Rechter Paris ADO’s nieuwe stadionspeaker?

door GB op 09/08/2011

in Haagse vierkante kilometer, Rechtspraak

Post image for Rechter Paris ADO’s nieuwe stadionspeaker?

Mr. Paris, een voorzieningenrechter bij de Rechtbank Den Haag, heeft zich gemengd in de discussie over antisemitische spreekkoren in voetbalstadions. ADO Den Haag heeft nu een bevel aan de broek om:

onmiddellijk adequate maatregelen te treffen indien zich tijdens door haar georganiseerde voetbalwedstrijden langdurig, dan wel – in geval van kortstondigheid – bij herhaling antisemitische spreekkoren voordoen, waarin het woord “joden” in enige samenstelling voorkomt, teneinde die spreekkoren te beëindigen en/of nieuwe spreekkoren te voorkomen, welke maatregelen zo nodig dienen uit te monden in het stilleggen van de betreffende wedstrijd

De motivering zit op zichzelf overtuigend in elkaar. Blijkens het vonnis had ADO allerhande sympathieke draaiboeken en richtlijnen overgelegd om zijn goede wil te tonen, maar beweerde het dat hen, anders dan misschien een klein incidentje hier en daar, niets was opgevallen. De eisers legden evenwel een DVD over van ADO-Ajax van 20 maart 2011, inclusief spreekkoren met verheffende teksten als: “Kutkankerjoden”, “Hamas, Hamas, alle joden aan het gas” en “Vriend van de joden”.

De keuze om tegen een DVD met videofragmenten in te betogen dat noch de scheidsrechter noch een van je 150 stewards iets is opgevallen, komt niet onmiddellijk over als een begrijpelijke processtrategie. Na het als ongeloofwaardig afserveren van de onwetendheid van ADO kan de voorzieningenrechter dan weinig anders meer dan ADO bevelen zich aan zijn eigen Huisregels te houden. Dat is dan kennelijk ontzettend nodig.

De precieze inhoud van het verbod roept nog wel vragen op. Het gaat om antisemitische spreekkoren waarin het woord “joden” voorkomt, blijkens het dictum. Antisemitisme zonder het woord “joden” (sissen?) en spreekkoren die niet antisemitisch zijn maar wel over “joden” gaan, vallen daar dus buiten. Dat laatste is overigens bewust, omdat de eiser zich in deze procedure niet wilde richten tegen het gebruik van “joden” door delen van de aanhang van Ajax.

De vraag is of de rechter met de formulering van het bevel niet een kat-en-muis-spel aangaat met de creativiteit van de bewuste voetbalfans. Het doet denken aan president Johnson die geen ‘moordenaar’ genoemd mocht worden, en toen op spandoeken voor ‘molenaar’ werd uitgemaakt. Anderzijds kwalificeert rechter Paris in zijn uitspraak dat wat op de DVD werd aangeheven als ‘antisemitisch en kwetsend’. ‘Op jodenjacht gaan’ is in zijn ogen dus geen onschuldige door Ajax uitgelokte folklore, maar voldoende voor handhavend optreden.

Opmerkelijk aan dit bevel is niet alleen de weinig specifieke formulering. Het bevel is ook niet voorzien van een dwangsom. Waarschijnlijk is die ook niet geëist (waarmee de voorzieningenrechter niet bevoegd is een dwangsom op te leggen), althans het vonnis maakt er geen melding van. Wel lezen we van een stichting die ‘een signaal wil geven’ tegen antisemitische spreekkoren in het algemeen en dergelijke.

Dat doet wel de vraag rijzen of dit soort procedures en vonnissen geen bedreiging kunnen gaan vormen voor het gezag van de rechterlijke macht. Een voorzieningenrechter is geen stadionspeaker die signalen afgeeft. ‘Jongens, hier de voorzieningenrechter. Dat van die jodenjacht, dat wil ik niet meer horen.’ Als een voorzieningenrechter ‘op jodenjacht gaan’ kwetsend en antisemitisch vindt, dan moet elke volgende keer het faillissement van ADO stevig dichterbij brengen. In de huidige vorm had een verklaring voor recht misschien beter gepast dan een rechterlijk bevel, waarbij toch ook een algemeen rechtsstatelijk belang is gediend met de naleving ervan.

{ 12 reacties… read them below or add one }

1 Martin Holterman 09/08/2011 om 15:38

En nog een andere vraag: Zijn deze spreekkoren überhaupt antisemitisch gegeven het feit dat ze overduidelijk niet gericht zijn aan de Joden, maar aan de fans van Ajax? (En Ajaxfans zijn, voor zover ik weet, geen etnische of anderszins beschermde groep, tenzij we het fan-zijn van Ajax beschouwen als “levensovertuiging”.) Zou het niet beter zijn als de rechter deze context mee zou nemen in zijn overwegingen, en op die grond zou concluderen dat hier geen sprake is van antisemitisme zoals we dat normaliter zouden definiëren?

2 PB 10/08/2011 om 08:02

wat een geneuzel… als je te lang over dit soort dingen gaat nadenken dan wordt het vanzelf een probleem

3 Beg 10/08/2011 om 15:28

Mijn zoon, destijds acht jaar oud, heeft een hele wedstrijd “jammer-jammer” geroepen, telkens als de rest van de aanhang “Joden- Joden” scandeerde. Het was wat hij dacht te hebben verstaan, na weer een (jammerlijk) gemiste kans van onze toenmalige spits K.-J.Huntelaar.
Jammer-Jammer…

4 JADB 11/08/2011 om 11:23

De voorzieningenrechter is hier heel onhandig geweest. Het petitum luidde, zo leid ik uit de uitspraak af, aldus:

Stichting BAN vordert ADO te gebieden de door haar georganiseerde voetbalwedstrijden onmiddellijk stil te (laten) leggen indien spreekkoren zijn aangeheven die antisemitisch zijn, althans waarin het woord “joden” voorkomt in enige samenstelling, dan wel indien een spreekkoor is aangeheven met de tekst “Kutkankerjoden”, of “Wij gaan op jodenjacht”, of “Wie niet springt die is een jood”, of “Hamas, Hamas alle joden aan het gas”, onder compensatie van de proceskosten.

Een prima petitum.

De rechter brouwt daar het volgende van:

“gebiedt ADO om onmiddellijk adequate maatregelen te treffen indien zich tijdens door haar georganiseerde voetbalwedstrijden langdurig, dan wel – in geval van kortstondigheid – bij herhaling antisemitische spreekkoren voordoen, waarin het woord “joden” in enige samenstelling voorkomt, teneinde die spreekkoren te beëindigen en/of nieuwe spreekkoren te voorkomen, welke maatregelen zo nodig dienen uit te monden in het stilleggen van de betreffende wedstrijd;”

Daardoor zit eiseres nu met het probleem dat er geen veroordeling is uitgesproken t.a.v. antisemitische spreekkoren in het algemeen, maar alleen t.a.v. antisemitische spreekkoren voor zover daar het woord joden in wordt gebezigd. Dat is natuurlijk niet wat eiseres had beoogd.

Vooral in kort gedingen vereist het formuleren van het petitum een bijzondere nauwkeurigheid (ik overleg er ook vaak over met een kantoorgenoot, tbv scherpslijperij). Voor een dictum geldt uiteraard hetzelfde.

5 ROVE 11/08/2011 om 16:34

Het gebeurt met enige regelmaat dat eiser(es) ter zitting het petitum in de dagvaarding nog wijzigt. Zo ook hier:

“Tijdens de mondelinge behandeling heeft zij haar vordering enigszins genuanceerd, in die zin dat aan het stilleggen van een wedstrijd een waarschuwing vooraf dient te gaan. Daarbij gaat zij ervan uit dat een toewijzend vonnis een signaal afgeeft naar alle BVO’s.”

Vermoedelijk is tijdens de zitting ook flink over het petitum gesproken. Wat als het spreekkoor van dienst zich van (bijvoorbeeld) de Duitse taal bedient? Vormen twee Ado-fans samen al een spreekkoor? Ook als zij op een geluiddicht toilet zitten?

Of dat een gevalletje ‘scherpslijpen’ is was waar Jabo met enig gevoel van zelfbevlekking op wijst, blijft voor de buitenwereld onzichtbaar. Maar op het moment dat je geen dwangsom vraagt bij overtreding van het gevraagde gebod, én zelfs expliciet te kennen geeft dat het je om ‘het signaal’ gaat, dan geef je een rechter wat mij betreft een vrijbrief om te ‘freestylen’. Overigens zal deze juridische scherpslijperij een gemiddelde Ado-fan ontgaan. En terecht, ’t gaat uiteindelijk om het spel, niet om de koren. Wel vraag ik mij (samen met GB) ernstig af of je als drukbezette voorzieningenrechter op deze wijze mee zou moeten werken aan het afgeven van ‘een signaal’. Ach, misschien werkt het.

6 Joep 11/08/2011 om 18:12

Het afgeven van signalen zou verboden moeten worden. Er is maar één manier om dat te bewerkstelligen: een algeheel verbod op stichtingen.

7 Martin Holterman 11/08/2011 om 18:19

@Rove: Re laatste vraag, lijkt me dat dat eerder komt door de misschien wat te enthousiast geformuleerde regel voor standing van NGOs. Dat is niet de schuld van de rechtspraak. Gegeven dat deze stichting het recht heeft om op dit gebied te procederen, lijkt me dat zij ook het recht hebben om “hij die (…) verplicht is iets (…) te doen of na te laten, daartoe door de rechter” te laten veroordelen. Als Greenpeace over andermans GMOs mag procederen, dan mag deze stichting ook op haar gebied met lawfare bezig zijn. Dat kan de rechter toch moeilijk weigeren.

8 GB 12/08/2011 om 10:25

@ Martin

Niet de schuld van de rechtspraak? 3:305a BW, waar BAN mee binnenkomt, is een codificatie van de zgn. Nieuwe-Meer-jurisprudentie van de Hoge Raad.

Ik zou trouwens eerder zeggen dat eisers geen belang hebben bij een bevel als ze een algemeen-signaal-zonder-dwangsom zoeken.

9 ROVE 12/08/2011 om 10:30

@GB
In elk geval geen spoedeisend belang.

10 Martin Holterman 12/08/2011 om 14:17

@GB: Je kunt niet zeggen dat iemand geen belang heeft bij een verklaring van recht cq. een bevel zonder dwangsom, want dan heeft nooit iemand belang bij zo’n verklaring. Het lijkt mij wel redelijk om te stellen dat eisers vaak geen spoedeisend belang zullen hebben in het toewijzen van een dergelijk petitum, maar dan moet je wel goed nadenken over wanneer wel en wanneer niet, en bovendien dunkt me dat deze rechter dat toch moeilijk op eigen houtje kan gaan zitten beslissen. Daar zal ongetwijfeld hogere jurisprudentie over zijn.

Wat betreft art. 3:305a, op het moment dat de wetgever die bepaling introduceert, is hij de enige die de verantwoordelijkheid draagt voor de formulering van die bepaling. Als het te gul is opgeschreven is dat niet de schuld van de Hoge Raad.

11 GB 12/08/2011 om 14:21

Ik geloof niet dat ik je eerste punt vermag in te zien. Overigens kan je in kort geding geen verklaring voor recht krijgen. Dat is geen ‘voorziening’.

12 ROVE 12/08/2011 om 16:13

Ik vermoed dat ADO-aanhangers zich niet bijzonder zullen storen aan welk petitum of dictum dan ook. Verder zijn supporters, die van ADO daaronder begrepen, vaak buitengewoon creatief. Ik verwacht eerstvolgende thuiswedstrijd tegen Ajax bijvoorbeeld:

“Jopen, Jopen!”
of
“Wie niet springt, die is een Joop”
of
“we gaan op Polenjacht, we gaan op Polenjacht”
of
“k*tkkPolen”
etc.
Zie dan maar eens het vonnis/signaal te ´executeren´, als deurwaarder van dienst.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: