Hirsch Ballin zal het koningschap handhaven

door GB op 15/12/2011

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Hirsch Ballin zal het koningschap handhaven

Het koningschap heeft het moeilijk, terwijl de publieke verdedigers in het defensief zitten. Prof. van den Berg kan de republikeinse geest alleen nog maar in de socialistische fles houden in ruil voor het koninklijke voorzitterschap van de Raad van State. Tjeenk Willink probeerde tijdens de afgelopen kabinetsformatie de aandacht van Beatrix af te leiden door zelf de media aan te vallen. Voor het beschermen van de privacy van de koninklijke familie (waar koninklijke bonuspunten mee te verdienen zijn) moest Tjeenk Willink uitwijken naar dubieuze en volgens mij onjuiste uithoeken van het Constitutionele Recht. Fasseur, tenslotte, spint en sneert tegen de bierkaai maar heeft feitelijk al verloren wanneer hij niets beters heeft dan het koningschap aanprijzen als kroon op de republiek en als voorbeeld van succesvolle vrouwenemancipatie. Ondertussen draaien Kamerleden als hyena’s om het koningschap heen door er bij iedere begroting over de Koning telkens een klein hapje uit te nemen.

Luidt Willem-Alexander straks de bel voor de laatste ronde?

Misschien niet. Er heeft zich namelijk een krijger van formaat gemeld: Hirsch Ballin. In zijn preadvies wordt het koningschap weer eens echt inhoudelijk verdedigd, en niet alleen maar gedoogd als iets waarvoor nog geen goede reden is gebleken om het af te schaffen. Hij neemt het zelfs op tegen de plannen om Beatrix uit de Raad van State te zetten. Zou de Koning geen voorzitter meer zijn van de Raad van State, zo betoogt Hirsch Ballin, dan zou dat orgaan zijn unieke positie verliezen en feitelijk degraderen tot een chique vorm van de ANWB: een van de vele clubjes met ook nog een mening. En daarmee zou ons stelsel aan rechtsstatelijkheid verliezen.

Want dat is wat Hirsch Ballin naar binnen rijdt om het voor Beatrix op te nemen: de rechtsstaat zelf. Democratisch absolutisme is een gevaar voor grondrechten en moet daarom worden ingekapseld in countermajoritarian krachten, zoals rechter en Koning. Dat betekent inderdaad dat Beatrix moet weigeren te tekenen als de politiek uit de constitutionele rails dreigt te lopen. Dat is dan ook de enige keer dat de Koning overigens mag weigeren om te tekenen.

Verder behoedt de Koning ons voor nog meer rampzaligheid. Hirsch Ballin signaleert een tendens om alles politiek te maken, en die politiek in absolute tegenstellingen uit te vechten. De PVV-aanval op het paleis is daar een voorbeeld van: Beatrix moet wel politiek zijn en ze zal wel links zijn. Deze totale en absolute politiek is echter zelfvernietigend. Politieke strijd moet nu eenmaal worden afgewisseld met politieke samenwerking. ‘Thee drinken behoort ook tot het wezen van de politiek’, zo citeert Hirsch Ballin Jan Prij, en wie kan die thee nu beter inschenken dan de majesteit?

Staatsrechtelijk gaat het vooral mis door een verkeerde lezing van artikel 42 van de Grondwet. Daarin staat dat de regering wordt gevormd door Koning en ministers, en niet dat Beatrix ‘lid’ is van de regering. Die laatste aanduiding wekt geheel ten onrechte de indruk dat zij zich met het beleid zit te bemoeien. Dat is niet het geval. Doorgaans is de samenwerking binnen de regering veel eerder een kwestie van informeren van het paleis, dan van verdedigen en verantwoorden ten opzichte van Beatrix. Alleen als het om voorstellen gaat die haarzelf of haar huis betreffen wordt Beatrix er eerder bij betrokken – zo onthult de voormalige minister. Er is dus geen reden om samenzweerderig of geheimzinnig te doen over de contacten van de ministers met de majesteit. Ze worden daar gewoon bevraagd op de constitutionele waarden als betrouwbaarheid van de overheid.

Zo haalt het preadvies steeds openlijker uit naar de voorstellen van de PVV. Eerst heet het nog een strijd tegen een imaginaire windmolen. Later krijgt Helder het advies om de Memorie van Toelichting bij haar voorstellen aan te passen aan de inmiddels reeds enige tijd gewijzigde Wet op de Raad van State, en tenslotte stelt Hirsch Ballin zijn lezers gerust dat de Staten van Aruba een vetorecht hebben over de PVV-plannen.

Voor wie dan nog altijd het nut van het koningschap niet ziet, heeft Hirsch Ballin een ander perspectief in de aanbieding: de ‘transformationele functie’ van het koningschap. In goed Hirsch Balliaans:

‘een functie die bij veranderingen een brug slaat tussen traditie en toekomst, aldus vreedzame overgangen mogelijk maakt en de legitimiteit van de Nederlandse staatsorganen bevestigt.’ Of: ‘continuïteit en actualiteit in harmonie brengen.’

Handhaven dus, dat koningschap.

{ 5 reacties… read them below or add one }

1 PB 15/12/2011 om 13:45

Leuk dat Hirsch Ballin het koningschap verdedigt. Hij zal echter ook wel wat meer in de offense mogen. Wilders gedraagt zich namelijk ook als een soort zonnekoning, met zijn entourage, zijn zeer spaarse mediaoptredens, zijn dedaine houding tegenover alles dat het met hem oneens is. Net als de Koningin verschijnt Wilders alleen in de Story. Het verschil is dat hij itt tot Hare Majesteit de Story zelf opzoekt.

Maar Hirsch Ballin zou ook eens zijn vinger kunnen wijzen op de politieke partijen. Burgers hebben veel meer met de koningin dan de oligarchien van de PvdA, de VVD en het CDA.

2 Cees 15/12/2011 om 15:07

Wat betreft art. 42 GW formuleert het Statuut voor het Koninkrijk het iets puntiger in art 2, lid 1: “De Koning voert de regering van het Koninkrijk en van elk der landen. Hij is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk”. In die zin is de Koning dus het hoofd van de regering, en niet zozeer een actief lid. Alhoewel verschillende lezingen ook van dit artikel mogelijk blijven.

3 PB 15/12/2011 om 16:58

Tot 1983 stond in artikel 56 van de Grondwet dat de uitvoerende macht bij de koning berustte. Hoewel dit artikel toen is geschrapt. Is de uitvoerende macht weggevallen. Inmiddels ligt deze bij het parlement.

4 Gary Avercamp 15/12/2011 om 18:35

“Er is dus geen reden om samenzweerderig of geheimzinnig te doen over de contacten van de ministers met de majesteit. Ze worden daar gewoon bevraagd op de constitutionele waarden als betrouwbaarheid van de overheid.”

Hartstikke goed. Nu moet de Raad van State nog de Awb uitleggen zoals-ie is bedoeld en de Koningin als bestuursorgaan aanmerken, zodat we haar kunnen Wobben.

5 CR 16/12/2011 om 08:55

@PB
De Grondwet is moeilijk lezen. Meestal staat er niet wat er staat. In 1814 betekende “Koning” nog gewoon “Koning”. Met de invoering van de ministeriële verantwoordelijkheid in 1848 verschoof de macht van de koning naar de ministers, maar de Grondwet sprak nog steeds over “koning”; de terminologie werd niet aangepast. Artikel 56 zoals dat tot 1983 luidde heeft het dan ook over “Koning”, maar dat moet gelezen worden als “regering”. Pas met de algehele grondwetsherziening in 1983 is deze terminologische hobbel gladgestreken: overal waar met “Koning” “regering” werd bedoeld werd die term vervangen door “regering” – of door het dubbelzinnige “Kroon”, want het moest vooral niet te eenvoudig worden. Alleen waar de persoon van de Koning of het afzonderlijke ambt werd bedoeld (zoals bij de bepalingen over de troonopvolging), bleef de term “Koning” staan.
Conclusie: het is niet zo dat de uitvoerende macht pas in 1983 van de koning overging op de regering; die verandering had zich al voltrokken in 1848.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: