Senaat parkeert Van der Staaij in Staatscommissie

door GB op 27/01/2017

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Senaat parkeert Van der Staaij in Staatscommissie

De SGP staat in het staatsrecht niet echt bekend om zijn wilde plannen. Constitutionele rijpheid is hun middle name, terughoudendheid met grondwetswijzigingen de vaste gedragslijn. Het was daarom een opmerkelijke vertoning toen juist Van der Staaij met zijn voorstel om de goedkeuring van belangrijke Europese verdragen te verzwaren in het kleverige web van de Eerste Kamer vloog. Van alle kanten kropen afgelopen dinsdag door euroscepsis gealarmeerde spinnen op hem af om zijn veranderzucht stevig in te wikkelen in mitsen en maren en voorafgaande studies. Opmerkelijk was die vertoning niet omdat de Senaat nog nooit een voorstel onschadelijk zou hebben gemaakt. De voorstelling was opmerkelijk, omdat de Senaat hiermee voor Van der Staaij een psalm uit eigen boekje zong.

De senatoren Van Bijsterveld (‘er is tijd verstreken, dus eerst nieuw onderzoek’), De Graaf (‘als het een goed voorstel was, dan hadden Kortmann en ik het 25 jaar geleden al wel gedaan’) en Duthler (‘voor welk probleem is dit eigenlijk de oplossing?’) zongen de bekende verzen. Maar senator Schrijver had zijn best gedaan op een mooie bovenstem. Was Van der Staaij, door in een op het laatste moment toegevoegd lid verschil te maken tussen de overdracht van bevoegdheden aan de EU en de bevoegdhedenoverdracht vice versa, niet gewoon bezig om Euroscepsis te codificeren? Het deed Schrijver denken aan de Chinezen voor wie het jaar van de aap bijna voorbij is. ‘Zien wij hier, via deze laatst toegevoegde slotsnede van lid 4 op de valreep van het oude jaar de aap niet lenig uit de mouw komen, en wel in de gedaante van Kamerlid Van der Staaij?’ Wijlen Willem Witteveen had bovendien een artikel met zes leden in de categorie overige bepalingen ook gewoon een lelijk wetgevingsgedrocht gevonden. ‘Het trekt als het ware artikel 91, zo niet dit gehele hoofdstuk van de Grondwet, uit zijn cadans.’ Enz.

Van der Staaij en zijn secondant senator Van Dijk (‘In die zin meen ik dat wij vandaag niet primair een politieke discussie voeren, maar een staatsrechtelijk punt behandelen’) verweerden zich nog kranig, maar zij konden niet verhinderen dat de Senaat hun voorstel gaat archiveren in de diepste la van het politieke staatsrecht: die van een nog niet bestaande Staatscommissie.

De vraag of de eerste lezingswet ‘op tijd’ in het Staatsblad komt, verloor hierdoor – zacht gezegd – zijn belang. Daarvoor in de plaats kwam een ander interessant debat op: hoe wijzig je eigenlijk een grondwetsinterpretatie? Artikel 91 lid 3, waarin de huidige regel staat dat verdragen die afwijken van de Grondwet met versterkte meerderheid moeten worden goedgekeurd, zou eigenlijk ruimer moeten worden uitgelegd. Hoe doe je dat? De Kamers kunnen bij motie een nieuwe betekenis van de Grondwet proclameren, of het artikel gewoon strikter gaan toepassen. Zo ging dat in 1887, toen de Tweede Kamer expliciet besloot in de Grondwet geen verbod op de bekostiging van het bijzonder onderwijs meer te lezen. Maar de Belgen hebben hiervoor een veel beter instrument in hun gereedschapskist: de interpretatieve wet. Dat is een wet die geen regels wijzigt, maar een wet die een betekenis ‘verheldert’. Ondanks dat wij niet echt ervaring met deze figuur hebben, is een dergelijke interpretatieve wet volgens mij in ons staatsrecht prima denkbaar.

Als Van der Staaij, kortom, echt vernieuwend wil zijn, dan komt-ie met een wetsvoorstel waarin artikel 91 lid 3 Grondwet ruimer wordt uitgelegd.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Paul van Sasse 27/01/2017 om 19:42

Dag Geerten,
Je hebt het weer bijzonder kleurrijk weten te verwoorden allemaal. Tav de door jou gesuggereerde optie van de Belgische mogelijkheid voor een interpretatiewetje moest ik nog wel even denken aan het Nederlandse wetje strafbaarstelling anderstalige gedragsvoorschriften. Daarmee geeft de wetgever een nadere uitleg van artikel 16 Grondwet die bovendien weloverwogen afwijkt van een daaraan vooraf gegane interpretatie van datzelfde grondwetsartikel door de Hoge Raad. Dat komt toch in de buurt van een interpretatiewetje, mogelijk dat daaraan nog enige inspiratie valt te ontlenen.

2 Ton van den Brink 30/01/2017 om 21:35

Interessante bijdrage. Voor mij aanleiding om de EU-rechtelijke kant van het plan te bekijken. Drie bezwaren ertegen:
http://blog.renforce.eu/index.php/nl/2017/01/30/rem-tegen-eu-bevoegdheidsoverdracht-drie-bezwaren-tegen-het-sgp-plan/

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: