Men neme – een recept voor post-conflict hulp

door SV op 13/07/2009

in Buitenland

Na eerst de negatieve invloed van democratie op de welvaart in zwakke landen te hebben geanalyseerd, bespreekt de licht a-charismatische Paul Collier hier de weg vooruit.

Collier stelt voorop dat 40% van landen na een burgeroorlog of soortgelijk conflict binnen tien jaar terugvalt. Hierdoor bestaat 50% van de gewapende conflicten op de wereld uit draaideurconflicten.

Een makkelijke oplossing is er niet, dixit Collier. Het is niet voldoende om de politiek te veranderen, bijvoorbeeld door het regime te verplichten verkiezingen te houden. Verkiezingen produceren geen stabiele politieke situatie, maar slechts een winnaar en een verliezer. De verliezer wil terugvechten, terwijl de winnaar zijn investering probeert terug te verdienen.

De aard van het politieke proces moet dan ook worden aangepakt. Niet langer moet sprake zijn van een zero-sum game, waarbij de winst van de één noodzakelijkerwijs ten koste gaat van de ander. Pas als de taart voor allen kan worden vergroot, is de verwachte opbrengst van samenwerken – tussen politici, tussen bevolkingsgroepen – groter dan die van opportunisme. (Dit maakt nieuwsgierig naar het effect van de crisis op de Nederlandse saamhorigheid, maar daarover een volgende keer meer).

Na een conflict een nieuwe balans vinden, neemt minimaal tien jaar in beslag, en vereist samenwerking tussen (i) de Veiligheidsraad, (ii) donorlanden / NGOs en (iii) de post-conflict regering. Omdat de post-conflict regering niet stabiel zal zijn zonder een stabiele economie, en de economie niet stabiel zal zijn zonder langdurige veiligheid en langdurige steun, en langdurige veiligheid en steun niet mogelijk zijn zonder functionerende regering, zullen de drie belangrijke actoren moeten samenwerken.

Hiermee zijn wij er nog niet, zegt Collier. Omdat er maar een beperkte hoeveelheid tijd en geld is, zullen de drie actoren zich moeten richten op drie speerpunten: (i) banen voor jonge mannen – onlusten ontstaan niet door oude vrouwen, (ii) basale social services – zonder onderwijs en gezondheid geen vooruitgang en (iii) een schone regering – spreekt voor zich.

Collier heeft heel concrete ideeën voor het creëren van banen en het verzekeren van de social services, maar die laat ik links liggen. Besprekenswaardig is zijn idee voor (iii). Zoals in zijn eerdere boeken, stelt Collier voorop dat zonder goede controle, intern of extern, regeringen geneigd zijn het overgrote deel van het staatsbudget aan het vergroten van persoonlijke rijkdommen en loyaliteit aan de heerser te besteden. De eenvoudige oplossing van Collier is om veel aandacht besteden dat het geld niet in verkeerde handen valt. Bij afwezigheid van goede check and balances in post-conflict landen, stelt hij voor een legertje accountants in te zetten om te controleren of het geld van donoren goed wordt besteed.

Al met al een toe te juichen gedachte, maar vermoedelijk onvoldoende op zichzelf. Al in 1989 stelde de Wereldbank in het boekwerkje Sub-saharan Africa: From Crisis to Self-Sustainable Growth:

“Efforts to create an enabling environment and to build capacities will be wasted if the political context is not favourable . . . Ultimately, better governance requires political renewal. This means a concerted attack on corruption from the highest to the lowest levels. This can be done by setting a good example, by strengthening accountability, by encouraging public debat and by nurturing a free press.”

Twintig jaar na dato is er weinig vooruitgang in proeftuin Afrika, zodat de ideale mix van factoren duidelijk nog moet worden bepaald. Met Collier denk ik dat een verantwoordelijke, niet-corrupte regering niet de enige start kan zijn voor NGOs, Veiligheidsraad en andere goedwillenden: “It’s also the economy, stupid.” Tegelijkertijd zijn de voorraden, de tijd en het geld van Westerse organisaties beperkt. Een belangrijke vraag lijkt mij dan ook of in de echt lastige gevallen “geen hulp” niet beter is dan “net niet genoeg hulp”. Als geen kentering teweeg kan worden gebracht, als niet tien jaar stabiliteit in het vooruitzicht ligt, kan het volk mogelijk zelf tot een nieuwe staatsinrichting komen? De ontwikkelingen in een al 3000 jaar beschaafd Iran laten zien dat die gedachte waarschijnlijk te optimistisch is.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: