Ontwikkelingen in de partij van Emmanuel Macron

door Ingezonden op 06/09/2017

in Buitenland

Post image for Ontwikkelingen in de partij van Emmanuel Macron

Zonder ledeninvloed op wie deel uitmaakt van het partijbestuur is er geen interne partijdemocratie.

In de nieuwe statuten van de belangrijkste politieke partij van Frankrijk – La République En Marche (LREM), die namelijk zowel de partij is van de president als van de parlementaire meerderheid – is de ledeninvloed daarop praktisch nul. Hun resteert slechts een supportersrol. Hoewel verzet binnen de partij veel steun kreeg, zijn de nieuwe statuten half augustus met een grote meerderheid aangenomen. Niet alleen ten opzichte van de oude statuten maar ook ten opzichte van verwante Franse partijen is de ledeninvloed veel minder geworden.

In de oude statuten kozen namelijk de gewone leden het partijbestuur. Er was dus volledige ledeninvloed. Het partijbestuur bepaalde de politieke koers van de partij en wie zich kandidaat mocht stellen bij parlementsverkiezingen. Het stelde ook de begroting en jaarrekening vast. Het partijbestuur bestond uit een direct gekozen algemeen bestuur, dat uit zijn midden een partijvoorzitter en dagelijks bestuur koos. Ledeninvloed op die laatste keuze was dus volledig maar indirect. Het algemeen bestuur was het hoogste orgaan. De bevoegdheden van dagelijks bestuur en partijvoorzitter beperkten zich tot voorbereiding en uitvoering van zijn besluiten en tot vertegenwoordiging.

In de nieuwe statuten is er vrijwel geen enkele ledeninvloed op wie in het partijbestuur zit. Het algemeen bestuur wordt namelijk ambtshalve gevormd door partijleden die parlementariër of minister zijn dan wel deel uitmaken van het decentrale overheidsbestuur. Weliswaar zal minstens een vierde deel uit gewone leden bestaan, maar zij zijn door het lot aangewezen en dus niet gekozen. Verder maakt ook het decentraal partijkader er deel van uit, maar de ledeninvloed op de keuze van deze référents territoriaux is gering. Het algemeen bestuur kiest weer het dagelijks bestuur, maar niet per se uit zijn midden. Bovendien is het dagelijks bestuur belangrijker geworden, want nu is hij het die bepaalt wie zich kandidaat mag stellen bij parlementsverkiezingen. Er is geen partijvoorzitter meer.

Ledeninvloed in de nieuwe statuten is ook veel minder dan in de drie Franse partijen waarmee LREM verwantschap heeft, namelijk Les Républicains,  Parti socialiste en Mouvement Démocrate. In alle drie is ledeninvloed op wie partijvoorzitter wordt volledig en direct. Ledeninvloed op wie in het algemeen bestuur zit, is in alle drie veel groter dan in LREM, ofschoon ook hier parlementariërs en ministers ambtshalve lid zijn van het algemeen bestuur. De bestuurders die wel door de gewone leden zijn gekozen, zijn niet allemaal direct gekozen. Gewone leden hebben direct of via dit bestuur invloed op wie kandidaat is bij parlementsverkiezingen. Ook de ledeninvloed op wie in het dagelijks bestuur zit, is in alle drie veel groter dan in LREM, zij het ook hier niet volledig en hier altijd indirect. Opmerkelijk is dat de ledeninvloed in deze partijen juist minder groot is dan in de oude statuten van LREM (de keuze van partijvoorzitter uitgezonderd).

Vergeleken met Nederlandse partijen uit het politieke midden, zijn de verschillen nog veel groter. Directe ledeninvloed is hier sinds de eeuwwisseling dan ook drastisch toegenomen. Ik zou LREM politiek willen plaatsen ergens tussen D66 en PvdA in. In deze partijen kiezen de gewone leden al hun kandidaat Kamerleden direct. Ook de ledeninvloed op wie in het partijbestuur zit (inclusief partijvoorzitter) is volledig en direct. Zij kennen geen ambtshalve zetels. Ambtshalve zetels maken de ledeninvloed weliswaar onvolledig, maar daarmee hoeft de interne partijdemocratie niet minder te worden. Een voorbeeld is het CDA waarin ambtshalve zetels zijn toegekend aan  jongerenorganisatie en Vrouwenberaad. Dat is anders bij de ambtshalve zetels voor parlementariërs en ministers in LREM. Natuurlijk kunnen daarvoor wel andere goede redenen bestaan. Ook de gewone leden die als bestuurslid in LREM worden ingeloot, vergroten noch ledeninvloed noch interne partijdemocratie, want zij kunnen bij de uitoefening van hun stem op geen andere afweging worden aangesproken dan die welke zij zouden maken op de algemene vergadering.

 

Leon Janssen

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: