Het wordt tijd voor constitutionele toetsing

door GB op 18/09/2010

in Haagse vierkante kilometer

Een mogelijk nadeel van constitutionele toetsing is zogenaamde ‘judicial overhang’. Dit door Mark Tushnet gemunte begrip ziet op de negatieve effecten van een rechter die zijn schaduw al vooruit werpt. Rechterlijke toetsing kan onverantwoordelijk gedrag bij de wetgever uitlokken, schrijft Tushnet, omdat politici heimelijk kunnen gaan rekenen met de verwachting dat de rechter er wel een stokje voor zal steken. De rechter krijgt dan de schuld van het niet intreden van de positieve effecten, terwijl de negatieve effecten – die zouden terugslaan op de politici die met de wet ingestemd hebben – zich niet meer voor doen. Bovendien kunnen politici zich de toetsing van de Grondwet minder aantrekken. Als het niet mag, dan horen ze dat wel van de rechter.

Onlangs nam de Tweede Kamer de motie Bosman aan, waarin het kabinet verzocht werd om toch met mogelijkheden te komen om Antillianen terug te sturen. Het onderscheid maken tussen Nederlanders en ze de toegang tot een bepaald deel van het koninkrijk te ontzeggen ligt – zacht gezegd – juridisch nogal problematisch. Alsof de gemeente Amsterdam besluit om op koninginnedag uitsluitend inwoners van Winschoten direct weer op de trein terug naar het Noorden te zetten.

De kwestie zal ongetwijfeld nog wel terugkeren op dit blog, en alsdan zullen we van de specialisten vernemen of er modaliteiten denkbaar zijn die niet in strijd zijn met de Grondwet. Verdonk kon één en andermaal de Raad van State niet van de grondwettigheid overtuigen. En ook Hirsch Ballin heeft de Tweede Kamer een brief geschreven dat hij er een hard hoofd in heeft. Maar wat laat Bosman in De Pers optekenen?

VVD-Kamerlid André Bosman – indiener van de motie – houdt vol. ‘Totdat iemand zegt dat het absoluut onmogelijk of ongrondwettelijk is, ga ik niet zeggen dat het onmogelijk is.’

Noch de Raad van State, noch een hooggeleerde minister, noch een collega-kamerlid met ruime ervaring als rechter in het Gemeenschappelijk Hof kunnen Bosman matigen. Het bewaken van de grenzen van de grondwet laat hij over aan anderen, aan iemand die iets ‘absoluut’ kan zeggen.

Dat klinkt precies als het onverantwoordelijke gedrag bij de wetgever wat het negatieve gevolg kan zijn van constitutionele toetsing. Zonder de positieve gevolgen van constitutionele toetsing hebben we dan te maken met het slechtste van twee werelden.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: