Mensenrechtenbescherming anno 2009

door GB op 20/04/2009

in Grondrechten

Wie denkt dat mensenrechtenbescherming vooral betrekking heeft op kwesties over ‘waterboarding’ en ‘walling’ van op dat moment weerloze gevangenen, mist een belangrijke categorie uitspraken van het EHRM: die waarin de mensenrechten uit constitutionele arrangementen bestaan. Bepaalde constitutionele voorzieningen kunnen dan namelijk ook als schending van het EVRM gebrandmerkt worden. Artikel 6 EVRM (fair trail) is zo’n breekijzer. Het EHRM heeft het al eens gebruikt om onze Raad van State op de korrel te nemen. Terecht, overigens, maar dat terzijde.

A.G. Maris heeft recent een moeizaam geschreven maar toch zeer informatief boek gepubliceerd waarin hij onder andere op de constitutionele dimensie van de mensensrechtenbescherming ingaat. Eigenlijk wilde ik dat boek hier bespreken, maar aan de recensie van Dommering heb ik niets toe te voegen. Ik wil slechts wijzen op een recent voorbeeld waarin institutioneel recht ana de orde is: Kokkelvissers tegen Nederland.

Het EHRM leidt uit artikel 6 EVRM een algemeen recht af op een ‘procedure op tegenspraak’. Dat betekent onder andere dat er een recht bestaat voor de verdediging om te mogen reageren op de conclusie van de AG. (Borgers-jurisprudentie)

Dat zal zo zijn. Maar wat te doen als er prejudiciële vragen aan het HvJEG gesteld zijn? Ook dan schrijft een AG eerst een conclusie. Bestaat er ook dan een mensenrecht om daarop te mogen reageren? Het EHRM beantwoordt die vraag niet. Voorzover geklaagd wordt over handelingen van (instellingen van) de Europese Gemeenschappen geldt dat deze geen partij zijn bij het EVRM, en dat er dus niet over hen geklaagd kan worden. Voor zover het gaat om de vraag in hoeverre materiele schendingen Nederland kunnen worden toegerekend geldt de zogenaamde Bosphorus-jurisprudentie: we mogen ervan uitgaan dat de EG zelf fatsoenlijk is, althans, fatsoenlijk genoeg om aan te nemen dat de lidstaten hun verdragsverplichtingen niet schenden als zij uitvoering geven aan handelingen van de EG.

Toch een mooi vak, rechtsgeleerdheid. Want vergeet niet: inhoudelijk gaat het om kokkelvissers die op de Waddenzee mochten vissen van de Staatssecretaris, maar die vervolgens in de knoei kwamen met de Habitatrichtlijn. Belangwekkend, uiteraard, maar het heeft weinig van doen met de bescherming van de rechten van de mens. Lijkt mij. En dat geldt eigenlijk ook voor het vaarwater van de EG.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: