Quo vadis, Kees?

door GB op 25/07/2012

in Haagse vierkante kilometer, Rechtspraak, Uitgelicht

Post image for Quo vadis, Kees?

De procedure in Straatsburg is voor de SGP niet verlopen zoals zij gedacht hadden. In plaats van een afweging van de plicht uit het Vrouwenverdrag tegen de vrijheden van de SGP, heeft het EHRM de zaken omgedraaid. Aan de door de Hoge Raad geconstateerde schending van het Vrouwenverdrag voegt Straatsburg een schending van het EVRM toe. Er zijn geen botsende verdragsverplichtingen, alles ‘trekt aan dezelfde kant van het touw,’ zou Rutte zeggen. Van een strop, om precies te zijn.

De SGP wijst in een reactie op het anders luidende oordeel van de Afdeling en het Reformatorisch Dagblad kijkt jaloers naar Italië, waar men nog voldoende lef heeft om een militant secularistisch Straatsburgs oordeel aan de bekende laars te lappen. Maar het EHRM heeft Italië uiteindelijk niet veroordeeld, en wie de uitspraak van de Afdeling vergelijkt met wat het EHRM nu zegt, zal een aantal verschillen opvallen. De Afdeling beweerde dat het EVRM tot terughoudendheid jegens de SGP noopte, en suggereerde zelfs dat er misschien wel een plicht tot extra subsidie voor de zwaarverdrukte mannenbroeders uit kon worden afgeleid. Dat blijkt de Afdeling verkeerd te hebben gezien. ‘Lending support’ aan het orthodoxe vrouwenstandpunt is in strijd met de positieve verplichtingen, aldus het EHRM nu.

Maar er is meer. Donner, die nu de scepter zwaait aan de Kneuterdijk, heeft destijds tegen een fel progressief blok in de tijd moeten kopen voor de SGP om naar Straatsburg te gaan. Dat kwam hem op velerlei verwijten te staan, waaronder heel prominent de beschuldiging een uitspraak van de Hoge Raad niet uit te voeren. Donner zou Donner niet zijn als hij niet zou hebben betoogd dat hij juist de uitspraak uitvoerde. Hem was immers gevraagd zoveel mogelijk rekening te houden met de grondrechten van de SGP en wat kon dat anders betekenen dan tenminste wachten op wat Egbert Myjer c.s. ervan vonden?

Ik ben als minister gehouden om uitvoering te geven aan het arrest van de Hoge Raad. Dat heb ik gedaan op de wijze waarop ik het gedaan heb. De Hoge Raad zal de eerste zijn om aan te geven dat het laatste oordeel over de bescherming van grondrechten inderdaad in Straatsburg ligt als dat aangevochten wordt.

Daarbij kon het EHRM, aldus Donner, ook nog even mooi als rechtseenheidskamer functioneren voor het verschil tussen de Hoge Raad en de Afdeling. De keerzijde van dit betoog was wel dat als het in Straatsburg op niets zou uitlopen voor de SGP, de zaak ook gesloten was voor het kabinet. Dat betekende niet dat Donner nu al maatregelen zou moeten bedenken die hij dan zou kunnen gaan nemen. Dat zouden dan grove maatregelen moeten zijn. En zulk een dwang zou voor de SGP niet nodig wezen. Donner kende de SGP als een partij die zich verre van burgerlijke ongehoorzaamheid zou houden en hij verwachtte dat de partij zelf zou bijdraaien na een Straatsburgs case closed. Van der Staaij zelf hield zich op de vlakte over dit wisselgeld. Wel stelde hij dat de SGP ‘trouw aan zijn beginselen, en loyaal aan de rechtsorde’ was.

De SGP-partijvoorzitter zegt nu op het kabinet te wachten. Maar de laatste keer dat we het kabinet erover gehoord hebben was de verwachting dat de SGP zelf zou inzien wanneer het over en uit was. De vraag is dus voor Van der Staaij: wat betekent die loyaliteit aan de rechtsorde?

{ 7 reacties… read them below or add one }

1 Rob Kooijman 25/07/2012 om 14:49

GB, leuke vraag aan het eind van je stuk. Bronvermelding?

2 GB 25/07/2012 om 18:47

Verslag ao over de uitspraak, p. 33

Was jij daar trouwens niet zelf bij?

3 Rob Kooijman 25/07/2012 om 20:52

@GB, zeker was ik daarbij. Jij ook?
Ik schreef in mijn artikel “Straatsburg en de Staat” in het meinummer van het tijdschrift Openbaar Bestuur – ik stuurde het je onlangs toe, het betrof het antwoord van de SGP aan de minister dat de SGP geen formele beletselen voor vrouwen kent mbt tot kandidaatstelling voor de SGP: “De vraag is of de SGP wel weet en ook meent, dat het antwoord van de SGP aan de minister betekent, dat de SGP het passief kiesrecht aan vrouwen toekent en zich dus in strijd gedraagt met de beginsel¬opvatting van de SGP over de vrouw. Dat valt te bezien. Kees van der Staaij, die zich aan de formuleringen in de brief van het hoofdbestuur aan de minister wilde houden, zei: “Voor de SGP geldt dat we hierin op een eerlijke manier onze weg willen gaan. Dat betekent trouw aan onze beginselen en loyaal aan onze rechtsorde”.” Oftewel: wat betekent die loyaliteit van de SGP aan de rechtsorde, tegelijk met trouw aan de beginselen die haaks staan op de grondslag van die rechtsorde?

4 GB 25/07/2012 om 21:42

Neen. Ik heb net maandag het verslag weer eens door zitten kijken.

Overigens had Donner het over de Catch-22. Is die niet van jou?

Voor zover je bedoelt dat ik je een linkje onthoud: ik had niet direct jouw artikel in gedachten toen ik dit schreef, hoewel je artikel wel gelezen heb. En ik denk ook dat ik iets anders bedoel, namelijk de vraag of de loyaliteit aan rechtsorde met zich meebrengt dat de SGP zich voegt naar de interpretatieve autoriteit van de Hoge Raad en – vooruit – ook het EHRM. Jij lijkt met je citaat een fundamentelere spanning in de uitspraak van Van der Staaij op het oog te hebben.

5 Rob Kooijman 25/07/2012 om 23:19

GB,

Wat betreft Catch-22 situatie – hoe kom je daar nu ineens bij? – Donner spreekt daarvan, zie het verslag: “Ik constateer, nu er geen formele belemmeringen voor vrouwen zijn — dat heb ik vastgesteld — er dus alleen maar praktische belemmeringen voor vrouwen zijn. Die zitten vast op het feit dat vrouwen die kandidaat zijn het beginselprogramma zouden moeten onderschrijven waarmee ze tegelijkertijd aangeven dat ze geen kandidaat zouden moeten zijn. Dat is de catch 22-situatie die hierin zit. Als het beginselprogramma inhoudt dat ze niet moeten doen, wat u schrijft dat ze wel moeten doen, gedragen ze zich dus in strijd met het beginselprogramma. Dat vind ik niet het onderschrijven van een beginselprogramma. Dat is toch hetzelfde als wanneer de SP een neoliberaal zou kandideren en dan zou zeggen dat het niet in strijd met haar beginselen is? Hij draagt weliswaar iets totaal anders uit, hij is wat anders, maar hij is wel kandidaat. Daar hebben we het over.”

Op Drogredenen.nl heb ik bovenstaande gedachtegang van Donner weerlegd: http://www.drogredenen.nl/2011/07/donners-catch-22-in-de-sgp.html

Dan de loyaliteit van de SGP aan de rechtsorde: loyaliteit (aan de rechtsorde) lijkt mij, puur taalkundig gezien, iets minder sterk dan trouw (aan de beginselen). Maar inderdaad, wat verstaat de SGP onder de rechtsorde? Zoals uitgelegd door haarzelf of door de Hoge Raad?

6 GB 26/07/2012 om 14:27

Die associatie was omdat ik even dacht dat jij het begrip al eerder had gebruikt. Niet dus.

7 RK 28/08/2012 om 16:21

GB,

Je schrijft: “Dat betekende niet dat Donner nu al maatregelen zou moeten bedenken die hij dan zou kunnen gaan nemen. Dat zouden dan grove maatregelen moeten zijn.” Op welke grove maatregelen doel je?

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: