Scientology een religie?

door GB op 02/12/2009

in Rechtspraak

Eén van de heikele onderwerpen in Raad van Europa is de Scientology Church. Is dat nu een religie, of niet? In sommige rechtsstelsels worden ze wel als zodanig erkend en beschermd, in andere niet. In Duitsland worden ze bijvoorbeeld in de gaten gehouden op verdenking van ‘Bestrebungen gegen die freiheitliche demokratische Grundordnung’. Een tijdje geleden (op 1 oktober) werd het EHRM (weer) uitgenodigd om zich in dit wespennest te begeven. Subtiel en handig hebben ze de hete aardappel doorgeschoven. Maar het is de vraag of de prijs daarvan niet (te) hoog is. De redenering die ze gebruikt hebben komt de bescherming van afwijkende standpunten namelijk niet ten goede.

In de betreffende zaak ging het om (leden van) de Church of Scientology uit Nizhnekamsk, die de Staat Rusland in Straatsburg ter verantwoording riepen. De gemeenschap was klem komen te zitten tussen enerzijds de weigering om als gewone vereniging te worden erkend (vanwege het religieuze karakter) en anderijds de weigering om als kerkgenootschap te kunnen functioneren (vanwege het nieuwe/onbekende karakter van hun religie). In Straatsburg doen zij een beroep op artikel 9 EVRM, waarmee de vraag openvalt of Scientology een religie is. Het EHRM overweegt dan:

The Court observes that the question whether or not Scientology may be described as a “religion” is a matter of controversy among the member States. Many European countries, including Belgium, France, Germany and the United Kingdom, have refused to grant Scientology religious recognition, whereas such recognition has been obtained through the courts in other States, such as Spain or Portugal. It is clearly not the Court’s task to decide in abstracto whether or not a body of beliefs and related practices may be considered a “religion” within the meaning of Article 9 of the Convention. In the absence of any European consensus on the religious nature of Scientology teachings, and being sensitive to the subsidiary nature of its role, the Court considers that it must rely on the position of the domestic authorities in the matter and determine the applicability of Article 9 of the Convention accordingly (see Church of Scientology Moscow v. Russia, no. 18147/02, § 64, 5 April 2007).

In dit geval pakt het goed uit, omdat de Russische autoriteiten het uiteindelijk wel eens waren over het religieuze karakter van de club. En dus was artikel 9 EVRM in het geding. Uiteindelijk wordt unaniem ook een schending van artikel 9 geconstateerd, zij het ‘gelezen in het licht van artikel 11 EVRM’ (verenigingsvrijheid). Maar als de Russische autoriteiten dus categorisch het religieuze karakter van de Scientology hadden ontkend, dan was daarmee de weg naar artikel 9 EVRM afgesloten. Het is nog de vraag hoe algemeen deze redenering moet worden gelezen. Maar in ieder geval komt het de positie van personen met afwijkende religieuze geluiden niet ten goede. Terwijl sommigen van hen wellicht later als stichter van een godsdienst zullen gelden.

[Zaak opgepikt uit NJB]

{ 16 reacties… read them below or add one }

1 Anonymous 02/12/2009 om 23:20

In Nederland speelt een vergelijkbaar probleem. Scientology is volgens de Hoge Raad geen religie, omdat er geen Hogere Macht aanbeden wordt (Scientology is net als Boedhisme een religieuze filosofie). De Amsterdamse Scientologykerk staat daarom in de KvK als drukkerij, wat een tamelijk onzinnige typering is.

Het probleem wordt bij Scientology nog eens verergerd omdat zij naast een religie (wat ze wel degelijk zijn) ook een criminele organisatie is. Slachtoffers verspreiden de fraude die de Scientologykerk te bieden heeft met religieuze overtuiging.

De claim op scientology-amsterdam.org bijvoorbeeld dat je met Scientology-cursussen mensen uit coma kunt halen, is een directe overtreding op BW 6:193 als je bedenkt dat je cursus OTVIII die hiervoor klaarblijkelijk nodig is 20.000$ kost. Ook privacywetgeving en arbowetgeving worden structureel overtreden omdat zij in directe tegenspraak met de geloofsbeginselen zijn.

Persoonlijk vind ik dat iedere Europese overheid eerst eens de structurele wetsovertredingen van deze organisatie aan zou moeten pakken. De levens van talloze leden/slachtoffers worden door deze sinistere groep overhoop gehaald, en dat dit kan gebeuren zonder enige overheidsbemoeienis is eigenlijk onacceptabel.

Als overheden hierin zouden slagen zonder de organisatie als criminele organisatie te behandelen en uit te roeien (hervorming is onmogelijk omdat de religie bij decreet van de oprichter fundamentalistisch is) heeft de organisatie vanzelfsprekend recht op dezelfde bescherming die andere religies genieten.

2 Nomar 03/12/2009 om 01:57

heefd "Anoniem" zelf Scientology onderzocht ?

Hoe is scientology volgens "anoniem" een criminele organisatie, en welk bewijs heeft "anoniem" hier voor.

Tevens zijn volgens "anoniem" Scientologen, "slachtoffers". Het is alsof "anoniem" ons probeerd te "helpen" iets wat een nobel streven zou zijn, mocht het niet zo zijn dat "anoniem" religie met" criminaliteid" probeerd te vergelijken.

De regelrechte leugen m.b.t 20.000 euro neertellen om iemand uit coma te trekken is een van de vieze onzinige trekjes die door "anoniem" aan de dag wordt gelegd.

Privacy wetgeving is nog nooit doorbroken door Scientology. Arbo wetgeving evenmin. Tevens zegt "anoniem" dit well zo is en dat dit "geloofs beginselen" zijn .

Mischien kan "anoniem" met feitelijk bewijs komen, inplaats wilde indianen verhalen te plaatsen in gemeenschap. Met als werkelijk doel scientology in ongestubsiantieerd kwaad daglicht te stellen.Iemand zou haast kunnen vast stellen dat dit crimineel gedrag is.

3 WdH 03/12/2009 om 08:20

'De claim op scientology-amsterdam.org bijvoorbeeld dat je met Scientology-cursussen mensen uit coma kunt halen, is een directe overtreding op BW 6:193 als je bedenkt dat je cursus OTVIII die hiervoor klaarblijkelijk nodig is 20.000$ kost.'

Deze passage begrijp ik niet, met name niet de verwijzing naar het BW.

4 Anonymous 03/12/2009 om 08:52

De verwijzing naar het BW betreft een artikel dat het niet toegestaan is om te beweren dat je producten ziektes kunnen genezen tenzij je deze geneeskracht kunt aantonen. Scientology kan niet aantonen dat hun prijzige cursussen de beloftes waarmaakt, vandaar de wetsovertreding.

Ten aanzien van Nomar's reactie. In 1984 heeft de Tweede Kamer Commissie Sektes geoordeeld dat er geen directe aanleiding was om Scientology te verbieden, maar dat dit heroverwogen zou moeten worden als zij niet op zou houden met de inbreuken op de privacy. In 2000 heeft een ex-lid Scientology aangeklaagd omdat zij weigerden het dossier met alle biecht-bekentenissen over te dragen. Deze klacht werd toegewezen en Scientology werd gedwongen een privacy officer aan te stellen. In 2009 is een journalist van de Nieuwe Revu een korte tijd under cover geweest in de kerk en opnieuw privacy schendingen gerapporteerd. Hier zijn kamervragen over gesteld maar helaas weigert de CBP onderzouk in te stellen.

Mbt de arbowet bedoel ik primair de Wet op het Minimumloon. Scientology werkt met vrijwilligers maar laat hen wel een contract tekenen. Dit classificeert hen tot werkgever, waarmee zij (zolang zij contracten blijven gebruiken) in overtreding zijn.

5 JAdB 03/12/2009 om 11:38

Over 6:194 BW. Dit artikel ziet slechts op mededelingen omtrent producten of diensten gedaan door een commercieel bedrijf. Je kunt je afvragen of Scientology als zodanig heeft te gelden. Indien misleidende mededelingen worden gedaan, zijn deze daarnaast nog slechts onrechtmatig jegens een ander die handelt in de uitoefening van zijn bedrijf. Particulieren kunnen dus geen beroep op deze bepaling doen.

Of Scientology als werkgever kan kwalificeren is geheel afhankelijk van de inhoud van de tussen hen en de vrijwilligers gesloten contracten. Zie voor de definitie van arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW.

6 JAdB 03/12/2009 om 11:44

Ik neem tenminste aan dat Anoniem art. 6:194 BW bedoelt, niet art. 6:193 BW (dat gaat over het exclusieve karakter van Afdeling 3 van Titel 3 van Boek 6 van het BW)

7 GB 03/12/2009 om 13:17

@ JAdB: de artikel verwijzing had een ander doel:

http://forums.whyweprotest.net/123-leaks-legal/dutch-article-verdict-council-europe-57712/#post1088501

"Posted a response which I can't bother to translate.

Basically says the question is moot. Foremost it is a criminal organisation. Treat them as such, and if you're able to reform them, by all means, give them the same right as other religions.

Also threw in a law article to boost credibility, but that's me just being an e-laywer."

8 JAdB 03/12/2009 om 13:37

Ah.

Met de artt. 6:193 en 6:194 komen we in ieder geval niet verder. Dat laat overigens onverlet dat dergelijke praktijken onder de delictsomschrijving van oplichting kan vallen (art. 326 Sr.). Deze delictsomschrijving is overigens een van de mooiste in het strafrecht:

Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, hetzij door het aannemen van een valse naam of van een valse hoedanigheid, hetzij door listige kunstgrepen, hetzij door een samenweefsel van verdichtsels, iemand beweegt tot de afgifte van enig goed, tot het ter beschikking stellen van gegevens met geldswaarde in het handelsverkeer, tot het aangaan van een schuld of tot het teniet doen van een inschuld, wordt, als schuldig aan oplichting, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vijfde categorie.

9 JAdB 03/12/2009 om 13:42

We zijn wat off-topic bezig. Interessant aan de uitspraak is dat het Hof het volledig aan de staat overlaat om het onduidelijk deel van de definitie van godsdienst in te vullen. Ten minste, voor zover het betreft het gedeelte van de definitie waar discussie over kan bestaan. Ik mag aannemen dat een staat die het christendom niet als religie beschouwt het lid op de neus krijgt.

Dat is wel apart: de invulling van het begrip door één der partijen in het geschil wordt kennelijk leidend geacht. Dat is een interpretatiemethode die ik nog niet ken. Heeft FTG, interpretatiegoeroe, hier niets over te zeggen?

10 GB 03/12/2009 om 13:56

Het verschil zit in het al dan niet 'autonoom interpreteren'. Bij artikel 6 EVRM bijvoorbeeld, zegt het hof dat het zelf wel uitmaakt wat een strafrechtelijke sanctie is. Ook als een Staat het in een administratief glijmiddel verkoopt. Maar in kwesties waarin veel gelazer te verwachten valt, bijvoorbeeld de vraag wanneer het leven begint, stelt het Hof zich soms bescheidener op.

Het EHRM heeft bij mijn weten ook wel zelfstandig bepaald wat een religie is. Moet een zekere mate van consistentie hebben enz. In deze uitspraak doen ze echter (iig ten aanzien van Scientology) afstand van deze autonome positie en stellen ze zich op achter het oordeel van de instanties in de lidstaten. Het voordeel daarvan is dat ze geen lidstaten boos maken. Het nadeel is dat een staat het religieuze karakter van iets kan ontkennen en daarmee die club de weg naar Straatsburg afsnijden.

11 GB 03/12/2009 om 13:58

O sorry. Loop ik de interpretatiegoeroe voor de voeten.

12 Anonymous 03/12/2009 om 19:29

Hoi, e-laywer nog een keer. Dank je voor de reacties allen. Ik bedoelde wel degelijk de Wet Oneerlijk Handelspraktijken. Ik weet vrij zeker dat deze Wet is opgenomen in 6:193 BW, dus ik begrijp niet goed waar de verwarring vandaan komt. Wellicht omdat de WOH nieuw is en er in het BW zo'n beetje tussengefrot is?

Scientology dient zich hieraan te houden, om te beginnen omdat zij voor de Nederlandse wet een commercieel bedrijf is. Daarnaast lijkt het me sterk dat deze wet niet voor een religie geldt. Als de Katholieke kerk weer zou beginnen met de Middeleeuwse variant van aflaten (eg al je geld om een plaatsje in de hemel), zou dit toch net zo goed strafbaar zijn volgens de huidige Nederlandse wetgeving?

Tav de definitie van arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW, basseer ik mij op een uitspraak van de arbodienst nav een vraag van journalisten.

En ten aanzien van de topic at hand. Zou het kunnen dat de interpretatie door de EHRM vooral geinspireerd is door de politieke realiteit?

Scientology is een paar weken voor deze uitspraak in Frankrijk veroordeeld voor georganiseerde fraude. Zou het ERHM zich niet in een heel lastig parket brengen als zij een uitspraak zou doen over of Scientology wel of geen religie is?

13 GB 04/12/2009 om 00:04

Ten aanzien van dat laatste: dat denk ik wel. Ze verwijzen ook expliciet naar het ontbreken van consensus en de verschillende standpunten van de lidstaten. De verwijzing naar hun subsidiaire rol is dan ook een stap terug.

14 Joke Mizée 05/12/2009 om 02:15

Ik heb begrepen dat Rusland de zaak in eerste instantie verloren heeft. Ook dacht ik dat het België niet gelukt was om SC de status van kerk te ontzeggen. Maar het ligt dus in alle gevallen aan de eigen wetgeving, begrijp ik?

In de zaak van Scientology tegen Karin Spaink ging het om auteursrecht, in die zin gedragen ze zich inderdaad als een drukkerij. Zij had nl. documenten geopenbaard over het religieuze aspect van de 'kerk', maar dat is alleen hogere ingewijden gegund. Het Grote Geheim ging over UFO's en marsmannetjes – ik verzin het niet. Spaink won de zaak overigens.

Maar als de definitie zó breed is, dan is het wel erg makkelijk om jezelf tot een kerk op te blazen. Waarom zouden kerken überhaupt een aparte status moeten genieten?

15 GB 05/12/2009 om 12:31

Het Straatsburgse Hof grijpt in ieder geval niet in als nationale autoriteiten en wetgeving SC niet als religie aanmerken, en dus ook niet in aanmerking laten komen voor de daarbij behorende bescherming.

En het omlijnen van het religie-begrip is inderdaad ontzettend lastig, zeker als de rechter zich – als onderdeel van de overheid – ook nog eens moet zien te onthouden van het beantwoorden van inhoudelijke dogmatische vragen.

16 Anonymous 05/12/2009 om 13:14

Hoi Joke, e-laywer hier. Ik vind de vraag waarom een kerk speciale status verdiend heel terecht.

Welke fundamentele bescherming ontbreekt in een verder goed functionerende rechtstaat?

Volgens mij vrij weinig.

Aan de andere kant levert het een significant risico op dat misbruik binnen een kerk niet aangepakt wordt.

We hebben dit eerder gezien met katholieke kostscholen in Ierland en met de katholieke bisschoppen in de VS. En het is ook het geval met Scientology. Twee weken geleden heeft een Australisch parlementsbrief een pakket brieven voorgelezen van oud-leden van Scientology. Beschuldigingen betroffen onder meer kinderarbeid, illegale opsluiting, ontvoering, oplichting en het afleggen valse verklaringen waarom kinderen waren omgekomen in Scientologygebouwen (Google 'Xenophon')

De leden konden nergens heen met deze verhalen. Pas toen een parlementslid het voor ze opnam, voelde de politie zich gedwongen de klachten in onderzoek te nemen. In de VS weigert de FBI tientallen vergelijkbare klachten in behandeling te nemen (Google 'ex-scientology kids').

Wat betreft Nederland hoop ik dat het feit dat Scientology vorig jaar op de Antillen honderden Poolse werknemers willens en wetens heeft blootgesteld aan asbest (Google 'Freewinds asbestos') ooit nog eens door media wordt opgepakt.

Tja, Scientology. Één van de meest sinistere en criminele organisaties in de Westerse wereld. En het enige wat ze hoeven te doen om te bereiken dat welwillende mensen het voor hen opnemen, is zichzelf een kerk noemen.

PS. Spaink won haar zaak omdat auteursrechten niet van toepassing waren omdat zij aannemelijk wist te maken dat Scientology anti-democratische doelstellingen heeft.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: