In Londen en eurolanden valt het gezag door de mand

door WTE op 12/08/2011

in Buitenland, Haagse vierkante kilometer

Laat ik eens een gewaagde vergelijking trekken, tussen de Britse rellen van deze week en de eurocrisis. Vooropgesteld: een vergelijking gaat niet alleen over overeenkomsten, maar ook over verschillen. Je kunt dus heel goed appels met peren vergelijken; dat helpt het denken.

De parlementen van de eurolanden kwamen deze weken van reces terug vanwege de eurocrisis, net als het Britse parlement gisteren vanwege de rellen. In beide gevallen zeiden de leiders dat ze ‘al het noodzakelijke zullen doen’ om de orde en het evenwicht te herstellen. Opvallende details.

Kern van de vergelijking is dat in beide gevallen het gezag door de mand viel en dat de situatie al langer ondergraven bleek. Wie de laatste jaren door Londen liep, werd getroffen door de vitaliteit, de veiligheid en de welvaart van die stad. Te veel dure auto’s alleen.

Het aloude Engelse klassenstelsel heeft er een gezicht bij gekregen, dat van de bankiers en de gelddealers. Maar dat de politie zich door pulp-journalisten liet omkopen was onvoorstelbaar.

In de International Herald Tribune van woensdag lees ik nu het verhaal van de negentien jarige Louis James die bij de plunderingen een trui heeft gescoord. Hij is blank en komt uit een gebroken gezin, heeft op zijn 15e het schoolsysteem verlaten. Hij woont in een gesubsidieerd flatje in Noord Londen, komt min of meer rond van een heel kleine uitkering en zit de hele dag voor de tv. Hij heeft 6000 pond schuld op zijn credit card. Niemand heeft me ooit een kans gegeven, zegt hij. Je kunt je best voorstellen dat hij de straat op ging toen de rellen op zijn tv werden uitgezonden. En je kunt je ook goed voorstellen hoe hij, eenmaal op straat, door de rellen werd meegesleurd. Meedoen, al is het aan rellen, is een breuk in een uitzichtloos bestaan. Andere actie is voor hem niet beschikbaar. Louis James personifieert de uitzichtloosheid onder Londense welvarende en vitale oppervlakte.

Met de euro was het achteraf gezien net zo. Voordat de munt anderhalf jaar geleden plotseling door de mand viel gold ze als het stralende symbool van de Europese integratie.

Onder de oppervlakte broeide al jaren iets moeilijk benoembaars, net als in Engeland. Het kwam tot uitbarsting toen heel andere jongelui, achter hun schermen in de dealing rooms, het in de gaten kregen en erop af gingen.

Ik besef dat dit laatste beeld op het randje is. In beide gevallen gaat het over kansen en werkelijkheid. De ene groep jongelui leeft in kansloosheid, de andere in een wereld die van kansen zindert. Maar de uitersten raken elkaar: in beide gevallen doorbreekt een primaire werkelijkheid, met haar sensatie, winst en destructie, de virtuele werkelijkheid van scherm en geld.

Dan de verschillen. De screen-dealers, hun bazen en hun andere opdrachtgevers gelden als agenten van de Markt en bewakers van de gezondheid van de economie, ook al blazen ze soms in een dag miljarden aan spaargeld door de schoorsteen. Maar niemand geeft de plunderaars ook maar een sprankje van erkenning voor het blootleggen van gebreken onder de Britse samenleving.

Er is een ander verschil. Over tien, twintig of dertig jaar zijn er in de Engelse steden opnieuw zulke opstanden, net als tientallen jaren terug en net als recenter in andere steden. Periodieke erupties horen bij de stad zoals bij een vulkaan. En de landen zijn wezenlijk aan hun onveranderlijkheden gehecht, waaronder in Engeland de klassenmaatschappij.

Maar als de euro de aanvallen overleeft is Europa over twintig jaar onherkenbaar. Want anders dan de lidstaten is de Europese Unie, met al haar crises, van kop tot teen op ontwikkeling ingesteld.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Martin Holterman 12/08/2011 om 17:17

“Hij (…) heeft op zijn 15e het schoolsysteem verlaten.”

En wiens schuld was dat? Hoezo heeft niemand hem ooit een kans gekregen? Hij heeft de kans gekregen om voor een fortuin aan gratis onderwijs te genieten.

2 PB 12/08/2011 om 17:36

Ik begrijp dat plaatje niet helemaal. Het lijkt bijna wel een soort beschrijving van het ‘eurabie’ met die drie wijzen uit het oosten en de maan en ster…

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: