Ondertussen in Griekenland

door GB op 08/05/2012

in Buitenland

Post image for Ondertussen in Griekenland

Nu er onder de 300 Griekse parlementariërs net geen meerderheid meer is voor de zittende regering moet er geformeerd worden in Griekenland. Ter gelegenheid daarvan sijpelen interessante berichten door over de wijze waarop ze dat daar aanpakken. Genoeg reden voor een spoedcursus Grieks staatsrecht.

De verkiezingen van zondag waren voor het Griekse parlement: een unicamerale volksvertegenwoordiging. Dit parlement kiest de president, sinds 2005 Karolos Papoulias. De president benoemt de minister-president en – op voordracht van de laatste – de overige ministers en staatssecretarissen. Griekenland heeft een parlementair stelsel. Na de benoeming van een regering moet het parlement zijn vertrouwen in de regering uitspreken. Dat vertrouwen kan ook weer worden opgezegd, waarna er ontslag moet worden aangeboden. Dat is vrij gedetailleerd geregeld in de Griekse Grondwet (artikel 84).

Om in het parlement te komen is minimaal 3% van de stemmen nodig. En er ligt een dikke bonus klaar voor de partij die de grootste wordt. Mede als gevolg daarvan is Griekenland (tot 2011) afwisselend geregeerd door de socialisten en de conservatieven. Nu geen van de partijen de absolute meerderheid heeft, treedt artikel 37 lid 2 in werking. De president geeft dan een an exploratory mandate aan de leider van de relatief grootste partij. Die mag proberen een regering te vormen. Lukt dat niet, dan schakelen we over naar lid 3: leider van de tweede en de derde partij krijgen elk drie dagen om het ook te proberen. Is er dan nog niets, dan moeten alle fractieleiders bij de president komen. Stelt hij vast dat er inderdaad geen regering te vormen valt, dan probeert hij zelf missionair kabinet samen te stellen dat nieuwe verkiezingen voorbereidt. Lukt dat ook niet, dan vraagt de president een opperrechter om een kabinet te formeren dat zoveel parlementaire steun geniet als mogelijk is, waarna nieuwe verkiezingen volgen.

De Grondwet voorziet dus in drie rondes van drie dagen. En als de president er ook geen gat meer in ziet, dan is er een noodoptie om kiezers weer te raadplegen. Daartussen zit een gat. Als de president na de verplichte drie rondes niet vindt dat het onmogelijk is om een regering te vormen dan laat de Grondwet hem vrij om naar bevind van zaken te handelen. Als Jan-Kees de Jager lef heeft, dan biedt hij zich aan om in Griekenland ook een paar dagen door de gangen van het parlement te struinen.

Related Posts with Thumbnails

{ 11 reacties… lees hieronder of reageer }

1 Filip S. 08/05/2012 at 14:40

@ GB, Bedankt voor dit overzichtje, maar denkt u heus dat de Grieken De Jager met open armen zullen ontvangen ? Persoonlijk denk ik dat hij inmiddels op de zwarte lijst staat die hangt bij de beveiliging in Athene.

2 Martin Holterman 08/05/2012 at 14:44

Die bonus, dat is echt extreem. Zie hier de resultaten in % en in zetels:

New Democracy — 18.85% , 108 seats.
Radical Left Coalition — 16.78 %, 52 seats.
Pan-Hellenic Socialist Movement — 13.18 %, 41 seats.
Independent Greeks — 10.60 %, 33 seats.
Greek Communist Party — 8.48 %, 26 seats.
Golden Dawn — 6.97 %, 21 seats.
Democratic Left — 6.11 %, 19 seats.

Het verschil tussen ND en radicaal links is 2,07 %-punt en toch heeft ND meer dan 2x zo veel zetels.

3 JADB 08/05/2012 at 15:11

De grootste partij schijnt automatisch 50 zetels extra te krijgen. Maar die kennis heb ik van Wikipedia.

4 Martin Holterman 08/05/2012 at 15:46

@JADB: Dat heb ik ook gehoord, ja.

5 MD 08/05/2012 at 17:10

Ik heb die kennis ook van een andere internetbron dan wikipedia, maar ik ben vergeten welke. Hij was in ieder geval betrouwbaarder. Ik las op die pagina trouwens ook dat de bonus deze periode verhoogd is van 40 naar 50 zetels. Volgende keer naar 60 dan maar, met het oog op de regeerbaarheid?

6 Super De Boer 08/05/2012 at 17:24

Een verrassend kordate procedure voor een knoflookland, helemaal als ze ook nog eens op korte termijn nieuwe verkiezingen kunnen organiseren.

@redactie: volledig off-topic, maar wordt het niet tijd voor een poll over de nieuwe CDA-leider, zoals die er ook was ten tijde van de PvdA-verkiezing? Of wordt het nu reeds als een feit van algemene bekendheid beschouwd dat men (uit CDA-oogpunt althans, voor de concurrentie zou het m.i. slechter nieuws zijn) het beste af is met Van Toorenburg of Keijzer?

7 Martin Holterman 08/05/2012 at 17:30
8 RvdW 08/05/2012 at 18:52

@Martin
Over de democratische houdbaarheid van de bonus van 50 zetels kun je lang twisten. In elk geval gaan ze in Griekenland nog niet zover als in Italië waar de grootste partij, ongeacht het behaalde stemmenpercentage, automatisch een meerderheid in de kamer krijgt. En ook niet zover als in het Verenigd Koninkrijk waar een procentje of 35 à 37 (afhankelijk van de partij) genoeg is voor een absolute meerderheid. In elk geval stimuleert de regel vroegtijdige coalitievorming, iets waar duidelijk behoefte aan is.

@GB
Of de Griekse president werkelijk beoordelingsruimte heeft, zoals je suggereert in de laatste alinea, blijkt niet direct uit art. 84 van de Griekse Grondwet. Er staat immers “if the impossibility to form a Cabinet enjoying the confidence of the Parliament is confirmed”. Wie die “confirmation” mag vaststellen en hoe dat moet gebeuren staat er niet. Maar ongetwijfeld zal er een Griekse collega zijn die zijn carriere aan beantwoording van deze vraag heeft gewijd.

9 Martin Holterman 09/05/2012 at 15:44

Zie hier de analyse van de allerbeste Euro-blogger, Jean Quatremer van Liberation. Zijn voorspelling: nieuwe verkiezingen met een overwinning voor Syriza.

http://bruxelles.blogs.liberation.fr/coulisses/2012/05/antonis-samaras-lhomme-qui-a-fait-sombrer-la-gr%C3%A8ce-dans-le-chaos.html

10 Super De Boer 09/05/2012 at 20:47

Op andere websites lees ik dat Ενδιαφέρον αγροτών (Boer’s Belang) ook wel eens voor een verrassing zou kunnen gaan zorgen bij de nieuwe verkiezingen 8-)

11 Filip S. 10/05/2012 at 10:35

@ #9 & #10

Via de Trouw word ik dan weer gewezen op het feit dat men meent dat veel jongeren hun proteststem nu wel duidelijk hebben gemaakt en op (vermoedelijk) 17 juni toch wel weer zullen terugkeren in de schoot van PASOK en Nya Demokrati.

Leave a Comment


Vorige post:

Volgende post: