Ondertussen in het Verenigd Koninkrijk

door GB op 07/02/2010

in Buitenland

In Londen is duidelijk geworden wie er allemaal te gretig bonnetjes heeft ingediend. En met dat dit schandaal weer in de kranten staat, begint Brown weer over zijn constitutionele hervorming. Labour heeft het al een tijdje gemunt op de erfelijke leden van het House of Lords, dat was al bekend. Maar nu lijkt er ook echt beweging te komen in de hervorming van het kiesstelsel.

In het Verenigd Koninkrijk werken ze met districten, die ieder één kamerlid afvaardigen naar het House of Commons. Daarbij geldt een first-past-the-post-system, wat wil zeggen dat degene die de meeste stemmen haalt, meteen de zetel krijgt. Die meerderheid kan best 30% van de stemmen zijn, als er veel andere kandidaten zijn die ieder de eigen buurt mee hebben gekregen maar daarbij telkens onder de 30% zijn blijven steken. De winnenende kandidaat vertegenwoordigt dus eigenlijk maar 30% van de stemmen; dat noemen ze in Engeland een ‘minority mandate’. In Frankrijk hebben ze, om dit fenomeen te bestrijden een tweede ronde bedacht wanneer een winnaar in de eerste niet meer dan 50% van de stemmen heeft gehaald. Aan die tweede ronde mag alleen worden deelgenomen wanneer in de eerste ronde al enig succes is behaald. Daarom ligt in de tweede ronde het aantal kandiaten doorgaans lager en neemt de kans toe dat iemand met meer dan 50% van de stemmen wint. In de praktijk staan er in de tweede ronde vaak twee kanidaten tegenover elkaar, wat in die gevallen uiteraard een gegarandeerde winst van meer dan 50% oplevert.

Omdat ook aan de andere kant van de Noordzee het politieke landschap versnippert, neemt het aantal minority mandates al jaren toe tot 426 (ong. 2/3) in het huidige House of Commons. Om daar wat aan te doen pleit Brown voor een referendum over een nieuw kiesstelsel. Dat referendum moet eind oktober 2011 gehouden worden. Uiteindelijk gaat het Brown dan om de introductie van het Alternative Vote-system (AV). De kiezer geeft dan niet alleen aan wie zijn eerste voorkeur heeft, maar ook wie hij het liefst zou willen als zijn droomkandidaat minder dan 50% van de stemmen heeft gehaald. Iemand die nu dus niet in staat is om in meer dan 50% van de gevallen op één te staan, is afhankelijk van het aantal mensen dat hem of haar als second best ziet. De kandidaat met het meeste draagvlak wint dan uiteindelijk de zetel.

Het alternative vote systeem werkt in het voordeel van gematigde kandidaten. Mensen die de geesten sterk verdelen worden namelijk óf heel hoog, óf heel laag gezet. Minder uitgesproken kandidaten staan bij niet veel mensen op 1, maar wel bij heel veel mensen op 2. En daar moet je het in dit systeem van hebben. De PvdA koos op deze wijze zijn voorzitter. Het hield Jan Pronk (voor zover mogelijk) uit de landelijke politiek, ten gunste van de veel minder uitgesproken Ploumen.

Brown ligt ondertussen royaal onder vuur. Hij was tenslotte altijd fel tegen hervorming van het kiesstelsel. En is het niet een doorzichtige poging om de Liberal-Democrats het hof te maken? Zij zullen namelijk vooral winnen bij een AV-system. Misschien wil Labour hen nu alvast paaien als in het Verenigd Koninkrijk straks een coalitie gevormd moet worden. En de Electoral Reform Society gaat het allemaal niet ver genoeg: die willen een stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 RvdW 08/02/2010 om 14:39

Mag ik wijzen op een klein foutje in de tekst?

Het is namelijk niet helemaal juist dat in Frankrijk, wanneer in een district geen der kandidaten een absolute meerderheid heeft behaald in de eerste ronde van de verkiezingen voor de Assemblée Nationale, de nummers 1 en 2 doorgaan naar de tweede ronde, en dat daardoor gegarandeerd is dat parlementariërs altijd door een meerderheid van minstens 50% plus 1 van de kiezers zijn verkozen.

Wanneer in de eerste ronde geen winnaar uit de bus komt, mogen namelijk alle kandidaten die een aantal stemmen hebben gekregen dat minstens gelijk is aan 12,5 % van het aantal geregistreerde kiezers in het district, meedoen aan de volgende ronde. Dat kunnen er dus meer zijn dan twee. Als gevolg kan een parlementariër dan ook met minder dan 50% van de stemmen worden verkozen.

Overigens gebeurt dit maar heel zelden. Indien meer dan twee kandidaten zich kwalificeren voor de tweede ronde, zorgen partijafspraken tussen gelijkgestemde partijen er meestal voor dat derde of vierde kandidaten zich terugtrekken. In 2002 waren er daarom maar 9 gevallen, inclusief één overwinning met slechts 34,47% (http://www.interieur.gouv.fr/sections/a_votre_service/resultats-elections/LG2002/092/circons05.html).

2 GB 08/02/2010 om 14:52

Je hebt gelijk. Ik pas de tekst aan. Dank!

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: