Kiesmannen. Waarom eigenlijk?

door GB op 05/10/2007

in Buitenland

Amerikanen stemmen officieel niet rechtstreeks voor hun president. Hun stemmen bepalen de samenstelling van een college van kiesmannen, die onderling gaan bepalen wie volgens de Staat in kwestie president van de Unie moet worden. Maar dat zijn slechts stro-mannen, omdat hun stemgedrag van te voren al vast staat. Ze hebben al beloofd wie ze zullen gaan stemmen.

Waarom zo omslachtig? Heeft het te maken met de gebrekkige communicatiemiddelen? Niet als je afgaat op wat Hamilton schrijft ter verdediging van deze procedure. Het gaat dan om nummer 68 van de Federalist Papers: The mode of electing the president.

De constructie van kiesmannen, schrijft Hamilton, is enerzijds een garantie dat de bevolking een grote rol speelt bij de selectie van de president. Dat is van belang voor het vertrouwen dat de bevolking in een president moet hebben. Anderzijds is de indirecte verkiezing een waarborg tegen al te populistische bedreigingen. De bevolking kiest immers geen president als zodanig, maar ‘slechts’ mensen waarvan zij het vertrouwen hebben dat zij de beste president zullen uitzoeken. Een handige jongen kan het dus misschien tot kiesman schoppen, president is hij daarmee nog lang niet. Het proces moet ook zo ver mogelijk bij het centrum van de federale macht vandaan gehouden worden: functionarissen van de Unie mogen geen kiesman zijn en de kiesmannen moeten in hun eigen Staat vergaderen. Dan blijven ze de sfeer in hun eigen Staat proeven, en kunnen ze ’s avonds in de saloon direct verantwoording afleggen. Een van de gevaren voor de Unie was immers dat de bevolking te veel wantrouwen zou koesteren tegen die mensen uit Washington. Anders gezegd: de kiesmannen hoefden niet ‘het land in’ zoals het tegenwoordige credo in de vaderlandse politiek luidt, ze mochten er niet eens uit!

Aldus, vat Hamilton samen, wordt het erg onwaarschijnlijk dat de verkeerde man in office geraakt. ‘Talents of low intrigue, and the little arts of popularity may alone suffice to elevate a man to the first honors in a single State; but it will require other talents, and a different kind of merit, to establish him in the esteem and confidence of the whole Union, or of so considerable a portion of it as would be necessary to make him a succesful candidate for the distinguished office of President of the United States.’

Dit is de oorspronkelijke theorie. De praktijk is anders gelopen…

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 GB 05/10/2007 om 14:30

Leuk stukje! Goed geschreven ook. Wil je de volgende keer uitleggen wt Toqueville hierover geschreven heeft?

2 LD 08/10/2007 om 12:51

Ik ben ook wel benieuwd wat Tocqueville hierover te melden heeft. En inderdaad een leuk stukje!

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: