Opstelten opent aanval op Eerste Kamer vanwege openbaarheid

door GB op 02/03/2011

in Haagse vierkante kilometer

Vergeet Assange. Vergeet Wikileaks. Er bestaat ook een strijd voor openbaarheid van overheidsdocumenten zonder beschuldigingen van Zweedse meisjes, gescheurde condooms of groteske verdedigingen. En die strijd wordt gevoerd door – jawel – de Eerste Kamer.

Het gaat om dit dossier, om een raamovereenkomst die de Europese Unie met de Verenigde Staten wil sluiten over de bescherming van persoonsgegevens bij de uitwisseling van informatie in het kader van de strijd tegen criminaliteit en terrorisme. Serieuze materie waar de Eerste Kamer volkomen terecht op aanslaat, aangezien de Verenigde Staten een wat andere opvatting van privacy hebben dan de EU, zeker als het gaat om de ‘War on terror’. De onderhandelingen worden gevoerd door de Europese Commissie, op basis van een onderhandelingsmandaat dat door de Raad moet worden vastgesteld. De Nederlandse regering neemt deel aan die Raad, en dus heeft de Eerste Kamer de minister aan de ketting gelegd: nergens mee instemmen voor wij over het voorstel voor een onderhandelingsmandaat gesproken hebben.

Onderhandelingsmandaten zijn in beginsel geheim, maar kunnen wel door de verantwoordelijke minister vertrouwelijk worden overgelegd. In dit geval ging dat echter niet zo soepel. De Eerste Kamer vroeg, en vroeg en vroeg, maar zonder resultaat. Intussen was er een eerdere versie van het voorstel uitgelekt via de website Statewatch en op internet vrij beschikbaar. De Eerste Kamer nam het document toen ook maar op in het openbare dossier op de site, met de uitdrukkelijke vermelding van de bron en het gegeven dat het om een officieus stuk gaat . En daar is nu gelazer over, ondanks dat er eigenlijk weinig schokkends in het document staat.

De verantwoordelijke commissies in de Senaat betrokken een principiële positie:

De commissies zijn van mening dat het de Eerste Kamer vrij staat om documenten die zich in het publieke domein bevinden niet alleen te gebruiken, maar ook ten behoeve van het openbare debat op de website van de Kamer te plaatsen. De rol en functie van de Kamer brengen met zich mee dat de Kamer kennis neemt van de opvattingen, kritieken en opmerkingen van burgers en organisaties over de inhoud van dergelijke politiek van belang zijnde documenten. Plaatsing op de website kan daartoe dienstig zijn.

Desondanks klommen zowel de regenten op het ministerie als die van de Europese Commissie (die dit kennelijk bijhouden. Of zijn ze gewaarschuwd?) verontwaardigd in zowel de boom als de pen. Op 24 februari 2011 arriveerde bij de Eerste Kamer een brief van minister Opstelten met weinig woorden en een simpele bedreiging: de Commissie gaat een inbreukprocedure aanspannen tegen Nederland en dat gaat ons geld kosten. In plaats van dat de minister schrijft dat hij zijn middelvinger al aan het kopiëren is om naar Brussel op te sturen, sluit hij zijn brief aan Senaatsvoorzitter Van der Linden af met: ‘ik verzoek u nogmaals en zeer dringend het genoemde document zo spoedig mogelijk van uw website te halen.’ En zo spoedig mogelijk betekent in dit geval vóór 25 februari. Terwijl de brief 24 februari binnengekomen was.

Treurig. Maar leden van Provinciale Staten die senatoren moeten kiezen hebben weer een mogelijkheid om onderscheid te maken.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 AM 17/03/2011 om 16:03

De Eerste Kamernieuwsbrief EUpdate doet verslag van het vervolg van deze kwestie. Na wat correspondentie over en weer, waarin de minister ook het juridische standpunt van de Commissie (zoals hij dat langs informele kanalen vernomen heeft) uiteen zet, hebben de betrokken kamercommissies besloten vast te houden aan hun standpunt. “Wel zal het document op 1 april 2011 van de website verwijderd worden, aangezien het voor de taakuitoefening van de Eerste Kamer niet langer nodig is. Het desbetreffende mandaat is namelijk reeds door de Raad vastgesteld”, ik citeer de nieuwsbrief. Die beslissing doet toch wel enigszins afbreuk aan de argumentatie van de Kamer rond de functie die publicatie van stukken uit het openbare domein op haar website ook heeft voor het publieke debat. Voor meer informatie en voor links naar de correspondentiestukken, zie http://www.euds.nl/node/981#art974.

2 Yoeri Roosendaal 17/03/2011 om 22:56

AM, dat is allemaal nogal teleurstellend. Sinds wanneer worden documenten verwijderd als ze “voor de taakuitoefening van de Eerste Kamer” niet meer nodig zijn? Het lijkt me zaak dat wij als burgers kunnen zien wat de Kamer met zo’n document heeft gedaan. Zowel nu als in de toekomst. Een website van een orgaan als de Eerste Kamer heeft ook een archieffunctie voor het publiek.

Men heeft in dit geval blijkbaar kool en geit willen sparen: enerzijds stoer vasthouden aan een eerder besluit, anderzijds de minister en de EC ter wille willen zijn. Overigens vraag ik me zeer af of de EC echt een infractieprocedure was begonnen. Welke status hebben die ‘veiligheidsvoorschriften’ eigenlijk? Dat zijn toch gewoon interne regeltjes?

Nou ja, wie het mandaat nog wil bekijken kan na 1 april in elk geval nog op Statewatch.org terecht.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: