Gemakkelijke meningen: onderwijs in actie

door PWdH op 19/01/2011

in Varia

Deze week komt het onderwijs in actie tegen de aangekondigde bezuinigingen van het kabinet, culminerend in een demonstratie van de universiteiten aanstaande vrijdag, inclusief hoogleraren in toga. Er valt inderdaad veel voor te zeggen dat in tijden van crisis niet op onderwijs bezuinigd zou moeten worden. Zeker niet vanuit het historisch perspectief dat over de afgelopen dertig jaar structureel minder geld aan onderwijs wordt besteed – dat laat ik me althans vertellen – terwijl we met zijn allen steeds meer en langer onderwijs genieten.

Bovendien strookt bezuinigen op onderwijs ook niet met alle retoriek over ‘innovatie’ en Nederland als ‘kenniseconomie’. Al vraag ik me nog altijd af hoe een economie in hoofdzaak gebaseerd kan zijn op ‘kennis’. Als de kredietcrisis iets duidelijk maakte, is dat het belang van de in die dagen veelbesproken ‘reële economie’. En hoe geleerd we met zijn allen ook zijn in dit land, onze welvaart wordt nog altijd bepaald door de reële ligging van ons land die ons tot de haven van Noord-West Europa maakt.

Toch loop ik niet onmiddellijk warm om vrijdag naar Den Haag te gaan. Zeker, het oplegggen van boetes aan universiteiten wegens ‘langstuderen’ is een absurde maatregel. Maar overigens heeft het protest in mijn beleving een te hoog gehalte van op onze sector mag niet bezuinigd worden, omdat het onderwijs is. Daarmee doet het enigszins denken aan de zelfgenoegzaamheid van de ‘schreeuw om cultuur’. Of het lichte egoïsme dat spreekt uit studenten die veel te lang over hun studie doen, maar menen vervolgens meer waard te zijn voor de samenleving vanwege allerlei bijbanen waarin zij zich breed hebben ontwikkeld. Natuurlijk is brede ontwikkeling veel waard, maar is het echt zo onredelijk dat studenten die daarvoor kiezen daaraan zelf (ten dele) meebetalen? De enige maatregel die tot nu toe de ministerraad heeft gepasseerd, het verhoogde collegegeld (met EUR 4713 nog ver onder de kostprijs) wanneer een student meer dan anderhalf keer zo lang over een vierjarige studie doet, lijkt mij dan nog niet zo onredelijk.

Wat voorop zou moeten staan is niet the money maar verbetering van kwaliteit van onderwijs. Die staat of valt met kleinschaligheid. Docenten en studenten moeten elkaar kunnen kennen. Zulke kleinschaligheid kan uiteraard bereikt worden met meer geld – of minder bezuinigingen – maar ook met het toelaten van minder studenten. Als het aan mij ligt demonstreren de universiteiten vrijdag daarom tegen de merkwaardige doelstelling van het (vorige?) kabinet dat de helft van de Nederlanders hoger onderwijs geniet (hbo of universiteit). Die doelstelling kan immers alleen worden gehaald door het niveau te verlagen (tenzij je bereid bent aan te nemen dat we met zijn allen slimmer zijn dan pakweg 50 jaar geleden). De universiteit zou best weer eens wat elitairder mogen worden, in de zin dat niet aan afkomst of inkomen eisen worden gesteld maar aan intellectuele capaciteiten alvorens te worden toegelaten.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 Karin van Leeuwen 19/01/2011 om 14:43

Wanneer de kop ‘gemakkelijke meningen’ slaat op de poll hiernaast ben ik het van harte met de schrijver eens: bezuinigen op onderwijs hoeft heus geen taboe te zijn in een ‘kenniseconomie’ en sommige studenten zouden best wat harder mogen studeren of – als ze de capaciteiten missen – naar een lagere onderwijsvorm verwezen worden. Toch ga ik vrijdag demonstreren. Want erger dan ‘gemakkelijke meningen’ vind ik de ‘gemakkelijke’ wijze waarop deze bezuinigingen zijn vormgegeven. In plaats van een misschien inderdaad wel hoognodige weldoordachte reorganisatie van de financiering van het hoger onderwijs een bezuinigingsoperatie die nog het meest weg heeft van de zoveelste aanval op linkse hobby’s. Ik realiseer me heus dat genuanceerde teksten als deze niet op een spandoek passen en mijn aanwezigheid op het Malieveld dus misschien begrepen wordt als die van de zoveelste luie student. Maar ik vrees dat een om een weloverwogen discussie mogelijk te maken nu eerst een iets minder genuanceerd signaal nodig is (en prijs me gelukkig dat in elk geval de lezers van dit blog weten dat er ook anderen dan luie studenten op het Malieveld stonden).

2 WJLH 19/01/2011 om 16:30

Het protest van vrijdag zou ook een protest kunnen zijn tegen het libertair quid pro quo denken dat onze beleidsmakers in zijn greep heeft. Bekijk de komende tijd de ideetjes en beleidsvoorstellen die zo her en der langskomen eens door deze bril en je zult zien dat subsidies en andere overheidsuitgaven alleen nog mogen gaan naar mensen en organisaties die vinden wat wij vinden en leuk vinden wat wij leuk vinden. Als het ‘hoezo moet ik meebetalen aan…’ alles overheersend wordt, rijdt hier straks geen ambulance meer en kunnen Rotterdam en Amsterdam voortaan alleen bij de eigen burgers geld ophalen voor openbare (quod non) werken.

Overigens, de auteur van dit blog meent dat kwaliteit ‘staat of valt met kleinschaligheid’. Dit geloofsartikel in bestuurdersland heeft politici er toe verleid om goed geld te spenderen aan het kleiner maken van de klassen in het basisonderwijs. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt evenwel dat er maar één factor is die significante invloed uitoefent op het kennisniveau van leerlingen, namelijk de leerkracht of docent!

3 PWdH 19/01/2011 om 18:29

Bij wetenschappelijk onderzoek leg ik me uiteraard graag neer. Al leert mijn zeer beperkte ervaring mij dat het helpt als je studenten bij naam kan aanspreken, hetgeen vereist dat groepen niet te groot zijn. De kop ‘gemakkelijke meningen’ dient overigens om aan te geven dat het stukje geen gedegen en geinformeerd juridisch commentaar behelst.

4 sander_1583 20/01/2011 om 15:50

Ben het met de (door mij geknipt en geplakte) quote totaal niet eens. De huidige coalitie zou getrokken door de VVD heeft veel kiezers die genieten van (hoger) onderwijs en cultuur.

“libertair quid pro quo denken dat onze beleidsmakers in zijn greep heeft. Bekijk de komende tijd de ideetjes en beleidsvoorstellen die zo her en der langskomen eens door deze bril en je zult zien dat subsidies en andere overheidsuitgaven alleen nog mogen gaan naar mensen en organisaties die vinden wat wij vinden en leuk vinden wat wij leuk vinden”

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: