Is er een doctor in de zaal?

door PWdH op 08/12/2011

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Is er een doctor in de zaal?

In een lezenswaardige toespraak stelt Verbeet dat er teveel hogeropgeleiden in de Kamer zitten. 90% van de gekozenen heeft hoger onderwijs genoten, tegen 30% van de bevolking. Nu hoeft het opleidingsniveau van vertegenwoordigers op zichzelf geen bedreiging te zijn voor vertegenwoordiging.

Denk aan Pim Fortuyn, die als exhibitionistisch studeerkamergeleerde bij uitstek in staat was alle lagen van de bevolking aan te spreken. Zijn koosnaam was nota bene ‘professor Pim’. Hetzelfde geldt voor de doctorandus uit Buitenveldert (Den Uyl).

Bij het analyseren van het gebrek aan vertegenwoordigend vermogen dat Verbeet niettemin terecht signaleert, kan het geen kwaad het door Hannah Pitkin gemaakte conceptueel onderscheid tussen politieke representatie als ‘standing for’ en ‘acting for’ nog eens op te poetsen. Simpel gezegd moet een vertegenwoordiger zowel aan getuigenispolitiek doen en daarmee fungeren als doorgeefluik voor de opvattingen van zijn achterban, als aan behartiging van het algemeen belang, naar bevind van zaken in het politiek debat en desnoods tegen de aanvankelijke opvattingen van de achterban in.

Het probleem bij CDA, PvdA en VVD lijkt mij dat het ‘acting for’ vaak verborgen is achter ondoorzichtige processen als het schrijven van verkiezings- en coalitieprogramma’s. Maar de gedoogconstructie biedt op dit punt kansen.

Het aspect van ‘standing for’ veronderstelt de mogelijkheid dat de vertegenwoordigde zich met zijn vertegenwoordiger identificeert. Dat veronderstelt weer politieke strijdpunten en bovendien iets dat juist hogeropgeleiden in toenemende mate lijkt te worden afgeleerd: emotie, te vaak gezien als bedreiging voor ‘de inhoud’. Als dat is wat Verbeet bedoelt, heeft ze zeker een punt.

Natuurlijk hoeft er niet massaal gegriend te worden bij het interrumperen. Maar het zou het vertegenwoordigend vermogen van de kamer allicht versterken als kamerleden van de oude volkspartijen hun verhaal met een fractie van de emotie naar voren zouden weten te brengen als kamerleden van flankpartijen.

Veel komt hier aan op de aloude rekruteringsfunctie van partijen. Een radicale stimulans daarvoor zou de invoering van een districtenstelsel zijn, waarbij ieder Kamerlid zijn eigen mandaat moet zien te veroveren en automatisch over een (geografisch bepaalde) achterban beschikt. Een andere is het opengooien van de kandidaatstelling met interne voorverkiezingen, waaraan elk lid zonder voorselectie kan deelnemen, als testcase voor vertegenwoordigende competenties. De open voorzittersverkiezingen die zowel CDA, PvdA als VVD inmiddels hebben beleefd tonen dat het kan.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Sietse Brouwer 08/12/2011 om 16:58

Beter dan pure districtsverkiezingen lijkt mij het Nieuw Zeelandse stelsel; dat leidt tot een kamer die zowel
(a) proportioneel is, als
(b) een first-past-the-post (FPTP) -vertegenwoordiger voor elk district bevat.

Samenstelling van de zetels:
Het NZse huis van afgevaardigden heeft 120 zetels, waarvan 70 districtsvertegenwoordigers; de overige 50 worden gebruikt om de partijverhoudingen over de 120 zetels proportioneel te trekken.

Elke kiezer heeft twee stemmen:
* de districtsstem, om de gewenste districtsvertegenwoordiger FPTP te kiezen;
* en de partijstem, waarmee de uiteindelijke verhoudingen in het parlement worden bepaald.

Elegant, nee? Eén stem voor welke persoon je graag jouw locale belangen ziet behartigen, en één stem voor welke partij je graag de grootste ziet worden (of i.i.g. zetels gunt).

“Een andere [stimulans voor ‘standing for’-gedrag] is het opengooien van de kandidaatstelling met interne voorverkiezingen, waaraan elk lid zonder voorselectie kan deelnemen, als testcase voor vertegenwoordigende competenties.”

*’kandidaatstelling’ –> kandidaatstelling voor de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen, neem ik aan; maar ik kan uit uw paragraaf niet opmaken hoe u deze interne voorverkiezing voor zich ziet. Met of zonder districtenstelsel? Bepaalt de voorverkiezing rechtstreeks de samenstelling (niet de volgorde) van de kandidatenlijst, of komt zij neer op ‘doe je kunstje voor de kandidatencommissie, en die zal wel zien’?

Kortom: ik proef aan het slot van uw artikel het idee van een kiem voor een plan om politici met meer ‘standing for’-gedrag te kweken, maar ben benieuwd naar meer details.

2 PWdH 08/12/2011 om 17:07

Goed punt. Hardop denkend: een kandidatenlijst voor TK-verkiezingen opdelen in (geografisch) bepaald rubrieken: jong-oud-heel oud, volgens twaalf provincies? En dan per rubriek kandidaten voorverkiezen? Maar dat wordt ook wel weer ingewikkeld.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: