Iowa caucus

door JAdB op 04/01/2008

in Buitenland

De eerste primary-verkiezing is voorbij. De inwoners van Iowa hebben op de caucus gekozen voor Huckabee (met Chuck Norris aan zijn zijde) en Obama (Oprah Winfrey). In deze bijdrage wil ik ingaan op het fenomeen caucus. Het is namelijk geen ‘gewone’ verkiezing. Vooral de wijze van stemmen van de Democraten is bijzonder.

Het woord ‘caucus’ schijnt afkomstig te zijn van een Indiaans woord dat “bijeenkomst/vergadering van stamhoofden” betekent.

In Iowa betekent caucus tegenwoordig: “een vergadering van inwoners van een precinct”. De caucus vindt elke twee jaar plaats. In de tijd van de primaries staat de caucus in het teken van de nominatie van presidentskandidaten. De Republikeinen doen dit op een manier die vergelijkbaar is met verkiezingen of referenda zoals we die in Nederland kennen. De Democraten, echter, doen het anders.

De Democratische stemzaaltjes (gymzalen, dorpshuizen, scholen etc.) worden in vakken verdeeld. Elk vak stelt een kandidaat voor. Om een stem uit te brengen, neemt de kiezer plaats in een vak (preference group). Na een tijdje worden de stemmen geteld en wordt gekeken welke preference groups levensvatbaar zijn (viable). Komt een preference group niet boven een bepaald percentage van het aantal uitgebrachte stemmen uit, dan wordt die groep opgeheven. De kiezers die oorspronkelijk in de opgeheven groep stonden mogen nu een stem uitbrengen op een andere preference group door in het vak van de betreffende kandidaat te gaan staan. Dit heet realignment. Overigens kunnen leden van een niet-levensvatbare preference group ook overstappen naar een andere niet-levensvatbare group, zodat laatsgenoemde alsnog levensvatbaar wordt geacht. Vervolgens wordt de definitieve stemming opgemaakt, aan de hand waarvan afgevaardigden worden gekozen voor het congres waarop de presidentskandidaten worden gekozen. Zie voor meer hierover http://www.youtube.com/watch?v=fobO82jbNRg en http://www.iowafirstcaucus.org/pdfs/2008_Caucus_Guide.pdf.

Hoe het voelt om aan een caucus deel te nemen vertelt een website ons:

“What does it feel like to go to a caucus? You should feel right at home. Both parties want people to come, particularly newcomers. These people are your neighbors, so you’ll know some of them. If you are new to Iowa, it’ll be a chance to meet your neighbors who share some of your political views. It’s also a chance to have an impact on politics – on what issues the party will stand for and what presidential candidate will represent it. Sometimes, local issues will come up. Many caucus-goers leave feeling good about the fact they’ve participated in a democratic exercise that has an impact on who the next president will be.”

Dit reclamepraatje is wel nodig, want het schijnt dat veel mensen niet gaan stemmen omdat de caucus zo ingewikkeld en tijdrovend is (het hele proces duurt twee uur).

Ten slotte nog wat opmerkingen:
– De caucus van de Democraten vindt niet plaats aan de hand van een geheime stemming (vgl. art. 53 lid 2 Gw). Groepsdruk kan dus de stemming beinvloeden (zie vorige bijdrage (!)). Wat doe je als je met je racistische, Clinton-steunende vader gaat stemmen terwijl je Obama-fan bent?
– Het systeem waarin kiezers soms twee keer mogen stemmen door middel van de realignment, zou het moddergooien tussen kandidaten onderling kunnen verminderen. Immers, de second vote kan uitmaken of de kandidaten in Iowa winnen of verliezen. Het is daarom zaak om degenen die op je tegenstanders stemmen niet al te zeer van je te vervreemden.
– Volgens een bron kan de realignment een koehandel opleveren tijdens de causus. Nadat bepaalde preference groups zijn opgeheven, proberen de overgebleven groepen de kiezers die voor de tweede keer hun stem mogen uitbrengen over te halen om bij hen in het vak te komen staan door bijvoorbeeld te beloven dat ze namens het precinct als afgevaardigde mogen optreden.

De vraag rijst of een caucus zoals de Democraten die hanteren wel een geschikte manier is om verkiezingen te organiseren. Vooral de duur van het proces, en het feit dat de stemming niet geheim is, is voor mij reden om die vraag negatief te beantwoorden. We wachten af wat er in New Hampshire gebeurt. Daar hebben ze gewone verkiezingen.

1 LD 14/01/2008 om 15:03

Goed stuk! Interessant dat het woord (en dus wellicht ook het fenomeen) causus afkomstig is van de Indianen. De naam Iowa zelf is dat trouwens ook. Je ziet wel vaker in de Amerikaanse democratie elementen van het Indiaanse verleden van de natie doorschemeren. Zie bijvoorbeeld de beruchte 19e eeuwse “political machine” Tammany Hall, gelieerd aan de Democratische Partij. Een “political machine” is in wezen een patroon-cliënt organisatie. De naam “Tammany” is afkomstig van een “chief”. De organisatie kende vele Indiaanse gewoonten en gebruiken en noemde haar hoofdkwartier een wigwam. De organisatie speelt nog een rol in de film Gangs of New York.

Vorige post:

Volgende post: