Niet in rechte worden vervolgd of aangesproken

door GB op 25/06/2009

in Haagse vierkante kilometer

Een bijzonder sorry-incidentje, deze week. Balkenende erkent dat zijn (top) ambtenaren ‘onjuist, onvolledig en onzorgvuldig’ gehandeld hebben. ‘Excuses’ werden er evenwel niet aangeboden, om ‘juridische complicaties’ te voorkomen. Daarmee wordt ongetwijfeld aansprakelijkheid van de Staat bedoeld. Maar kan een erkenning van aansprakelijkheid – gesteld dat we excuses zo zouden moeten aanmerken – gebruikt worden als hij tijdens een parlementair debat is uitgesproken? Met andere woorden: tot hoever strekt de ‘parlementaire immuniteit’ van artikel 71 Grondwet dat niemand in rechte kan worden vervolgd of aangesproken voor wat hij in de Tweede Kamer gezegd heeft?

Volgens Oud en Van der Pot (laten we meteen maar wat zwaargewichten van stal halen) is het uitgangspunt van of zelfs de ‘rechtsgrond voor’ de parlementaire immuniteit dat men in de vergaderingen van de Staten-Generaal vrij moet kunnen spreken. ‘Zij moeten niet door vrees voor de rechter worden weerhouden te zeggen wat zij in het openbaar belang wensen uit te spreken’. Die doelstelling wordt in ieder geval niet gehaald, wanneer Balkenende zich inhoudt, expliciet vanwege de ‘juridische complicaties’.

In dit geval zou echter niet Balkenende zelf worden aangesproken, maar de Staat. Toch wordt de immuniteit behoorlijk uitgehold als dat beslissend zou zijn. Iets lastiger ligt het misschien omdat niet de uitspraak van Balkenende het schadeveroorzakende feit is. Zijn uitspraak zou echter wel kunnen worden gebruikt om de andere voorwaarden voor aansprakelijkheid te vervullen. Is dat ‘in rechte aanspreken voor hetgeen hij in de vergadering gezegd heeft?’

Ik ben toch geneigd om hier bevestigend op te antwoorden. De excuses van Balkenende in de Tweede Kamer zouden dus niet kunnen worden gebruikt in een civiele procedure, en hij zou ook in de rechtszaal mogen weigeren om deze excuses te herhalen. Uiteraard levert dit wel een kunstmatige situatie op, maar het is evenzeer onbevredigend als de parlementaire verantwoording stukloopt op ‘juridische complicaties’. Volgens mij moet de kamer zich daar niet door laten afschrikken.

1 WdH 25/06/2009 om 22:08

Interessant is ook Bos over Fortis. Dat zou dan wel het schadeveroorzakende feit zijn geweest.

Vorige post:

Volgende post: