PLR: ‘Bekend maakt bemind; who is afraid of the citizens?’

door Ingezonden op 24/05/2013

in Haagse vierkante kilometer

Post image for PLR: ‘Bekend maakt bemind; who is afraid of the citizens?’

Vertrouwen van de burger in de politiek is essentieel voor een goed werkzaam bestuur. Dat een zorgwekkende vervreemding wordt gesignaleerd tussen het bestuur en de politiek enerzijds en de samenleving anderzijds is te wijten aan een tanend afnemend vertrouwen van de burger in de politiek. Het creëren van ‘herkenbare en aanspreekbare politiek’ vormt het middel om het vertrouwen van de burger terug te winnen. Helaas vond dit middel een aantal jaar terug geen steun bij de toenmalige minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijkrelaties Nicolaï (VVD):

Op dit moment is bij uw Kamer aanhangig het wetsvoorstel tot verlaging van de voorkeurdrempel voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer. De relatie tussen kiezer en gekozene vormt het hart van ons democratische stelsel. Deze relatie is naar mijn overtuiging niet gediend met een verlaging van de voorkeurdrempel voor de Tweede Kamerverkiezing. Integendeel, als voor een kandidaat minder stemmen nodig zijn dan nu om bij voorkeur in de Tweede Kamer verkozen te worden (1/8 in plaats van 1/4 van de kiesdeler), ontstaat eerder een verwijdering tussen de volksvertegenwoordiging en het electoraat als geheel. De band van een Kamerlid met een kleine groep kiezers kan ook te knellend zijn. Cliëntelisme in plaats van de behartiging van het algemene belang ligt op de loer. Om die reden heb ik in mijn brief van 1 september 2006 over de bestuurlijke vernieuwing aan u laten weten dat het kabinet het voornemen heeft dit voorstel van wet in te trekken.

Met deze brief trok Nicolaï het voorstel van wet in van zijn voorganger Pechtold (D66). Een gemiste kans, zo vindt onze fractie. Het moge duidelijk zijn dat slechts één opmerking uit bovenstaand citaat door onze fractie wordt onderschreven en dat is dat de relatie tussen kiezer en gekozene het hart vormt van ons democratisch stelsel. De afstand tussen kiezer en gekozene moet wat ons betreft zo klein mogelijk zijn; de gekozene haalt tenslotte zijn legitimatie uit het feit dat hij door zijn medeburgers gekozen is. Zeker in tijden van (economische) crisis kan een stabiele volksvertegenwoordiging voor de burger als baken aan de horizon dienen.

Onze fractie heeft dan ook het onderdeel van het Studentenparlement-voorstel waarin de regering alsnog voorstelt om de voorkeurdrempel te verlagen naar 12,5% met vreugde begroet. Helemaal enthousiast is onze fractie over de blog van onze coalitiegenoot de Leidse Conservatief Liberalen (LCL). In dit stuk pleit ook de LCL vóór een verlaging van de voorkeurdrempel naar 12,5%. Wij hebben er vertrouwen in dat onze fractie en de andere fracties uit de coalitie elkaar op dit punt zullen vinden. Daarnaast nodigen wij ook de oppositiepartijen van harte uit om dit voorstel te steunen en daarmee aan te geven dat dit punt dermate belangrijk is dat het boven een eventuele tegenstelling tussen coalitie en oppositie uitstijgt.

Terug naar de brief van toenmalig minister Nicolaï. Het wantrouwen dat uit deze brief blijkt jegens de burger én de volksvertegenwoordiger begrijpen wij niet. Nicolaï begint met de veronderstelling dat een verlaging van de voorkeurdrempel een verdere vergroting van de kloof tussen kiezer en gekozene oplevert. Van enige motivering of onderbouwing waar de veronderstelling op is gebaseerd is geen sprake. De PLR-fractie is van mening dat Nicolaï op basis van een onjuiste voorstelling van zaken het wetsvoorstel heeft ingetrokken. Via het verlagen van de voorkeurdrempel naar 12,5%, worden het gewicht van de voorkeurstem en de mogelijkheden voor de kiezer om de personele samenstelling van de Tweede Kamer te beïnvloeden juist uitgebreid. Een met voorkeurstemmen gekozen politicus is bekender bij degene die op hem stemt. Wanneer een volksvertegenwoordiger een grotere bekendheid geniet, weet de burger ook wat hij aan de volksvertegenwoordiger heeft. Bekendheid leidt in dit opzicht tot vertrouwen.

Het argument van Nicolaï dat de band met de kiezer ‘ook te knellend kan zijn’ toont een vreemd soort angst voor de burger, namelijk de angst dat de burger de politicus zou belemmeren in de uitvoering van zijn werk. Wij zijn van mening dat deze angst onterecht is. Ten eerste is het de burger zelf die bepaalt wie volksvertegenwoordiger is, en zal de volksvertegenwoordiger altijd rekening moeten houden met de wens van de kiezer. Ten tweede is een percentage van 12,5% (ongeveer 8000 kiezers) dermate hoog dat het gevaar van cliëntelisme verwaarloosbaar is. Voor cliëntelisme is een groep van 8000 kiezers te groot en divers.

Tot slot doen andere tegenargumenten, zoals regionalisme en afname van fractiediscipline – onder andere genoemd door de ACS-fractie en deels door de NCD-fractie – ook niet af aan ons standpunt. Integendeel. Door de behartiging van regionale belangen wordt bereikt dat kiezers met een regionaal belang zich beter kunnen identificeren met de politieke volksvertegenwoordiging. Wij ervaren een dergelijk gevolg als positief omdat op deze manier het doel van ‘herkenbare en aanspreekbare politiek’ wordt bereikt. Ten aanzien van het tegenargument dat fractiedisciplines zullen afnemen, wijst onze fractie erop dat partijen nog altijd hun lijst en (in eerste instantie) de lijstvolgorde opstellen. Partijen behouden daarmee voldoende autonome invloed op de samenstelling.

Al met al ziet onze fractie enkel voordelen aan het verlagen van de voorkeurdrempel. Het creëren van herkenbare en aanspreekbare politiek verkleint de kloof tussen kiezer en gekozene, hetgeen vervolgens leidt tot meer vertrouwen in de politiek. Argumenten tegen een verlaging van de voorkeurdrempel lijken vooral te zijn gebaseerd op angst voor een nauwe relatie tussen kiezer en volksvertegenwoordiger. Onze fractie begrijpt deze angst niet. Uiteindelijk vervullen volksvertegenwoordigers hun functie dankzij hun kiezers. Waarom zouden we dan bang zijn voor een nauwe relatie tussen die twee?

Fractie Progressieve Liberalen Rotterdam (PLR),  Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus School of Law

Noot van de redactie: Op 31 mei 2013 vindt de plenaire sessie van het studentenparlement plaats. Studenten-fracties van verschillende universiteiten debatteren dan in de zaal van de Tweede Kamer met elkaar over een door een regering van hoogleraren staatsrecht voorbereid voorstel. Deze post is in dat kader. Andere fracties die een bijdrage willen laten plaatsen kunnen mailen naar redactie@publiekrechtenpolitiek.nl

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 Super De Boer 25/05/2013 om 01:31

8)

1. Geen woord over het ook van het wetsvoorstel deel uitmakende aspect ‘het verhogen van de kiesdrempel om kleinere partijen te weren’. Dat doet op zich deugd, en mogelijk heb ik zelfs een stuk procedure gemist, waarbij de regering dit deel van haar plannen heeft ingetrokken, maar aannemende dat ook dit aspect van het wetsvoorstel nog aan de orde is, wil ik wel graag expliciet van de collega’s van de PLR vernemen hoe zij daar tegenover staan. Ik voeg daar aan toe dat we niet ver in de geschiedenis terug hoeven te gaan om te kunnen concluderen dat het verhogen van de kiesdrempel niet per se in het belang van de PLR moet worden geacht. Gaarne boter bij de vis op dit punt. Ook in de bijdrage van de Leidse Conservatief Liberalen (LCL) kan ik op genoemd punt geen duidelijke standpuntbepaling ontdekken.

2. Ik wil niet te veel woorden wijden aan de opzichtige liefdesverklaring aan het adres van de LCL, die de fractie van de PLR in bovenstaande bijdrage heeft opgenomen. In algemene zin zou ik hier mee uitkijken, ‘conservatief’ is niet voor niets zo ongeveer het tegenovergestelde van ‘progressief’. Dat de conservatieven in dit geval uit Leiden komen doet hier niet aan af, integendeel. Voordat je het weet heeft de zogenaamde ‘Leidsche bek’ je liefdesverklaring beantwoord EN in één moeite door je standpunt inzake bijvoorbeeld ‘het verhogen van de kiesdrempel om kleinere partijen te weren’ vastgesteld en lig je je, verbaal uitgeput, uitgeteld (letterlijk, als kleinere partij!), in het pak genaaid en buiten de Kamerbankjes op het Haagse Plein – Den Haag is zoals bekend een nevenvestiging van Leiden – af te vragen wat je is overkomen 😉

3. Maar ik dwaal af. Ik van de NSDB (Nationale Super De Boer) vraag mij wel af tot welk punt de voorkeursdrempel idealiter verlaagd zou moeten worden. Tot mogelijk slechts 500 stemmen voor een zetel ? Wellicht de natte droom van elke rechtgeaarde Überdemocraat. Mogelijk ook in het belang van de nummer 2 op de lijst van de PLR. Maar het zal een ieder duidelijk zijn dat dit niets meer met de ‘band tussen kiezer en gekozene’ en ‘maatschappelijk geworteld zijn’ te maken heeft. In elke middelgrote voetbalkantine zijn elk weekend 500 voorkeurstemmen te ronselen. Moet het behalen van een zetel op basis van voorkeurstemmen niet ook een soort van persoonlijke prestatie van de gekozene zijn? Een prestatie van enig formaat? Waar hard voor moet zijn gewerkt? Dit argument zou zowel PLR als LCL toch moeten aanspreken…

2 Super De Boer 25/05/2013 om 01:55

😀 Kent u overigens die mop van die Leidenaar die 16.000 handen ging schudden en die uiteindelijk 62.829 maal de hand boven het hoofd werd gehouden? Waardoor hij opeens in het middelpunt der nationale belangstelling staand nog flink de handen uit de mouwen moest steken?

8) That’s it for today. Ik ga dromen van Griekse tavernes. Ben helemaal klaar met dit schijtweer. Ik laat nog wel weten wanneer TT pagina 704 weer veilig kan worden bezocht.

3 Super De Boer 25/05/2013 om 02:34

😐 Een licht aangeschoten ober met borsten en een snor, alsmede met een dienblad vol ijskoude ouzo-cola’s – de vakterm voor deze mix is ‘droplul’, maar dat terzijde – attendeerde mij zojuist op het feit dat een voorkeursdrempel van ca. 500 stemmen (ca. 1%) hoogstens in het belang van de nummer 3 op de lijst van de PLR zou kunnen zijn. En dan nog houden Nikos en ik een slag om de arm, wij hadden namelijk allebei onafgerond een 3,6 voor Wiskunde destijds. Nikos heeft daar later nog veel last van gehad in de financiële sfeer, en ik nu dus ook in bovenstaand commentaar.

8) Afijn, we weten inmiddels dan wel wie de onderhavige bijdrage van de PLR naar waarschijnlijkheid heeft voorbereid.

4 freedomandpower 27/05/2013 om 11:15

Doe maar een lekker kiesdrempeltje, lijkt me meer bijdragen aan het tegengaan van stabielere Kamer. Dit is een beetje heulen met SNV(?) over poppetjes met een grote achterban.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: