Kinderen van illegalen

door GB op 27/07/2010

in Rechtspraak

Het Hof in Den Haag heeft zich nu ook gemengd in de vraag wat de verplichtingen van de Staat zijn jegens kinderen van uitgeprocedeerde asielzoekers. In concreto ging het hier om een Angolese vrouw die, ondanks de herhaalde afwijzing van haar asielverzoek, weigert te vertrekken of aan haar uitzetting mee te werken. De Staat besluit haar ten langen leste te klinkeren, dat wil zeggen: op straat zetten. De vrouw heeft (inmiddels) echter al drie kinderen waarvan de oudste hier al acht jaar (sinds het tweede levensjaar) meedraait. Moet de Staat zich iets gelegen laten liggen aan de gevolgen voor de kinderen?

Ja, zegt nu het ook het Gerechtshof. Maar de juridische redenering eronder vind ik niet bijzonder sterk. Vooral niet omdat het Hof eigenlijk niet of nauwelijks onderbouwt welke rechtsregel nu precies wordt toegepast en waar wij die rechtsregel kunnen vinden. Er zijn nogal wat verdragen die de belangen van kinderen beschermen, maar die verdragen zijn voor het grootste gedeelte te weinig precies om door de rechter te worden toegepast. Dat betekent niet dat de kinderen dan maar aan hun lot moeten worden overgelaten. Dat betekent dat de Tweede Kamer zichzelf moet afvragen wat ze acceptabel vinden. Het Hof omzeilt die kwestie met een royale bocht:

Het hof meent voorts dat de bescherming van kinderen ook naar intern Nederlands recht tot de verantwoordelijkheid van de overheid behoort en dat daaruit verplichtingen voor de Staat kunnen voortvloeien, dus los van de vraag of bovengenoemde verdragsbepalingen – die materieel dezelfde normen stellen – al dan niet rechtstreekse werking hebben en basis kunnen zijn van vorderingen van burgers tegen de Staat.

Specifieker wordt de verwijzing naar het geldend recht niet. Ook niet in de conclusie die het Hof trekt na een opsomming van de gevolgen voor de kinderen als ze op straat zouden worden gezet enkel onder de hoede van een moeder zonder geld. Het Hof stelt dan:

3.8 Het hof is van oordeel dat het op straat zetten van de kinderen – slechts onder de hoede van een moeder die zelf niet de financiële middelen heeft om haar kinderen een adequate verzorging en huisvesting te geven en zonder dat een andere opvang van de kinderen geborgd is – in de gegeven omstandigheden in strijd met de onder 3.6 omschreven rechtsplicht van de Staat en op zichzelf reeds inhumaan te achten is, en daarmee tevens een onrechtmatige gedraging van de Staat jegens de kinderen oplevert.

Het eigenlijk argument lijkt dus: de Staat dreigt ‘inhumaan’ te handelen.

Daarmee is het Hof volgens mij de eerste rechter die deze strafschop recht door het midden neemt. Niet een verdragsbepaling die toch rechtstreekse werking moet worden toegekend, geen positieve verplichting tot family-life of een standpunt van een commissie maar het verbod om inhumaan te handelen.

Het zou me niet verbazen als de Hoge Raad deze bal weer op de stip legt. Ondertussen is er volop ruimte voor de Tweede Kamer om zich hierop te bezinnen. Tussen alle bezorgdheid over ‘de rechtsstaat’ door is het misschien een idee eens te bekijken waarom een hoge rechterlijke instantie zo’n fundamenteel vraagteken zet bij beleid waar zowel CDA, PvdA, VVD, ChristenUnie en D66 voor verantwoordelijk zijn.

{ 5 reacties… read them below or add one }

1 Henk 28/07/2010 om 11:21

Aha. Dus een moeder zonder geld op straat zetten met een paar kleine kinderen mag niet. Een moeder op het vliegtuig zetten met een paar kleine kinderen (maar evenzeer zonder genoeg geld) mag wel? Haalt de rechter hier – hoe sympathiek ook allemaal – een grote streep door het hele principe van de uitzetting van vreemdelingen met kinderen?

2 EMP 28/07/2010 om 12:49

@ Henk
Nee ik denk het niet. Op het moment dat de moeder en (kleine) kinderen hier in Nederland op straat worden gezet, heeft Nederland nog steeds de verantwoordelijkheid over deze mensen.

Op het moment dat de Nederland de moeder en kleine kinderen op het vliegtuig zet naar een ander mogendheid of het land van herkomst. Dan wordt de andere mogendheid verantwoordelijk voor het welzijn e.d. van het gezin.

De praktijk leert echter dat Staten hun onderdanen niet meer accepteren waardoor Nederland voor een voldongen feit staat. Moet je degene waarvan de procedure is afgerond op straat gooien of dan toch maar een verblijfsvergunning afgeven? Duivels dilemma. Het parlement of de Staat zal daar een oplossing voor moeten zien te vinden.

3 Henk 28/07/2010 om 14:12

@ EMP

Ik zie de verschillen wel. Maar als we juridisch redeneren en wijzen op de verantwoordelijkheid van de ontvangende staten, dan kunnen we ook in dit geval juridisch redeneren en wijzen op de verantwoordelijkheid van de moeder. Het probleem was hier namelijk niet dat Angola haar niet meer wilde terugnemen, maar dat ze zelf categorisch weigerde om aan de verkrijging van reispapieren.

Het Gerechtshof redeneert hier dat de Staat vanwege de humaniteit verplicht is om in te springen als de moeder haar verantwoordelijkheid niet neemt. De vraag is dan: moet de Staat niet ook inspringen als Angola zijn verantwoordelijkheid niet neemt?

4 Joke Mizée 28/07/2010 om 16:39

@Henk:
Me dunkt dat een verantwoordelijke ouder zijn/haar kinderen niet graag blootstelt aan de grilligheden van een land als Angola, maar om op je laatste vraag terug te komen…

Er is sinds een jaar interessante jurisprudentie omtrent niet-uitzetbaarheid, nl. in de zaak LJN BI2489. Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Illegalen:
“In april 2009 werd echter door de politierechter te Haarlem een markante uitspraak gedaan in een zaak tegen een uitgeprocedeerde en ongewenstverklaarde asielzoeker uit Afghanistan. In die zaak was naar het oordeel van de rechter voldoende aannemelijk geworden dat deze verdachte feitelijk onuitzetbaar was en daarmee dus in een aan te rekenen overmachtsituatie verkeerde. Op grond daarvan werd hij ontslagen van alle strafvervolging wegens illegaal verblijf. Reeds in 2006 had hij in vreemdelingenbewaring verbleven om te worden uitgezet naar zijn land van herkomst. Die uitzettingsprocedure had er echter niet toe geleid dat hij daadwerkelijk was uitgezet, terwijl dit niet aan een gebrek aan medewerking zijnerzijds te wijten was. Niet was gebleken dat er nadien nog nadere pogingen door de Nederlandse overheid waren ondernomen om hem alsnog uit te zetten. Bovendien beschikte hij niet over de vereiste reisdocumenten. Omdat Afghanistan tegen onvrijwillige terugkeer is, weigerde het consulaat-generaal van Afghanistan in Den Haag aan hem een paspoort of een laissez-passer te verstrekken. Daardoor bleek het voor hem feitelijk onmogelijk zelf Nederland te verlaten. Tegen de achtergrond van zijn specifieke situatie had deze uitgeprocedeerde asielzoeker volgens de rechter alles gedaan wat redelijkerwijs van hem verlangd kon worden om Nederland te verlaten.”

Volgens het artikel 18 maanden cel (http://www.konfrontatie.nl/nl/opinies.php?konfrontvar=2385) is de inspanningsverplichting nogal scheef: de overheid hoeft niet of nauwelijks bewijs over te leggen van haar inspanningen om illegalen uit te zetten, terwijl deze zelf controleerbaar mee moeten werken: “Want als de overheid zégt dat er gerappelleerd is, dan ís er gerappelleerd. Er is altijd zicht op uitzetting, en zo niet, dan toch.”

5 A Heithuis 28/07/2010 om 17:21

In het verleden werden vrouwen geadviseerd in asielhuizen om zwanger te worden om uitzetting te voorkomen.
Deze tante heeft 3kinderen waar is haar echtgenoot.
Ze heeft goed geluisterd.

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: