SPesten

door GB op 05/11/2009

in Haagse vierkante kilometer

De ministerraad is vorige week vrijdag akkoord gegaan met de indiening van een wetsvoorstel om het Maoïstische regime bij de SP een voet dwars te zetten. Het ‘grote graaien’ gebeurt daar vooral in de zakken van de volksvertegenwoordigers. Dat wordt ook effectief gedaan: van volksvertegenwoordigers wordt verwacht dat ze hun vergoeding naar de partij laten overmaken, waarna de partij vervolgens een beperkt maar voldoende geacht bedrag overmaakt naar de betrokkenen. Volgens Ter Horst moet daar nu een stokje voor worden gestoken.

Uit het persbericht van de ministerraad:

Het Nederlandse kiesstelsel is gebaseerd op een personenstelsel. Indien een kandidaat bij de verkiezingen een zetel krijgt toegewezen, beschikt hij over een eigen mandaat en een eigen verantwoordelijkheid. Die onafhankelijkheid moet ook tot uitdrukking komen in de betalingswijze. Wanneer betaling door de overheid plaatsvindt aan een politieke partij en niet aan de ambtsdrager zelf, wordt de ambtsdrager financieel afhankelijk van zijn politieke partij. Het vrije mandaat komt hiermee in het geding.

Nu lijkt mij de kreet dat ons kiesstelsel is gebaseerd op een ‘personenstelsel’ niet juist. Ons stelsel is hoogstens ten dele gebaseerd op het personenstelsel, en dan alleen maar voor zover het om de voorkeurszetels gaat. Voor het ‘vrije mandaat’ is het ook niet nodig, want dat volgt rechtstreeks uit de Grondwet.

Maar dat zal allemaal wel. Ik ben vooral benieuwd of het wetsvoorstel onderbouwd kan worden met voorbeelden van volksvertegenwoordigers die (weer) rechtstreeks uitbetaald wilden worden, maar wie dat niet is gelukt. Ik ken ze niet. Het ligt namelijk meer voor de hand dat een raadslid dat de gemeente belt om zijn vergoeding rechtstreeks overgemaakt te krijgen, meteen krijgt wat hij vraagt. Voorbeelden van politici die hun afdrachten niet meer wilden betalen zijn er wel, bij vrijwel alle partijen. Dat is echter een andere kwestie.

Ik vraag me dan ook af of de minister in haar ongetwijfeld goed bedoelde poging om de macht van partijen te beperken niet te ver doorschiet. Ze beperkt namelijk wel de vrijheid van volksvertegenwoordigers om zelf te beslissen op welke rekening hun vergoeding gestort moet worden. De SP spreekt er in ieder geval al schande van. Het wachten is dan ook op het actielied: ‘het is van de partij en niet van mij’.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 r.schutgens 05/11/2009 om 10:51

Inderdaad, waarschijnlijk kan een volksvertegenwoordiger die dat wil, de automatische afdracht stopzetten. Maar daar staat tegenover: iedere SP'er die dat wil, kan ook iedere maand geld van zijn eigen rekening naar De Partij overmaken. Er blijven daarom twee vragen open:
1. waarom is die constructie van cessie van de volledige bezoldiging aan de partij dan nodig; en
2. waarom laat de SP kandidaat-volksvertegenwoordigers als voorwaarde voor kandidaatstelling vóóraf de (naar mijn ouderwetse opvattingen wat onsmakelijke) verklaring ondertekenen dat zij beloven hun toekomstige salaris aan de partij af te dragen?
Stel dat SP-volksvertegewoordigers inderdaad allemaal staan te trappelen om de helft van hun salaris of meer aan de partij te doneren, en stel dat de afdrachtconstructie inderdaad helemaal niet bedoeld is om volksvertegenwoordigers in de tang te houden, waarom worden ze dan op deze manier door de partij voor het blok gezet?

2 GB 06/11/2009 om 01:20

Heb het vanavond gevraagd aan een (Leidse) SP'er. Het antwoord zat in de sfeer van 'handig' en 'praktisch'. Overigens vertelde hij dat Leiden – op zijn eigen verzoek – een deel van het geld naar hem overmaakt, en een deel naar de partij. Die constructie bestaat dus ook nog.

Bij het CDA laten ze je trouwens verplicht lid worden van de bestuurdersvereniging, waarna je daar ook een dikke 'contributierekening' achteraan krijgt.

Maar overigens vind ik het ook een achtelijke en verwerpelijke constructie. Alleen onvoldoende verwerpelijk om specifieke wetgeving te rechtvaardigen.

3 JAdB 14/11/2009 om 14:01

Voor zover ik het begrijp cedeert het SP-lid zijn vordering op de gemeente/provincie/staat aan de partij. Nu kun je natuurlijk wel zeggen dat, wanneer een partijlid dat wil, hij even de gemeente kan bellen om het bankrekening nummer te wijzigen, maar dat laat zijn verplichting jegens de partij onverlet. Als het lid nalaat zijn volledige salaris door te storten (hetgeen waarschijnlijk is, aangezien hij niet voor niets bij de gemeente het rekeningnummer heeft laten aanpassen), kan de partij hem daarvoor in rechte aanspreken….

4 LD 14/11/2009 om 16:02

Volgens mij moeten hier twee situaties onderscheiden worden: de situatie dat een SP-lid zijn vordering aan de partij cedeert, en de situatie dat een SP-lid enkel het rekeningnummer van de partij opgeeft omdat hij daar zijn schadeloosstelling/bezoldiging/vergoedingen op gestort wil hebben.

In het eerste geval zijn er mijns inziens voldoende aanknopingspunten in het thans geldende staatsrecht en civiele recht om te concluderen dat de cessie nietig is. Overdracht van een vorderingsrecht kan volgens artikel 3:83 BW niet indien de wet of de aard van het recht zich tegen overdracht verzet. Een SP-lid dat zijn vorderingsrecht cedeert, is dat recht daarmee kwijt: voortaan is de partij rechthebbende. Dat lijkt me niet in overeenstemming met de aard van het vorderingsrecht, waarbij bij volksvertegenwoordigers nog op het vrije mandaat/verbod van last kan worden gewezen. Ook niet geheel onbelangrijk is artikel 7:633 BW, dat overdracht van de gehele loonvordering verbiedt. Overheden die moeite hebben met cessie aan de partij kunnen m.i. met het huidige recht in de hand uitbetaling weigeren. Als de SP het daar niet mee eens is, moet ze maar naar de rechter stappen.

De situatie dat enkel een ander rekeningnummer wordt opgegeven is in elk geval in zoverre anders, dat het SP-lid rechthebbende op zijn schadeloosstelling, bezoldiging e.d. blijft. Er vindt geen overdracht plaats. Eén telefoontje naar de loonadministratie van de gemeente, provincie of Tweede Kamer is dan voldoende om het geld weer op de eigen rekening te mogen ontvangen.

Ik zie kortom net als GB geen noodzaak voor een wettelijke regeling. Het huidige recht biedt voldoende mogelijkheden om onrecht te voorkomen, en volksvertegenwoordigers en bestuurders dwingen hun geld op hun eigen rekening te ontvangen lijkt me zwaar overdreven. Overigens heeft de ministerraad in (ik meen) oktober 2008 een soortgelijk besluit genomen, dat toen een zachte dood is gestorven. Misschien gaat dat nu ook wel zo. Ik hoop het eigenlijk. Er zijn wel belangrijker zaken te regelen.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: