Humanitaire en financiële crisis zet bijl aan wortels Europese eenwording

door SvdL op 19/05/2011

in Buitenland

Als het daadwerkelijk de economie zou zijn geweest (stommerd!), dan moeten Europese leiders er toch snel uit kunnen komen: een sterkere politieke unie om verdere financiële ellende te voorkomen of Griekenland eruit schoppen. Voor beide is wat te zeggen, waarover later meer.

Probleem is dat ‘het’ niet alleen om de economie gaat – dommerd! Want binnen Europa is een flinke stroom vluchtelingen op gang gekomen. Italië heeft, onder druk van de actualiteit, de grenzen opengezet. Plots zijn we geen Europa meer, maar weer gewoon Frankrijk, Oostenrijk of Denemarken. En ook Nederland heeft het ‘G’-woord weer in de mond genomen: Grensbewaking.

Gecombineerd lijkt Europa te verkruimelen waar we bijstaan. De financiële problemen van Ierland, Spanje, Portugal en Griekenland trekken een zware wissel op het integratieproject. Griekenland binnenboord houden lijkt volgens minister van Financiën De Jager nochtans de enige optie – al moeten ze wel lijden. Griekenland eruit zetten kost ons (pensioenfondsen, investeerders) te veel geld. Euro-aanhangers wijtten deze Griekse tragedie aan de gebrekkige politieke unie – verdere integratie had dit kunnen voorkomen. Brussel had dan strenger kunnen handhaven en de Grieken eerder bij de les kunnen trekken als ze, gelijk de USA, de politieke instrumenten had gehad die ze nu ontbeert.

Dat argument klinkt solide en aantrekkelijk – alleen laat Amerika zien dat die vlieger niet helemaal op gaat. Griekenland zou je het Californië van de Verenigde Staten kunnen noemen. De Sunny State is al jarenlang failliet en de politieke unie die Amerika toch meer is dan Europa krijgt de huishouding maar niet op de rails.Zelfs de Washington-eis dat begrotingen van staten sluitend moeten zijn, biedt geen soelaas. Los van de vraag wat sowieso het verband is tussen een politieke unie en het staatshuishoudboekje. In casus Griekenland was ook een sterk en doortastend Brussel niet opgewassen tegen  de list en bedrog waarmee de Grieken hun economische parameters jarenlang hebben opgeplust.

En daar komt nu dan de reflex op het vluchtelingenprobleem bij: de nationale grenzen moeten dicht. Terwijl Europese leiders nog wel steggelen over de vraag of de Grieken uit de financiële put moeten worden getrokken, is er geen top op handen voor de stroom Noord-Afrikanen die met gammele bootjes aanspoelen op Italiaanse kusten. Hun beleid, het ondersteunen van de Libbische kustwacht met materieel en personeel om zo de stroom vluchtelingen in te dammen, ligt in verband met de bombardementen op onder meer Tripoli, gefaciliteerd vanaf het Italiaanse vaste land, op zijn gat.

Hun oplossing niet eens zo onvoorstelbaar – grenzen open om de spoeling te verdunnen. Als Europa het probleem niet wil zien, moeten de Italianen denken, dan moeten ze het maar voelen. In essentie een heel liberaal gedachtegoed, geheel conform de Europese eis van vrij verkeer van goederen, diensten en personen. En zo zet een financiële en humanitaire crisis de wortel aan de Europese eenwording – precies de redenen om er ooit mee te beginnen. De reflexen zitten blijkbaar diep. Europese lidstaten hebben, blijkt, altijd nog één troef achter de hand: hun eigen natiestaat waar ze maar niet van af willen.

Sebastiaan van der Lubben

{ 5 reacties… read them below or add one }

1 PB 19/05/2011 om 14:30

Wat een mooie analyse. Het is inderdaad meer dan alleen de economie. Je ziet ook dat zowel eurofielen als eurosceptici hier zoveel mogelijk uit proberen te halen.

Eurofielen, zoals Wellink, kunnen niet genoeg benadrukken dat een failliet Griekenland apocalyptische gevolgen heeft en dat alleen meer politieke sturing vanaf Europa nodig is (bijvoorbeeld zoals Merkel aangaf dat alle pensioenen en vakantiedagen in Europa gelijk behoren te zijn!).

De Eurosceptici kunnen niet genoeg benadrukken dat dit toont dat het hele Europese project afgelopen is. En zij hopen, hopen er op dat Griekenland en al die landen maar failliet gaan zodat hun a-Europese droom uitkomt.

Beide groepen liegen voor dit doel. De overdreven bangmakerij over de gevolgen van een failliet Griekenland door Wellink gister in K&B is daar een voorbeeld van; maar ook de hypocretie van de PVV, die enorme kritiek heeft op Griekenland, maar geen enkele visie heeft op onze eigen boekhouding.

Mocht de schrijver hier bedoelen dat het beroep op de natiestaat inderdaad het probleem is (dat is me niet gelijk duidelijk) dan ben ik daar niet mee eens. Het is tijd voor wat meer eurorealisme ipv idealisme. De kern van Europa is de vrijhandel en de gedeelde cultuur, monetaire eenheid voor de hele unie is misschien gewoon een stap te ver. Neem dus gewoon die maatregelen die op basis van common sense logisch zijn, en houd niet vast aan allerlei idealen. En begin niet gelijk te huilen. Griekenland eruit, en even dichte grenzen overleven we echt wel…

(Ps. Ik ben even bezig geweest met andere dingen en heb daarom, waarschijnlijk tot jullie aller genoegen, even niet gereageerd/gepost…)

2 Sebastiaan 19/05/2011 om 16:59

De roep om de statelijke grenzen te sluiten, is geen oplossing, maar een reflex. De financiële en humanitaire problemen missen m.i. een Europese oplossing – er wordt niet verder gekeken, lijkt, dan de landsgrenzen. Dat verbaast me. Want als er één moment is voor Europees beleid, dan nu.

3 JWvR 19/05/2011 om 22:43

Volgens mij is er wel degelijk een verband tussen politieke unie en staatshuishoudboekje. Anders dan Griekenland, hoeft Californië, voor zover ik weet, zijn broek niet op te houden op de internationale kapitaalmarkt. Omdat de VS een politieke unie is. Was de EU dat naar Amerikaanse voorbeeld wel geweest, dan had zij niet zo makkelijk door externe invloeden uiteen gereten kunnen worden als nu gebeurd is en nog steeds gebeurt. Ook niet als Griekenland zoals nu de boel bij elkaar gefraudeerd had. Een van de hoofdoorzaken van de financiële en economische ellende die op dit moment over Europa heen komt, is dat men begin jaren ’90 met de monetaire unie voor een halfzachte oplossing heeft gekozen: wel het zoet, niet het zuur.

4 WJLH 20/05/2011 om 10:29

De Europese eenheidsmunt is van begin af aan een politiek idee geweest: om Frankrijk én Duitsland samen in de EG te houden bijvoorbeeld. Als de munt niet politiek was geweest, dan hadden Italië en Griekenland nooit tot de eurozone kunnen toetreden. Voor België zou het kantjeboord zijn geweest. Deze landen voldeden immers niet aan de eisen vooraf gesteld. Als de munt niet politiek was geweest, dan hadden Duitsland en Frankrijk in 2002 (?) gewoon netjes hun boetes moeten betalen voor het schenden van de regels van het stabiliteitspact. Dus mijn stelling is: er is wel zeker een politieke unie, maar dan één waar politici de verkeerde beslissingen hebben genomen – en nu de kans krijgen de juiste te nemen.

5 GRO 20/05/2011 om 10:55

Goed betoog, alleen gaat de vergelijking tussen Griekenland en California toch echt mank. California vergelijken met de Duitsland uit de jaren 90 lijkt me een betere. Calfornie is op zichzelf de 5de economie van de wereld en zal door haar eigenzinnige aanpak, die wat meer overheidsuitgaven vergt, op termijn weer floreren. Zelfs de Republic of California zou op zich zelf een economisch succesvolle staat zijn en geld kunnen ophalen op de kapitaalmarkten. Griekenland heeft haar zaken door een langlopend proces van slecht bestuur erg slecht voor elkaar en dat wordt niet zomaar opgelost.

Een sterkere centrale (Federale) Europese macht zou in mijn ogen wel meer kunnen hebben betekent in de list en bedrog van de Grieken. Dat er werd gesjoemeld met de cijfers was bij iedereen bekent, maar in een intergouvermentele setting waarin soevereiniteit door een gefaald stabiliteits- en groeipact voorop stond, is er niet overgegaan tot collectief Europees ingrijpen in het Griekse wanbeleid.

Uiteindelijk hadden de Grieken nooit in de Euro gemogen. Ze voldeden alleen op papier aan de toetredingsvoorwaarden en dat was eveneens bekent. Politieke prestige leidt niet altijd tot goede afwegingen…

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: