkel een definitieve slag toebrengen aan Wilders’ constante beroep op zijn rol als buitenstaander en slachtoffer. In dat geval zijn zij buitengewoon goed in hun opzet geslaagd.” Is dit ironisch bedoeld, in de zin dat Wilders het proces gewonnen heeft, want hij was toch juist het slachtoffer….
Zijn populariteit zal hierdoor m.i. alleen maar toenemen omdat de rechtbank zijn visie salonfahig heeft gemaakt; de burger denkt “oh Islam-bashen kan wel dus…”.
En een artikel 12-procedure geef ik echt geen kans. De publieke opinie heeft genoeg van die Wilderszaak; en de publieke opinie is redelijk leidend…..

5 WesvdB 23/06/2011 om 15:28

Het is een gemiste kans dat de rechtszaak niet ging over of wat Wilders zegt feitelijk juist is, terwijl Wilders daarop wel heeft aangedrongen. Daarover zal het ook niet gaan op dit weblog, schat ik zo in. Zijn juristen wel geïnteresseerd in de feiten, ben ik me gaan afvragen.

6 JU 23/06/2011 om 15:42

@ WesvdB

Wel in juridisch relevante feiten.

@GB

Zat mij als relatieve leek nog af te vragen of Prakken misschien niet zozeer een beroep op 26 IVBPR, maar op het Verdrag ter uitbanning van Rassendiscriminatie wilde gaan doen. Waren de artikel 137c en verder niet ingevoerd ter implementatie van dat verdrag? Dan kom je overigens niet bij het Mensenrechtencomité uit, maar bij een ander VN-Comité, maar in de praktijk maakt dat volgens mij geen verschil en die nuance zou in de media verloren kunnen zijn gegaan. Iemand die er meer in zit?

7 GB 23/06/2011 om 15:45

@ RvdW

Zag net Spong naar Straatsburg wil. Weet jij of het MRC dan niet een probleem gaat maken met een klacht van Prakken? Zij hebben het over ‘dezelfde aangelegenheid’. (ik ga ervan uit dat de procedure valt onder artikel 5 lid 2 onder a EP IVBPR, maar ik ben hier kilometers van mijn eigenlijk vak bezig)

De kansen in Straatsburg lijkt me overigens een eigen post waard. Hoorde net van een collega dat het Hof wel eens een klacht beoordeeld heeft onder artikel 8 EVRM op basis van een positieve verplichting om op te treden tegen discriminatie van zigeuners. Klacht werd overigens afgewezen. Maar zo’n post laat ik graag aan de echte court-watchers.

8 WesvdB 23/06/2011 om 15:51

@JU

Je slaat de spijker op zijn kop. Wilders feitelijke gelijk is juridisch niet relevant. Dat is een schande voor de rechtsstaat.

9 GB 23/06/2011 om 15:56

@ JU

De rechtbank wilde er in ieder geval niet aan dat ‘Marrokkanen’ een ‘ras’ is (hoewel eerdere rechtspraak ooit wel ‘Surinamers’, in de context waarin het gebruikt werd, onder het begrip ‘ras’ heeft gebracht.)

10 JU 23/06/2011 om 15:57

@WesvdB

Of dat laatste feitelijk klopt weet ik niet. Maar laten we blij zijn dat dat voor een eventuele strafrechtelijke procedure tegen jou juridisch niet relevant is. Anders werd het een nare boel, vooral voor reclamemakers.

11 RvdW 23/06/2011 om 16:23

@WesvdB
Het punt is natuurlijk dat de meest vergaande uitspraken geen feiten betreffen, maar waardeoordelen (fascistisch, gewelddadig, imperialistisch, laf, ellendig etc.). Die zijn per definitie niet waar of onwaar. Hun juistheid kan dan ook niet worden beoordeeld (niet door juristen, maar ook niet door anderen), wel hun discriminatoir of haatzaaiend karakter.

@PB
Ik heb geen oordeel over een voortzetting van “dit circus”. Ik reageerde slecht op de stelling van GB dat een klacht bij het mensenrechtencomité een klacht in Straatsburg onmogelijk zou maken. Over de gevolgen van de uitspraak van de rechtbank kunnen we enkel speculeren. Dat Wilders zich nu, als gedoger van het kabinet en na zijn vrijspraak, niet meer geloofwaardig als slachtoffer van de politiek, de rechtspraak of (in het algemeen) de elite kan positioneren, lijkt me echter een nogal voor de hand liggende vaststelling.

12 RvdW 23/06/2011 om 16:37

@GB
Zie voor een heldere uitleg van de interpretatie van de term “the same matter” door het mensenrechtencomite: http://hrlr.oxfordjournals.org/content/7/2/385.full.
Belangrijkste vaststelling: “The claim must thus concern the same individual and the Committee has been fairly strict in interpreting this. Even though the claim may be based on the same facts and events, the Committee considers that it is not the same claim if it is brought by different persons.”

13 PB 23/06/2011 om 16:38

@ RvdW; zo begrijp ik je….

@ WesvdB; over feiten, zie andere post… bij “vrijheid voor wilders”

14 WesvdB 23/06/2011 om 17:23

@PvdW
Het punt is dat de uitspraken feiten en tegelijk waardeoordelen betreffen. Bovendien kan feitelijk best wel worden uitgemaakt of iets fascistisch, gewelddadig of imperialistisch is. Met laf en ellendig kan dat niet. Zijn discriminatoir en haatzaaiend geen waardeoordelen? Fijn, dat de rechter mag bepalen of hij dat vindt … Op de schop ermee, met die wetten dus, waarop de rechter zijn oordeel baseert. Ik dacht dat dit weblog ook aan politiek deed.

15 Mihai Martoiu Ticu 23/06/2011 om 19:10

Misschien is er een opening met Malcolm Ross v. Canada. Ross was een leraar die antisemitische teksten in zijn vrije tijd publiceerde. Een ouder van leerlingen van andere school hebben de werkgever aangeklaagd en Ross was een andere functie gegeven, als bibliothecaris. Ross heeft een klacht bij het VN-mensenrechtencomité ingediend en verloren. Het comité heeft Canada in gelijk gesteld want de maatregelen waren gerechtvaardigd om de “rights or reputations” of persons of Jewish faith, including the right to have an education in the public school system free from bias, prejudice and intolerance.’…’ the removal of the author from a teaching position can be considered a restriction necessary to protect the right and freedom of Jewish children to have a school system free from bias, prejudice and intolerance.’

Prakken zou een klacht tegen Nederland kunnen indienen, want de staat doet niet voldoende om de rechten en de reputatie van de moslims/allochtonen te beschermen.

16 PB 24/06/2011 om 09:07

Het is leuk hier de juridische mogelijkheden te bespreken en wat daaruit volgt, maar mij lijkt dat elke bemoeienis in deze zaak door het EHRM of een VN-mensenrechtencomite politiek zal worden opgevat als verregaande bemoeienis. De meeste nederlanders zullen dan de neiging het ‘rally around the flag’ te vertonen. Een veroordeling door het EHRM of een VN-mensenrechtencomite zal de populariteit van Wilders en zijn anti-Europese standpunten alleen maar versterken.
Voor Nederlanders is het probleem zo bevredigend opgelost. De meer radicaal linkse politieke tegensanders moeten dat gewoon nu accepteren.

17 JADB 27/06/2011 om 00:04

@JU:
Een kleine aanvulling mijnerzijds: in de door jou aangehaalde uitspraak oordeelt de CRvB m.i. niet dat het oordeel van het MRC een novum is. De CRvB vindt wel dat er sprake is van dusdanig bijzondere omstandigheden, dat toepassing van art. 4:6 Awb achterwege moet blijven. Dat is behoorlijk uniek.

Een dergelijke redelijkheidstoets past de Afdeling trouwens nooit toe ihkv art. 4:6 Awb.

18 JU 30/06/2011 om 10:32

@JADB

Van onder een olijvenboom in bloedheet Itali”e: thanks voor de beide aanvullingen. Ik nam eigenlijk automatisch aan dat dan sprake moest zijn van een novum, maar ik begrijp dat dat wat kort door de bocht is.

@PB

Tja, is dat niet wat wij op dit blog doen dan? De juridische aspecten van maatschappelijke ontwikkelingen bespreken. Als ik wil onderbuikspreken over wat ik van Wilders en zijn proces denk, dan kan ik mij toch ook gewoon op de Elseviersite melden? Dat geldt wat mij betreft ook voor de vraag wat Nederlanders (of ikzelf) zouden vinden van een oordeel uit Straatsburg of Geneve. Nog los overigens van de vraag of dat ook maar iets uit zou maken. Mensen die menen slachtoffer te zijn van Wilders en zijn politiek hebben nu eenmaal het recht om bij internationale instanties te klagen, en de desbetreffende instantie moet die klacht op zijn merites onderzoeken, onafhankelijk van wat PB, JU of het Nederlandse publiek daarvan denkt te moeten vinden.

En ja, dat recht geldt zelfs voor linkse radicalen. Wel aardig dat het gebruik maken van rechtsmiddelen tegenwoordig zelfs vanuit de juristerij als linkse hobby wordt gezien. Kennelijk is de SGP ook naar links aan het opschuiven, met hun plannetjes voor een Straatsburgse klacht.

En nu weer terug naar de Espresso.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: