Match 2: size matters

door TdB op 20/08/2010

in Uncategorized

Post image for Match 2: size matters

Eerder is al aandacht besteed aan de verhouding stabiliteit-coalitieomvang. Hoewel deze posts zich vooral richtten op de vraag of minderheidscoalities minder stabiel zijn, is het argument ook in een continuüm te plaatsen: zijn coalities die op een grotere meerderheid in de Kamer steunen stabieler? Maakt het aantal coalitiepartners uit (minder partijen om de stekker eruit te trekken)?

Coalitieomvang door de jaren heen

Dat de toekomstige coalitie, zelfs als zij als meerderheidskabinet gezien wordt, slechts rust op de kleinst mogelijke meerderheid, komt niet als een verrassing. Sinds het einde van Drees’ premierschap is er een zichtbare trend dat de grootte van de meerderheid aan het afnemen is. Dit is gemiddeld een zetel per coalitie (significant resultaat: sig .022; t-waarde: -2.476; R-squared .235). Dit impliceert dat ons land vaker minderheidskabinetten staat te wachten als het tij niet wordt gekeerd.

Aardig daarbij is dat de omvang van de kamersteun bij (centrum-)rechtse coalities kleiner is dan bij (centrum-)linkse kabinetten. De sociale inborst wordt niet alleen met de mond beleden: samen sterk en iedereen telt mee (sig. 0.010, t-waarde 2.868 en R-squared van maar liefst .291 (!)). Helaas voor Roemer impliceert de combinatie van deze twee feiten dat een links kabinet er in de toekomst niet meer inzit.

Grootte meerderheid en zittingsduur

Er is dan wel weer goed nieuws voor de toekomstige coalitie: size matters. In hun voordeel. Kleinere meerderheden regeren langer dan grote meerderheden. Voor elke twee backbenchers minder, kan er een week extra geregeerd worden. (Boze oud-partijleiders in de media hebben echter geen invloed: die zitten bij een partij die altijd in de regering zit.) Een verklaring zou hem precies daarin kunnen liggen: er is minder opstand mogelijk. Onderstaande plotje laat het fenomeen ook zien (voor de opvallende lezer: de assen zijn inderdaad verkeerd om, maar deze weergave is visueel duidelijker).

Interessant is dat er een soort break zit bij 70% (> 100 zetels). Tot 100 zetels is er wel een positieve relatie te zien tussen uithoudingsvermogen en coalitiekamerleden. Na 100 zetels valt het drastisch naar beneden en klimt het weer op. Dit ligt het niet aan het aantal partijen, want de twee vijfpartijen kabinetten die Nederland sinds de oorlog heeft gekend, hadden een meerderheid van 65% of minder. Bij gebrek aan een logische verklaring, moet toch maar SPSS geloofd worden en een negatief verband aangenomen worden tussen omvang en zittingsduur.

Aantal coalitiepartners

Het is gesuggereerd dat een groot aantal coalitiepartners slecht is voor de stabiliteit van het kabinet. De gedachte is dat er dan minder kandidaten zijn om de stekker uit het kabinet te trekken, wat de stabiliteit ten goede komt. Dit vermoeden – populair in politiek commentaar – wordt echter niet gestaafd door de naoorlogse geschiedenis. Een kleine calculatie laat zien dat er 93% kans is dat er geen relatie bestaat tussen deze twee factoren. Indien de waarheid toch bij de resterende 7% zit, dan bestaat het verband uit een paar dagen verschil per coalitiepartner minder.

Ivo hoeft zich dus niet druk te maken. PVV binnen of buiten het kabinet heeft statistisch geen invloed op de stabiliteit. Daarbij komt dat rechtse coalities traditiegetrouw kleiner zijn linkse coalities. Dit laatste wordt niet alleen gestaafd door de statistiek, maar natuurlijk ook door het feit dat de Roemer-variant ongeveer elke partij uit de Tweede Kamer bevat behalve de VVD en de PVV en de momenteel onderhandelde coalitie slechts drie twee.

Besluit

Gisteren stelde ik al dat op basis van de statistiek, de komende coalitie een match made in Heaven is. Toen liet ik zien dat lang formeren, hetgeen er waarschijnlijk aan zit te komen, goed is voor de stabiliteit. Nu blijkt ook dat kleinere coalities, zowel in zetelaantal als (wellicht) in omvang, stabieler zijn dan grotere. Volgende week het kroonstuk: de invloed van politieke kleur op stabiliteit. Mark, dat wil je niet missen.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Ivo 21/08/2010 om 14:13

Geen inhoudelijke reactie, maar tikfoutje in eerste zin: besteedt moet zonder die t.

2 M.J. Hoogendoorn 23/08/2010 om 13:20

Voort wat betreft de ‘break’ bij een meerderheid van 70%: de ‘verklaring’ lijkt mij, dat er maar 6 kabinetten jet een grotere meerderheid in de dataset zitten. Dat is een wel erg smalle basis om een trend te bepalen.

Ook kan men zich afvragen of het eerste kabinet in de reeks, het kabinet Schemmerhorn-Drees wel in de dataset thuishoort. Dit kabinet had immers als opdracht om niet de hele rit uit te zitten, maar om zsm verkiezingen uit te schrijven.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: