Ondertussen in Egypte

door GB op 08/03/2011

in Buitenland

In Egypte heeft van de Hoge Militaire Raad voorstellen gedaan om de Grondwet te wijzigen. Zie ik het goed dan betreft het eigenlijk alleen de verkiezing van de president en de grondwetsherzieningsprocedure. Vergeleken met de huidige constitutie valt op dat de teugels her en der inderdaad worden aangetrokken. Zo mag een kandidaat onder de nieuwe voorstellen niet getrouwd zijn met een niet-Egyptische en zijn er maximale termijnen gesteld.

Kern is evenwel het verschil in voorselectie. Onder de oude regeling speelde vooral de مجلس الشعب een grote rol. Daar moesten grote meerderheden het eens worden over een kandidaat die aan het volk kon worden voorgelegd. Dat was voor Mubarak nooit een probleem, want zijn partij commandeerde daar al sinds 1981 grote meerderheden.

Nu wordt een ‘direct public secret ballot’ voorgesteld, zonder nadere eisen. Wel kan niet iedere idioot zich kandidaat stellen, maar een absolute meerderheid van de uitgebrachte is niet (meer) vereist.

In reactie op deze voorstellen vraagt Bruce Ackerman zich af of het niet beter ware geweest om een parlementair stelsel in te voeren. Egypte kende namelijk een leiderloze revolutie, en heeft dus geen gezaghebbende kandidaat van de revolutie klaarstaan. Bovendien staan presidentiële stelsels altijd onder de politicologische verdenking dat ze makkelijk verzakken in autoritaire regimes. De revolutie zou dan niet meer blijken te zijn dan one man, one vote, one time.

Een stelsel dat meer gericht is op consensusvorming zou daarom sterk aan te bevelen zijn, aldus Ackerman. De verschillende groepen moeten dan blijvend samenwerken in plaats van binnen een half jaar een kandidaat vinden en die dan voor jaren praktisch onaantastbaar maken.

Er zit – zoals vaak – veel in wat Ackerman schrijft. Maar Egypte heeft, als ik het goed zie, geen echt presidentieel stelsel maar een semi-presidentieel. Dat betekent dat de volksvertegenwoordiging de ministers weg kan sturen en de regering dus lam kan leggen. Het parlement zou de president dus kunnen dwingen om water bij de wijn te doen. Maar dan moet het parlement serieus samengesteld worden.

Mubarak creëerde comfortabele meerderheden in het parlement. De defecten die dat veroorzaakt hebben moeten verwijderd worden, binnen en buiten het staatsrecht. Eigenlijk zou de aandacht vooral daarnaar moeten uitgaan.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: