Quango Cleggo – Ondertussen in het Verenigd Koninkrijk

door JU op 28/09/2010

in Buitenland, Rechtspraak

Onlangs overleed Lord Bingham of Cornhill. Op 11 september om precies te zijn. Een bijzondere man. Een bijzondere overlijdensdatum ook. Het is niet netjes, maar je vraagt je toch stiekum af of hij net naar de TV zat te kijken. Naar ‘onze’ Geert die zijn ‘No Mosque Here’ de wereld in slingerde. Wat zal de voormalige hoogste rechter van Engeland en Wales daarvan hebben gevonden?

Het is geen geheim dat Lord Bingham zelfs tijdens zijn periode als Lord Chief Justice en (later)  Senior Law Lord een groot voorvechter van mensenrechten was. Zo bepleitte hij incorporatie van het EVRM in het Verenigd Koninkrijk en hield hij in 2005, vlak voor zijn pensioen, nog een bezielende toespraak over de Rule of Law. Later volgde een gelijknamig boek. De inkt van zijn pensioenbesluit was overigens nog niet droog of de voormalige hoogste rechter bestempelde de inval in Irak als een flagrante schending van het internationale recht.

Een van de stokpaardjes van Lord Bingham was rechterlijke onafhankelijkheid. Zo was hij een warm pleitbezorger van het nieuwe Supreme Court dat inmiddels de rechtsprekende taak van de voormalige Law Lords heeft overgenomen. Het was voor hem vooral een kwestie van uitstraling. Hoe konden gedupeerden van wetgeving immers het idee krijgen dat hun kwestie onafhankelijk werd behandeld wanneer hun zaak gehoord werd in een commissieruimte van het parlement?

Onlangs publiceerde de BBC een memo aan vice-premier Nick Clegg omtrent de aanstaande bezuinigsoperatie van het Britse kabinet. Dat heeft inmiddels aangekondigd de overheidssector met circa 135 Miljard Euro af te slanken. Die centen moeten ergens vandaan komen, en het Cabinet Office stelde daarom een indrukwekkende waslijst aan overheidsorganen samen die kunnen worden gefuseerd of afgeschaft. Veelal gaat het dan om adviescommissies, taskforces, raden en andere – vaak min of meer zelfstandige – organen. Quango’s worden ze ook wel genoemd. Yes Minister kwam ooit met wat mooie voorbeelden:

In de memo die Clegg van het Cabinet Office ontving staat nog zo’n quango: het nieuwe Supreme Court. Status: options being considered. Options? Welke options? Afschaffen? Fuseren met het Bundesgerichtshof of de Cour de Cassation? Doen wij onze Hoge Raad er bij: knus met zijn allen op Huis Huguetan. Of terug naar de overzijde: hokken met de Lords, zoals men ruim een halve eeuw deed? Dan is de verhuizing naar de Middlesex Guildhall,die naar verluidt zo’n zestig miljoen heeft gekost, achteraf vooral een dure vakantie geweest. Of helemaal afschaffen? Zoals een tweedejaars student, die ooit meende een strikvraag in zijn tentamen te herkennen, opmerkte: ‘de HR bestaat niet meer: geen nut meer nu het Europese Hof de zaakjes heeft overgenomen’.

Alle gekheid op een stokje. Geen van deze opties lijkt serieus aan de orde. Maar over welke ‘options’ spreekt de memo dan? Volgens de vrienden van UK Human Rights Blog gaat het vooral om de faciliteiten van het hof: de medewerkers in het bijzonder. Maar of daar goed op bezuinigd kan worden is maar de vraag. De meeste rechters hebben één medewerker, sommigen zelfs dat niet. Dat klinkt niet als overdreven luxe, zeker wanneer men het vergelijkt met de wetenschappelijke staven van andere hoven in Europa en de VS. Bezuinigen op het UK Supreme Court lijkt dan ook vooral een symbolische kwestie.

Maar misschien is dat wel de bedoeling. Het gaat op dit blog nog weleens over dialogen tussen rechter en wetgever. Doorgaans bekijken we dan of de wetgever bepaalde uitspraken van de rechter tracht te overrulen door bijvoorbeeld de grondwet te wijzigen of de rechter om de oren te slaan met hernieuwd vastgestelde wetgeving. Deze dialoog kan echter nóg een dimensie hebben, bekende kost wellicht maar snel vergeten. Plaatsing van het hof op de lijst met quango’s moet misschien als een verkapt dreigement worden opgevat. Een te kritisch hof dient er rekening mee te houden dat het in de toekomst zijn eigen speeches kan schrijven.

Mooie constitutionele dialoog. Bingham had het al niet zo op die term begrepen.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: