Nieuw nummer TvCR (2017/3)

door STKR op 02/09/2017

in Recensies

Post image for Nieuw nummer TvCR (2017/3)

Het zomernummer van het Tijdschrift voor Constitutioneel Recht (TvCR) opent met een artikel van Joost Westerweel en Frank van Tienen over het gemeentelijke referendum in de praktijk. Tegen de achtergrond van de groeiende, maar tegelijkertijd omstreden betekenis van het referendum op nationaal niveau, constateren de auteurs dat op lokaal niveau al geruime tijd volop gebruik gemaakt wordt van dit instrument. De gemeentelijke referendumpraktijk is bovendien erg gevarieerd, aangezien er geen uniforme landelijke regeling voor lokale referenda bestaat. De auteurs onderzoeken in hun bijdrage de inpasbaarheid van de gemeentelijke praktijk vanuit rechtsstatelijk en democratisch perspectief en signaleren zes spanningen, onder meer met betrekking tot belangengroepen, zinvolle deliberatie, minderhedenbescherming en de beoordelingsvrijheid van de raad. Aan de hand hiervan komen zij tot de conclusie dat tegen bepaalde vormen van gemeentelijke referenda zowel praktische als staatsrechtelijke bezwaren bestaan, die ook relevant zijn voor de discussie over het referendum op landelijk niveau.

In het tweede artikel in deze editie van TvCR kijken Wytze van der Woude en Wouter Zorg terug op de ontwikkeling van de Koninkrijksverhoudingen onder het uitgaande kabinet-Rutte II. In het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, dat de verhoudingen tussen Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten  regelt, neemt de Koninkrijksregering, in het bijzonder de Rijksministerraad, een belangrijke positie in. Dit orgaan wordt gedomineerd door de Nederlandse ministers. Hoe is het eerste volwaardige Nederlandse kabinet sinds de staatkundige hervorming van 2010 omgegaan met deze positie? Auteurs bezien de diverse spanningen die zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan en de juridische maatregelingen die daaruit zijn voortgekomen. Van een geordend beleid op basis waarvan  de Koninkrijksregering optreedt, is volgens de auteurs geen sprake. Het ontbreekt namelijk aan een helder en kenbaar kader waarlangs de Koninkrijksregering invulling geeft aan haar waarborgende en toezichthoudende rol. Aan de hand van de kwesties die de afgelopen jaren speelden, wordt in deze bijdrage geprobeerd een kader te construeren.

In de rubriek ‘Bij de buren’ bespreekt Reijer Passchier de ontwikkeling van het Japanse pacifisme en defensiebeleid. De Japanse constitutie kent als een van de weinige grondwetten ter wereld een pacifismebeginsel, maar het land ontwikkelde de afgelopen zeventig jaar ook een geavanceerd defensiebeleid. Het zogenaamde pacifisme- en defensievraagstuk is uitgegroeid tot de meest controversiële kwestie in het Japanse staatsrecht. De auteur onderzoekt wat deze spanning precies inhoudt aan de hand van het vakoverschrijdende concept van de informele constitutionele verandering. Dat levert allerlei nieuwe vragen op over constitutionele ontwikkeling, die de auteur zal bespreken in een proefschrift dat hij binnenkort zal verdedigen.

In de boekenrubriek allereerst aandacht voor een vorig jaar verschenen bundel met opstellen van Belgische en Nederlandse historici en juristen met als centraal thema de Grondwet van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van 1815. De bundel, onder redactie van André Alen, Dirk Heirbaut, Aalt Willem Heringa en Careljan Rotteveel Mansveld, is de weerslag van een colloquium dat eind 2015 plaatsvond ter gelegenheid van het tweehonderdjarig jubileum van deze Grondwet. Daarnaast een recensie van de wetenschappelijke vorstenbiografie Juliana. Vorstin in een mannenwereld van Jolande Withuis, die eind 2016 verscheen.

Deze editie van TvCR bevat tevens een herdruk van het artikel van Gert Jan Veerman over problematische amendementen, waarvan door een misverstand een verkeerde versie in het aprilnummer van TvCR is verschenen.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: