Op consult bij het IMF

door PWdH op 16/12/2010

in Varia

Post image for Op consult bij het IMF

Onlangs bracht het IMF voorlopige conclusies over Nederland naar buiten in het kader van haar Financial Sector Assessment Program. DNB had het IMF hiertoe uitgenodigd in het kader van de nieuwe aanpak van ‘doorbijten’. De belangrijkste voorlopige conclusie die het IMF trekt is dat Nederlands financiële instellingen over voldoende kapitaal beschikken om ‘zware schokken’ (‘extreme shocks against which they were tested’) op te vangen. Kapitaalversterking en winstontwikkeling plaatsen banken in ‘een goede uitgangspositie’ om te voldoen aan de nieuwe Bazel III-eisen.

Dat klinkt allemaal erg geruststellend, maar ik vraag mij – niet gehinderd door al te veel kennis – toch af wat dit nu zegt. Kunnen banken een klap van 10, 20 of 30% verlies op bezittingen incasseren? Dat zou mooi zijn, maar daarmee overleef je een crisis zoals bij Icesave, Fortis, ABN of DSB niet. Niet omdat het dan wellicht om nog hogere percentages gaat, maar omdat het belangrijkste kapitaal van een bank bestaat in vertrouwen van het publiek. Hoe hoog je kapitaalbuffers ook maakt, uiteindelijk zal een bank altijd meer geld hebben uitstaan dan in de kluis hebben liggen. Dat kan alleen bij de gratie van het feit dat mensen hun bezittingen voor langere tijd durven stallen. In een crisissituatie is het wegvallen van dat vertrouwen het probleem, niet de vraag of er 6 of 16% dekking had moeten zijn.

Herstel van vertrouwen is volgens het IMF een ‘immediate priority’ voor de toezichthouder. Het vertrouwen van het publiek is, aldus het IMF, aangetast door de jarenlang vigerende handelspraktijk waarbij het geld vooral werd verdiend met het verwerken van hoge commissies in de prijzen van spaar-, beleggings- en verzekeringsproducten (denk aan de woekerpolisaffaire, aandelenlease).

Mij lijkt herstel van vertrouwen echter in de eerste plaats vooral iets voor financiële instellingen zelf. Wat doen zij nu eigenlijk om het vertrouwen van het publiek te herstellen? Van enige nederigheid in woord en daad merken we volgens mij niet veel. Bijvoorbeeld door eens terughoudend te zijn met salarissen en bonussen zonder dat daarvoor een Corporate Governance Code of wellicht binnenkort verplichte wetgeving nodig is. Of een deel van de winst te bestemmen aan de publieke zaak: richt bijvoorbeeld een fonds op om studenten uit minder gefortuneerde milieu’s te laten studeren. Of de expertise in te zetten op minder gefortuneerde continenten zoals TNT dat in Afrika doet met het World Food Program.

Zorgwekkend is ook de constatering van het IMF dat we zijn overgekrediteerd: schulden van huishoudens zijn ‘amongst the highest in the EU’. Dat zit hem, weinig verrassend, vooral in het eigen woning-bezit. Dit wordt volgens het rapport veelal toegeschreven aan de hypotheekrenteaftrek, die toestaat de volledige schuld af te trekken – ook voor het deel dat al is afgelost. Hier ligt een schone taak voor de politiek. Het IMF suggereert in elk geval het maximeren van de LTV-ratio – de verhouding tussen schuld en waarde van het huis – mede omdat deze nu de hoogste is van de wereld (zie ook eerder een AFM-rapport), zij dat voorzichtigheid met de woningmarkt is geboden. Over de vraag hoe het zit met de woningprijzen, houdt het IMF zich op de vlakte:

House prices did not rise as rapidly as did those of some other countries in the EU. Conversely, they have so far not fallen as much, and while there is no consensus, it is argued that house prices may be close to their equilibrium levels.

Niettemin moet er iets gebeuren: ‘perpetuation of the present arrangements would be unlikely to stand the Netherlands’ economy in good stead’.

Die Nederlandse economie heeft op zichzelf de crisis relatief goed doorstaan, zo merkt ook het IMF op. Toch lopen we ook relatief flinke risico’s: we zijn de zevende ‘most financially interconnected country in the world’. Er is dus werk aan de winkel voor de politiek, financiële instellingen en hun toezichthouders.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: