Staatsrecht Stemwijzer: VVD

door GB op 20/04/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Staatsrecht Stemwijzer: VVD

De staatsrechtelijke samenvattingen van verkiezingsprogramma’s op dit blog zijn niet gebaseerd op een integrale bestudering van het verkiezingsprogramma, maar op de competenties ‘inhoudsopgave gebruiken’ en ‘CRTL-F’. Bij het programma van de VVD bleek dat nauwelijks voldoende.

De inhoudsopgave leidt naar ‘orde op zaken bij de overheid’. Dat levert het inmiddels bekende verhaal: kleinere Tweede Kamer (100), kleinere Eerste Kamer (50), kleinere ministersploeg (geen programma-ministers meer), kleinere gemeenteraden, kleinere colleges enz. En: minder ambtenaren met minder riante regelingen bij minder ministeries, bij minder provincies en bij minder gemeenten. Waterschappen worden uitvoeringsorganisaties van provincies. Dat scheelt namelijk ‘moeizame en weinig populaire rechtstreekse verkiezingen van de waterschapsbesturen’. Ervoor in de plaats komt een gekozen burgemeester, en dat is meteen ook het punt waar de bestuurlijke vernieuwing ophoudt. In het Nieuwe Koninkrijk zien de liberalen het liefste een ‘Gemenebestachtige’ constructie.

De inhoudsopgave-benadering droogt dan op, omdat het programma weer terugschakelt naar broekriem (aanhalen), belastingen (verlagen) en blauw (op straat). Via de zoekfunctie-benadering valt er weinig meer aan toe te voegen, omdat de voorspelbare begrippen niet voorkomen. Geen ‘Grondwet’, geen ‘grondrechten’, geen ‘vrijheid van meningsuiting’ en ook niets over ‘constitutionele toetsing’ in het programma. Terwijl er in de eerste lezing van het wetsvoorstel Halsema toch een liberaal meningsverschil tussen senatoren en kamerfractie bleek. Dat verschil is meer dan dat er ‘nu eenmaal verschillend over gedacht wordt’, want in de Tweede Kamer waren ze allemaal voor en in de Eerste Kamer allemaal tegen. Daarmee blijkt het vooral ook een politiek punt, wat in het verkiezingsprogramma zeker niet had misstaan.

Om toch nog iets over het programma van de VVD te kunnen schrijven viel ik terug op een derde werkschuwe competentie: het maken van een zogenaamde tag-cloud. Misschien gebruiken ze bij de VVD andere termen, die niet meteen opvallen. Het resultaat viel tegen. De begrippen ‘overheid’ en ‘moeten’ doen het goed bij de VVD. Daar moet ieder het zijne maar van denken. Ik kwam uiteindelijk via ‘rechtsstaat’ nog wel op een voor dit blog relevant citaat:

Nederland moet veiliger, want zonder veiligheid is er geen vrijheid. De VVD wil het vertrouwen in de rechtsstaat herstellen om onze vrijheid te waarborgen. Vertrouwen in de rechtsstaat kan deels worden hersteld door het opnieuw inrichten van die rechtsstaat en door extra te investeren in veiligheid.

Ik weet het niet zeker, en wil geen spijkers op laag water zoeken. Toch heb ik het idee dat in deze formulering een verschuiving van begrippen zit, ten gunste van de VVD-agenda. Het bieden van veiligheid is zonder meer een taak van een staat überhaupt, en het is goed verdedigbaar dat het ook de belangrijkste taak is. Maar hoe is de relatie met de rechtsstaat? Je kunt veiligheid herformuleren tot de horizontale werking van het recht op leven, het recht op eigendom en nog zo wat. Daar gaat het de VVD, gezien de context van het citaat, vooral om. Veiligheid is dan gondrechtenbescherming, een algemeen erkend element van de rechtsstaat. Dan is het inderdaad: hoe blauwer de straat, hoe sterker de rechtsstaat.

De overige elementen van de rechtsstaat, en voor mijn gevoel eigenlijk het hele begrip, gaan echter niet zozeer over het bieden van veiligheid tussen burgers onderling, maar over het bieden van bescherming tegen de staat. Juist ook tegen de staat die handelt uit naam van mijn eigen veiligheid. ‘Veiligheid’ komt daarmee scherper tegenover ‘vrijheid’ te staan dan alleen maar als een botsing tussen grondrechten. Veiligheid als voorwaarde én als bedreiging voor de vrijheid. Hoe blauwer de straat, hoe bedreigder de rechtsstaat. Ik dacht altijd dat rechtsstaat vooral daarover ging.

Extra investeren in veiligheid is daarmee niet van de baan of in de ban. En misschien bedoelt de VVD het allemaal niet zo, of gaat het alleen over het ‘vertrouwen’ in de rechtsstaat. Maar ik moet het in zo’n post toch ergens over hebben.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: