Schoenmaker blijf bij je leest!

door IvorenToga op 08/07/2014

in Uncategorized

Post image for Schoenmaker blijf bij je leest!

Na de reactie van collegablogger en strafpleiter Peter Plasman op mijn blog over de liegende verdachte nu mijn respons op zijn column over de verklaringsvrijheid van de verdachte, als de media diens beeld en geluid opnemen. De situatie die Plasman beschrijft, is een typisch gevolg van het hardnekkige misverstand dat de voorzitter van een strafzitting heeft te bepalen of een verdachte zich radio- en/of tv-opnames van “zijn” zitting moet laten welgevallen. De meest recente versie van de door de Raad voor de rechtspraak uitgevaardigde Persrichtlijn kent de voorzitter deze bevoegdheid toe, maar op grond waarvan eigenlijk?

De voorzitter is verantwoordelijk voor een ordelijk en ongestoord verloop van de terechtzitting en kan alle maatregelen nemen om dat te garanderen. Verder dient een voorzitter, net als diverse andere betrokkenen, het vermoeden van onschuld van de verdachte in acht te nemen. Dat zijn belangrijke regels en principes uit het strafrecht. Maar de vraag of een verdachte beeld- en/of geluidopnamen moet dulden, houdt in de eerste plaats verband met zijn, verdachtes, (grond)recht op privacy. Daar gaat de voorzitter niet over, net zo min als de media aan het onschuldvermoeden zijn gebonden.

De media hebben echter wel de plicht het recht op privacy van de verdachte te eerbiedigen. Als zij hem voor het voetlicht willen brengen, maken zij op dat recht in principe inbreuk. Een verdachte kan zich op die grond tegen de opnamen (en het uitzenden daarvan) verzetten. En als de media willen doorzetten, zullen zij de rechter (in kort geding bijvoorbeeld) moeten vragen hun daarin hun zin te geven. De rechter die de strafzitting leidt, is niet de bevoegde rechter om daarover te oordelen.

Merkwaardig in het voorbeeld dat Plasman aanhaalt, is dat de voorzitter van de strafkamer hem erop wees dat zijn cliënt kon zwijgen (dat moet hij hem so wie so voorhouden) en dat hij gezien de opname maar zelf moest beslissen waarop hij wel en niet wilde ingaan. Erkende de voorzitter daarmee dan toch dat de opnamen het verloop van de strafzitting zouden storen (of althans beïnvloeden)?

Als de afdeling Voorlichting van mijn rechtbank mij als voorzitter van een strafzitting vraagt of ik een televisiestation toestemming voor het maken van geluid- en/of beeldopnamen van de verdachte wil geven, is mijn reactie altijd dat het tv-station dat maar met de verdachte en zijn advocaat moet uitvechten. Ik vind dat ik daarin geen bevoegdheid heb, zolang het ordelijk en ongestoord verloop van de zitting maar niet in het geding is.

Willem F. Korthals Altes
Senior rechter rechtbank Amsterdam

Naschrift:

Korthals Altes wil dat verdachte en media het onderling uitvechten, maar waar moet dat gevecht plaatsvinden? En wanneer? De zitting gaat beginnen en de voorzitter/rechtbank staat het opnemen met de reeds geplaatste apparatuur toe, althans grijpt niet in. De verdachte kan dan richting media kenbaar maken dat het opnemen van zijn stem bij gebreke van zijn toestemming onrechtmatig is. En dan? Na de zitting naar de civiele rechter om schadevergoeding te vorderen is een optie maar is er wel één die het opnemen in de hand werkt. Bij een beetje verdachte krijgen de media tegen een geringe meerprijs (een bescheiden schadevergoeding en wat proceskosten) nog meer leuke dingen voor de mensen: “Verdachte X spant proces aan!” De meeste verdachten zullen er niet eens aan beginnen. Om het nog maar niet te hebben over de mogelijkheid dat iedereen gaat zitten opnemen, dan wordt dan toch wel een bijzonder ongelijke strijd.
Toch kan ik mij wel vinden in de door Korthals Altes aangedragen oplossing mits de vaststelling maar is dat het tegen de wil van de verdachte opnemen van zijn stem onrechtmatig is en dat onrechtmatigheid in de zittingszaal betekent dat er geen sprake is van een ordelijk en ongestoord verloop.

Peter Plasman
Strafpleiter

Deze bijdrage verscheen eerder op Ivoren Toga

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Hugo Arlman 08/07/2014 om 14:09

Bij het lezen van Peter Plasmans verslag van de Arnhemse zitting rezen de haren me te berge. Een illustratief voorbeeld van een voorzitter die de lijdelijkheid van de rechter wel erg ver oprekt. Ook als journalist ben ik er een voorstander van om beeld & geluid rustig buiten te laten, behalve bij de uitspraak. En allemaal onder regie van de voorzitter. Wie OM, advocaat en/of verdachte wil spreken of filmen doet dat maar, vanzelfsprekend met toestemming, buiten de rechtzaal. Wie zo’n argument gebruikt als dat de publieke tribune de sprekende verdachte toch ook kan horen en zien, kijkt klaarblijkelijk nooit televisie.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: