Sharia-rechtspraak

door FTG op 03/07/2009

in Rechtspraak

Naar aanleiding van vragen van de PVV heeft Hirsch Ballin aangekondigd een onderzoek te laten verrichten naar het bestaan van sharia-rechtbanken in Nederland. Hij voegde eraan toe dat er in Nederland geen sprake kan zijn van een parallelle rechtstructuur die de werking van de Nederlandse rechtsorde ondermijnt. Wat hij precies tegen die rechtbanken denkt te gaan doen en of hij ze wil verbieden is niet helemaal duidelijk. Verbieden zou overigens niet zo makkelijk zijn, omdat het net zoiets is als het verbieden van de rijdende rechter.

Begrijp me goed, ook ik zou een verbod op de rijdende rechter natuurlijk toejuichen, maar de rijdende rechter is een vorm van bindende arbitrage, een oud en alom gerespecteerd verschijnsel in de Nederlandse rechtsorde. Het komt erop neer dat partijen zich ertoe verbinden hun geschillen voor te leggen aan een arbitraal college of een geschillencommissie en daardoor gebonden zijn aan de uitspraak van dat college. Het college is in beginsel vrij de regels toe te passen die het geschikt acht. Dus waarom zouden twee partijen niet kunnen overeenkomen hun geschillen voor te leggen aan een Sharia-rechtbank?

Een arbitraal college is in beginsel vrij de regels toe te passen die het geschikt acht, maar er zijn natuurlijk zekere grenzen. Om te beginnen kan arbitrage alleen betrekking hebben op geschillen die ontstaan zijn uit een overeenkomst. Verder wordt door een arbitraal college “beslist als goede mannen naar billijkheid”, indien partijen daarvoor gekozen hebben. Dat betekent grof gezegd dat het college niet gebonden is aan het geldende recht, tenzij het vonnis in strijd zou komen met regels die van openbare orde zijn. Daarvan zal sprake zijn als het bijvoorbeeld gaat om regels van familierecht of als het vonnis verplicht tot het verrichten van een handeling die strafbaar gesteld is (of een strafbare handeling toestaat).

Een sharia-rechtbank, in de vorm van een geschillencommissie, kan dus polygamie niet toestaan. Zij kan evenmin bepalen dat een slachtoffer van diefstal die schadevergoeding eist, ter compensatie de handen van de dief af mag hakken. Maar wat vermoedelijk wel zou kunnen is dat een geschil voorgelegd wordt met betrekking tot een geldlening, waarbij de lener zich erop beroept dat hij geen rente hoeft te betalen, omdat dit strijdig is met de sharia. Op voorwaarde natuurlijk dat beiden van te voren overeengekomen zijn dat hun geschillen bij de sharia-rechtbank voorgelegd zullen worden.

Ik ben geen groot kenner van de sharia, maar het venijn daarvan zit hem voor zover ik weet voornamelijk in regels uit de strafrechtelijke sfeer, de familierechtelijke sfeer of in zaken die samenhangen met gezagsverhoudingen tussen ouders en kind en man en vrouw. Deze kwesties zijn of van openbare orde of zijn geen geschillen die voorvloeien uit een overeenkomst. Zij lenen zich dan ook niet voor beslechting door arbitrage of een geschillencommissie. In dat geval blijven alleen de min of meer onschuldige onderwerpen over. Als dat allemaal klopt is er ook niet zo’n bezwaar tegen een sharia-rechtbank in de vorm van een geschillencommissie.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 WdH 08/07/2009 om 14:51

Ik ben zo vrij te wijzen op twee schoonheidsfoutjes.

De rechter die elke schutting desnoods eigenhandig na komt meten, de rijdende, doet aan bindend advies. Te onderscheiden van arbitrage, die wel uitgebreid in de wet is geregeld (Rv, Vierde Boek).

Ook buitencontractuele geschillen (onrechtmatige daad e.d.) kunnen aan arbitrage worden onderworpen.

Partijen bepalen de door arbiters aan te leggen beslissingsmaatstaf: als goede mannen naar billijkheid dan wel volgens de regelen des rechts. Partijen kunnen ook nog een rechtskeuze (materieel) doen. De arbiters zijn ondertussen gebonden aan het procesrecht van de afgesproken plaats van abritrage.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: