Hoe het toetsingsverbod niet werkt

door JAdB op 03/12/2015

in Uncategorized

Post image for Hoe het toetsingsverbod niet werkt

Tijdens de afgelopen staatsrechtconferentie kreeg ik onderstaand foldertje in mijn handen gedrukt. Hoewel ik het opheffen van het toetsingsverbod een goed idee vind, is deze folder niet zo goed geslaagd. Laten we er eens naar kijken (link opent in een nieuw scherm).

Wat direct opvalt is de lelijke formulering van de eerste zin. “Bent u zich bewust van de gevolgen etc. etc.” was juister geweest, net zoals “Bent u zich ervan bewust dat wet- en regelgeving etc. etc.”. Dit formele bezwaar zet zich voort bij de tweede zin. “Wilt u weten hoe dit kan?” Zo’n vraag verwacht men nadat een stelling is geponeerd. “Turkije heeft net een Russische straaljager uit de lucht geschoten! Wilt u weten hoe dit kan?”

Ook inhoudelijk gezien is voor berisping ruime stof.

Wetgeving afkomstig van de formele wetgever kan inderdaad niet door de rechter of een constitutioneel hof (alsof dat geen rechters zouden zijn!) worden getoetst aan de Grondwet. De rechter treedt immers niet in de grondwettigheid van wetten, zo bepaalt art. 120 Grondwet. Maar alle andere regelgeving, bijvoorbeeld vervat in een algemene maatregel van bestuur, of in een verordening van de gemeenteraad, kan wel degelijk worden getoetst aan de Grondwet. Dat wordt niet verboden door art. 120.

De tweede fout betreft de toetsing van wetgeving aan verdragen. Daar is de rechter nu juist wel toe bevoegd, ten minste, voor zover het een ieder verbindende bepalingen uit verdragen betreft. Die werken, op grond van art. 94 Grondwet, rechtstreeks door in de Nederlandse rechtsorde. Een mogelijke verklaring is dat de opsteller van de folder terug in de tijd is gereisd uit een toekomst waarin het voorstel Taverne is aangenomen. Meer plausibel is dat deze fout voortkomt uit te vlugge lezing van art. 120 Grondwet, dat immers bepaalt dat ook de grondwettigheid van verdragen niet door de rechter getoetst kan worden. Maar dat is natuurlijk wat anders dan een verbod om wetten te toetsen aan verdragen.

De rest van de folder heb ik niet meer aan een indringende toets onderworpen. Voor degenen die daar wel behoefte aan hebben, zie hier. Daarop zijn nog meer curiositeiten te vinden, zoals: “De Nederlandse wetgever: De Koning, de regering, de Staten Generaal en de Raad van State (…)” en “Recht is er wel, maar rechten worden niet toegekend (…)”.

 

 

 

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Martin Holterman 04/12/2015 om 18:18

En wie geven we hier de schuld van? De website van art. 120 helpt ons niet veel verder, behalve dat de Vrouwenpartij hier om de een of andere reden bij betrokken is. (Een van de project coordinatoren is de voorzitter van de Vrouwenpartij.)

http://artikel120.nl/

Ik vermoed dat de achterliggende gedachte is dat de afschaffing van art. 120 Gw zou leiden tot een prominentere rol voor sociale grondrechten, net als in Zuid-Afrika.

2 Gerdjan Kipping 16/12/2015 om 17:05

Het betreft vooral een actie van de voorzitter van de Vrouwenpartij. Die heeft een klok horen luiden. Vervolgens heeft ze zich helemaal in het thema vastgebeten en is niet meer vatbaar voor andere geluiden. Nadat ik op Twitter eens steun betuigde aan het voorstel om artikel 120 van de Grondwet te schrappen, vroeg ze ook mij in haar kamp onder vermelding van o.a. de in de folder genoemde kromme redeneringen.
Overigens meent de Hoge Raad niet dat art. 120 Gw een nieuwe tijd inluidde. Het zou een voortzetting zijn van de oude regel “wetten zijn onschendbaar”.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: