Kamp en de stage lopende illegalen

door GB op 19/06/2012

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Kamp en de stage lopende illegalen

Tussen al het filibusteren door, probeerde de Tweede Kamer afgelopen week ook nog om minister Kamp zijn felle verzet tegen stage lopende illegalen te laten opgeven. Inzet van het debat was de uitspraak van de civiele rechter te Den Haag waarin deze oordeelde dat Kamps verzet in strijd is met het internationale recht op onderwijs. Wie denkt dat de race dan wel zo’n beetje gelopen is, miskent dat Kamp het op zulke momenten juist leuk lijkt te gaan vinden. Dat weten we sinds de Bulgaarse aardbeienplukkers en dat zien we volgens mij ook hier. Als een volleerd stierenvechter lokt hij eerst de kamerleden met wat juridische haken en ogen die hij in het vonnis ontwaart, maar als ze vervolgens woedend maar weinig effectief komen aanstormen doet hij een stapje opzij. Dan ‘worden hem dingen in de mond gelegd’, en ‘laat hij conclusies voor rekening van de spreker’ enz. Toegegeven, met het kaliber van een Grashoff die het heeft over het in hoger beroep gaan bij de Hoge Raad, is de Kamer niet op haar sterkst. Maar het blijft het een prestatie om echt iedereen het bos in te kunnen sturen.

Inhoudelijk gaat het over de vraag of een stage lopende illegaal ‘arbeid’ verricht in de zin van de Wet Arbeid Vreemdelingen (WAV) en dus vergunningsplichtig is. Kamp vindt van wel.  Heel wat gemeenten, onder aanvoering van Amsterdam, vinden van niet. Ook de Tweede Kamer vindt in meerderheid van niet en legde dat neer in een motie. Wat de Afdeling Bestuursrechtspraak precies vindt, is nog enigszins onduidelijk. In ieder geval is er een deugdelijk juridisch betoog tegen het standpunt van Kamp op te zetten, zoals Klap hier ook al deed. Zo beschouwd was de aanval van Rutte, dat ook Amsterdam zich ‘gewoon aan de wet moest houden’, nogal voorbarig. Als ergens sprake was van ‘betwistbaar recht’, zoals de Teldersstichting dat graag ziet, dan was het hier wel.

In ieder geval lag er nu een uitspraak van de civiele rechter, die kwestie had getoetst aan het recht op onderwijs in het Eerste Protocol bij het EVRM. Die toetsing leidde tot een verklaring voor recht waarin het verbod om te werken onrechtmatig werd geacht en waarin – ook in het declaratoir – werd gemeend dat de WAV jegens eiser buiten toepassing moest worden gelaten. Formeel valt er dus eigenlijk niets ‘uit te voeren’ aan deze uitspraak (anders dan de proceskosten betalen), hoewel dat wel vaak beweerd werd in het kamerdebat. Ook werd Kamp bij herhaling opgeroepen zijn opvatting dat stage werk in de zin van de WAV was, op te geven. Met name Ulenbelt nam op dit punt de binnenbocht. Rechters oordelen verschillend over de interpretatie van een wet, zo sprak hij, en dus was het aan de wetgever (‘de minister of wij’) om helderheid te verschaffen. En wat bleek? Dat had de kamer al gedaan in een eerdere motie. Dus zou de kwestie volgens de SP van tafel moeten zijn. Het enkele spelen met de gedachte aan hoger beroep gold als een blijk van constitutionele kwade trouw. Na de tirade van Leijten tegen een staatssecretaris die niet onmiddellijk een wetsvoorstel wilde bekrachtigen, is dit te tweede keer dat de SP zijn eigen verontwaardiging wel heel makkelijk staatsrechtelijk verpakt.

Op zich zou het een interessante dialoog tussen de wetgever en de (samenstellende delen van) de wetgever kunnen opleveren als de kamer bij wege van ‘interpretatieve motie’ de interpretatie van de WAV zou kunnen bijsturen gedurende de rit. Helaas heeft de Hoge Raad al aangegeven niet van dit soort neowetshistorische interpretatie gediend te zijn. Als de wetgever niet tevreden is met de interpretatie van een wet, dan moet de wet worden gewijzigd, aldus ons hoogste rechtscollege in dit verband.

Maar de rechtbank Den Haag heeft het standpunt van de minister over de toepasselijkheid van de WAV niet betwist. Vast staat, zo overweegt de rechtbank, dat de WAV zich verzet tegen het lopen van stage door illegalen. Het buiten toepassing van de WAV zelf (in plaats van het corrigeren van de door de minister daaraan gegeven interpretatie) is ook alleen maar logisch als de rechtbank eerst accepteert dat het hier inderdaad om arbeid in de zin van de WAV gaat.

Het conflict tussen de minister en de civiele rechter zit op de vraag naar de betekenis van het internationale recht. De rechtbank speelt in zijn uitspraak de door het EHRM aan het recht op onderwijs gestelde eis dat het ‘nuttig en effectief’ moet zijn uit tegen de onmogelijk om zonder een stage een MBO diploma te halen. Daarmee valt volgens mij een tussenvraag weg, namelijk de vraag of er een internationaal recht op zo’n MBO-diploma bestaat voor een 20 jarige. Dat lijkt mij eigenlijk niet. Evenmin lijkt het mij dat iedereen die aan een opleiding begonnen is onmiddellijk een recht op de effectiviteit ervan geldend kan maken jegens de Staat.

Deels lijkt minister Kamp zich ook dit soort vragen te stellen. Voor een ander deel is hij vrij duidelijk over de politieke achtergrond van zijn opstelling. Hij wil geen Spiesje doen. ‘De politieke afspraken die zijn gemaakt, zijn er nog steeds. We zijn weliswaar een demissionair kabinet, maar we hebben destijds afgesproken dat illegaal verblijf in Nederland moet worden tegengegaan. Het is zelfs zo dat is afgesproken dat illegaal verblijf strafbaar moet worden gesteld, en voor mij is dat nog steeds relevant.’

Kortom: Kamp wil gewoon illegalen blijven vreten. De kamer doet er daarom goed aan zich niet meer het bos in te laten sturen met sympathieke verhalen over rechtseenheid en zorgvuldigheid zolang Kamp zijn alles-uit-de-kast-opstelling niet wijzigt.

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 JADB 19/06/2012 om 16:08

De rechtbank drukt zich niet erg precies uit. Eerst stelt ze: “Van een effectief recht op onderwijs kan derhalve niet gesproken worden als de mogelijkheid het gevolgde onderwijs af te sluiten met een diploma ontbreekt.” Bedoeld is “Van een effectief recht op onderwijs kan IN BEGINSEL derhalve niet worden gesproken…..”. De rechtbank erkent namelijk wel degelijk dat het recht op onderwijs mag worden beperkt en dat er dus niet een (absoluut) recht op het behalen van een diploma bestaat. Die beperking is toegelaten als sprake is van een legitimate aim dat bovendien proportioneel is. De rechtbank oordeelt dat de WAV-verplichting niet proportioneel is, en legt best een deftige belangenafweging aan. Daarbij kun je nog wel de kanttekening plaatsen of het feit dat het om een MBO-opleiding (en een 20-jarige student) wel voldoende is meegewogen.

2 KW 19/06/2012 om 17:34

@JADB, volgens mij drukt de rechtbank zich ook niet accuraat uit, maar om een andere reden. Een effectief recht is geen absoluut recht, zoals u lijkt ten onrechte lijkt te denken. Maar een effectief recht op onderwijs hoeft niet ook zonder meer een recht op het halen van een einddilpoma in te houden, zoals de rechtbank ten onrechte stelt. Gevolgd maar niet afgerond onderwijs is ook onderwijs. Is er dan geen sprake van een beperking? Ja, in die zin dat de gewekte verwachting op een einddiploma niet wordt ingelost. Contractbreuk, zo men wil.

3 GB 25/06/2012 om 11:16

Kamp gaat in hoger beroep, met zijn pijlen gericht op de EVRM-interpretatie van de rechtbank. Maar hij legt wel de handhaving stil.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: