Ouderenschisma: l’histoire se répète?

door Redactie op 30/05/2014

in Haagse vierkante kilometer, Uitgelicht

Post image for Ouderenschisma: l’histoire se répète?

Pechvogel van de week is toch wel ouderenpartij 50PLUS. De partij behaalde nét geen zetel in Europees Parlement en zag enkele dagen later de tweekoppige Tweede Kamerfractie uit elkaar knallen. Het lijkt ongeveer als volgt gegaan te zijn: fractievoorzitter Klein heeft zijn collega Baay-Timmerman uit de fractie willen zetten vanwege een (beweerd) gebrek aan inzet en chemie. Dat is al een vreemde beslissing, want Klein mag dan fractievoorzitter zijn, het maakt hem niet almachtig. Je zou zeggen dat een meerderheid van de fractie achter dat besluit moet staan. Dat is natuurlijk onmogelijk als de fractie uit slechts twee personen bestaat. Dan is de uitslag per definitie 1-1. Hoe dit verder ook zij, Baay zit niet meer in de 50PLUS-fractie. Het hoofdbestuur van de partij heeft echter direct haar kant gekozen en het vertrouwen in Klein opgezegd. Klein zou zijn zetel op moeten geven, maar is daartoe niet bereid. Omdat hij is gekozen op de lijst van 50PLUS, blijft hij de fractie van 50PLUS vertegenwoordigen, maar die heeft niets meer met de partij 50PLUS te maken. Aldus ook ex-collega Baay: “Norbert Klein vertegenwoordigt de fractie, ik vertegenwoordig de partij.” Aan de kiezer zal dit niet uit te leggen zijn: al 100 mensen zegden hun lidmaatschap van de partij op. Hoewel de partij meer dan 10.000 leden heeft, moet dit toch zorgen baren.

Vooral omdat er al eerder grote problemen binnen de partij waren. De commotie rondom het opstappen van eerste fractievoorzitter een stemmenkanon Henk Krol zijn bekend. Hij had jarenlang geen pensioenpremies voor zijn personeel bij de Gay Krant hebben betaald. Ook scheurde eerder al de Eerste Kamerfractie van de partij uit elkaar. Dat klinkt vreemd, want 50PLUS heeft formeel slechts één senator: partijoprichter Jan Nagel. Voor de verkiezingen van de Eerste Kamer had de partij echter een deal gesloten met de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF), een consortium van provinciale politieke partijen. Die hadden te weinig statenleden om weer een vertegenwoordiger in de Senaat te laten kiezen. Statenleden van 50PLUS schoten te hulp om alsnog een zetel voor de OSF binnen te halen, en in ruil daarvoor werd 50PLUS-lid Kees de Lange lijsttrekker van de OSF. Zo waren er materieel toch twee 50PLUS-senatoren. In 2012 ontstond er echter ruzie, waarbij De Lange de partij van belangenverstrengeling beschuldigde en zowel Jan Nagel als Henk Krol de mantel uitveegde. De Lange beëindigde daarop zijn lidmaatschap van 50PLUS, maar bleef wel senator voor de OSF.

De hele gang van zaken doet sterk denken aan de ondergang van een eerdere ouderenpartij, het Algemeen Ouderenverbond (AOV). Daarover is eerder uitgebreid geschreven op dit blog. Met toestemming van de auteur nemen we hieronder diverse passages uit die bijdrage (soms licht gewijzigd) over. Het Algemeen Ouderenverbond zag op 1 december 1993 het levenslicht. Directe aanleiding waren de bezuinigingen van het derde kabinet-Lubbers op de bejaardenoorden. Dat CDA-lijsttrekker Elco Brinkman ook nog eens aankondigde de AOW te willen bevriezen, was olie op het vuur. Martin Batenburg (1919-2002), een krasse zeventiger, was oprichter en voorzitter van de partij. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 3 mei 1994 had de nieuwkomer meteen groot succes. Het AOV behaalde zes zetels. De eveneens nieuwe ouderenpartij Unie 55+ behaalde één zetel. De ouderen van Nederland lieten het land zien dat er rekening met hen gehouden moest worden.

De zes AOV-Kamerleden stonden onder leiding van de relatief jonge Jet Nijpels-Hezemans, een schoonzus van VVD-kopstuk Ed Nijpels. Net als Ed was ook Jet aanvankelijk van de VVD. Zij had ook politieke ervaring, want ze zat al sinds 1986 in de gemeenteraad van Eindhoven. Voor de andere kandidaten op de lijst gold dat in veel mindere mate. Maar het gebrek aan politieke ervaring was waarschijnlijk niet het grootste probleem. Zoals bij zoveel nieuwe politieke partijen het geval is, had ook de AOV te maken met hevige groeipijnen. De kandidatenlijst was haastig samengesteld en van een echt team was geen sprake. Al na enkele maanden werd Kamerlid Theo Hendriks uit de fractie gezet vanwege solistisch optreden. Hendriks ging verder als eenmansfractie en ‘onderscheidde’ zich vervolgens door zijn merkwaardige gedrag.

Maar ook als vijfkoppige fractie was de AOV geen succes. Nijpels maakte ruzie met fractiegenoot Van Wingerden en met partijvoorzitter Batenburg. Uiteindelijk leidde dat opnieuw tot een scheuring binnen de fractie. Nijpels ging verder met Boogaard (later: Meyer) en Aiking-Van Wageningen, terwijl Van Wingerden en Verkerk met z’n tweeën de ‘echte’ AOV bleven vertegenwoordigen. Kort voor de verkiezingen van 1998 konden die laatste twee elkaar ook niet meer luchten of zien, waarna ook hier een scheuring optrad. Het was kortom allemaal vreselijk chaotisch en ontluisterend bij het AOV, maar het verhaal gaat verder en hier speelt de genoemde Martin Batenburg een belangrijke rol. Deze wilde als grote man binnen de partij in de Eerste Kamer gekozen worden. De verkiezingen daarvoor vonden in 1995 plaats. Het partijbestuur zette hem echter op een onverkiesbare plaats, met het voor een ouderenpartij toch wat eigenaardige argument dat hij te oud zou zijn om het Eerste Kamerlidmaatschap te combineren met het partijvoorzitterschap en het lidmaatschap van provinciale staten. Batenburg had in de staten echter zo zijn maten en werd met voorkeurstemmen alsnog gekozen.

In mei 1995 kwam hij in de Eerste Kamer, samen met Jan Hendriks (niet te verwarren met Theo Hendriks). En die stond weer aan de kant van Jet Nijpels, dus de introductie van de AOV in de Senaat verliep niet bepaald gezellig. Het resultaat laat zich raden: ook in de Senaat vond een fractiescheuring plaats. Jan Hendriks opereerde geruime tijd als eenmansfractie, maar mocht zich uiteindelijk in 1998 aansluiten bij de CDA-fractie. Martin Batenburg bleef tot het einde van zijn senatorschap ‘single’. Kort voor de scheuring in de AOV-Senaatsfractie had Batenburg de partij feitelijk al opgeblazen. Nadat hij eerst zelf door het partijbestuur was geroyeerd, wist hij een ledenvergadering bijeen te roepen die juist zijn tegenstanders, inclusief Nijpels en mede-senator Hendriks, uit de partij zette. De puinhoop was compleet.

In een soortgelijke puinhoop verkeert de partij 50PLUS nu ook. Over de terugkeer van Henk Krol wordt momenteel volop gespeculeerd, terwijl Norbert Klein roept dat hij niet zomaar uit de partij gezet kan worden en al rept van het bijeenkomen van een algemene ledenvergadering. We moeten afwachten hoe het afloopt.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: