Ondertussen in België

door GB op 27/04/2010

in België

Post image for Ondertussen in België

Er lijken dus toch verkiezingen te komen in België, ondanks dat het Grondwettelijk Hof daar – zoals bekend – problemen mee heeft. Dat levert een interessante casus op van een rechter die ongelijke behandeling in het kiesrecht heeft willen tegengaan, maar uit staatsrechtelijke terughoudendheid geen oplossing heeft gegeven. In het Belgische geval heef de rechter er echter wel een praktische termijn aan verbonden, door te oordelen dat het ‘eens maar nooit weer’ was.

De vraag is nu: hoe heet zal de door het Grondwettelijk Hof opgediende soep gegeten worden? Een paar gedachten:

– Bossuyt wilde de boel verder onder druk zetten door te waarschuwen dat de volgende verkiezingen in strijd met de grondwet zouden zijn. Daarbij stelde hij dat uitspraken ‘te goeder trouw moesten worden uitgevoerd’. Dat laat ook een klein deurtje open om de keutel ‘wegens gebleken politieke impasse en gezien de omstandigheden enz.’ weer voor vier jaar in te trekken. Misschien is het goed om dat publiekelijk en voorafgaand aan de verkiezingen dan te doen, ondanks dat dat een volstrekt bizarre situatie zou opleveren.

– de Staat kan ook dwars op de uitspraak gaan. Bij de verkiezingen voor het Europees parlement konden ook BHV-bezwaren worden geformuleerd. Met de gebruikelijke rituelen schoof de plenaire Kamer de bezwaren van tafel en verklaarde verkiezingen desondanks geldig. Hoewel het conflict nu veel frontaler is, is zoiets misschien ook nu wel denkbaar. Geen verkiezingen zijn tenslotte nog ongrondwettiger dan ongrondwettige verkiezingen.

– in de uitspraak van het Grondwettelijk Hof wordt een aantal bepalingen vernietigd, met beperking van de terugwerkende kracht daarvan. Maar de vernietigde bepalingen kwamen uit een wijzigingswet. Herleven de oude bepalingen dan weer? En als dat het geval is, komt er dan weer lucht? Daar zou iemand die echt iets weet van Belgisch kiesrecht eens naar kunnen kijken.

– schakel het Grondwettelijk Hof uit. Het hele hof afschaffen zal niet meer lukken, maar misschien valt in gewone wetgeving de jurisdictie van het Hof op dit soort verkiezingskwesties wel af te knijpen. Dat voorkomt in ieder geval een expliciete ongrondwettig verklaring en vernietiging van de vastgestelde uitslag. Blijft staan dat het Hof al wel vastgesteld heeft dat de recentelijk toegepaste bepalingen ongrondwettig zijn. Wat betekent dat voor alle publieke functionarissen die aan de stemming moeten meewerken? Mogen de leden van een stembureau weigeren mee te werken aan ongrondwettige verkiezingen? Er is altijd wel iemand bereid te boycotten.

– …

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 WVDB 15/06/2010 om 14:24

kleine bemerking: het Grondwettelijk Hof heeft geen enkele een cruciale bepaling van de kieswet van 2002 niet vernietigd in zijn arrest van mei 2003.
Het Hof verklaarde de ongrondwettigheid van een aantal bepalingen met betrekking tot de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in strijd met het gelijkheidsbeginsel, in samenlezing met het idee van evenredige vertegenwoordiging (art 63 GW).

Door geen vernietiging (eventueel gemoduleerd in tijd) uit te spreken, werd de termijn van vier jaar dan ook gedegradeerd naar een loutere ‘termijn van orde’.

2 GB 15/06/2010 om 14:37

ok. maar hoe moet ik het dictum van Hof dan precies lezen? daar spreekt het Hof zelf wel van ‘vernietigt’

3 WVDB 15/06/2010 om 17:12

mijn excuses: de ‘geen enkele’ was uiteraard fout, er worden weldegelijk enkele bepalingen vernietigd.

De kieskring BHV als dusdanig, itt tot de provinciale kieskringen voor de rest van het Rijk, niet. Ik las te eng naar de ongrondwettigheid waar deze hele saga rond draait, gebaseerd op overwegingen B.9.2 t.e.m. 6.
Door het handhaven van art. 2 van de wet van 13.12.02 tot wijziging kieswetboek enerzijds (globale indeling in provinciale kieskringen, zie de tabel aangehecht als bijlage 1 na de wet ), maar het vernietigen van enkele andere bepalingen (o.m. rond lijstverbindingen en specifieke zeteltoewijzing in BHV-Leuven) ontstaat er een ongrondwettigheid: een ongelijkheid in behandeling tussen de kandidaten in BHV, Leuven en andere provincies.

Het probleem was dat indien het Hof artikel 2 vernietigde op een zucht van nakende verkiezingen (slechts enkele weken) er geen indeling in kieskringen meer zou bestaan, waardoor nieuwe verkiezingen hoogst moeilijk te organiseren werden.
in conclusie heeft het Hof getracht mee te gaan in voorgestelde wijziging naar provinciale kieskringen, doch – tevergeefs – getracht een positieve injunctie te geven aan de wetgever met oog op de positie van de kieskring BHV

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: