Stem op Caesar!

door FTG op 23/07/2009

in Recensies

Post image for Stem op Caesar!

Politici zijn niet populair onder het volk. Zo zijn ze bijvoorbeeld allen “zakkenvullers”. Politici gedragen zich soms wat onhandig, waardoor dit beeld verstevigd wordt. Bos declareert bijvoorbeeld de kosten van een verloren zonnebril van kwestieuze kwaliteit en Wolfsen declareert kosten die alleen door een zeer vrije interpretatie onder de relevante regelgeving te brengen zijn.

Bovendien geven politici te veel geld uit aan “linkse hobby’s”. Populaire voorbeelden zijn gescheiden gemeenteloketten voor mannen en vrouwen in moskeeën, ontwikkelingsgelden en subsidies voor de kunsten. Wat er links is aan kunst heeft niemand mij overigens ooit duidelijk kunnen maken.

Is er niet een manier te vinden om het imago van politici te verbeteren en ze af te helpen van het odium van zakkenvullers? Jazeker, beste lezer, die is er. Om te beginnen kunnen we het declareren van kosten afschaffen. Vervolgens kunnen we de politici hun ambt onbezoldigd laten uitoefenen. En, nu we toch bezig zijn, waarom zouden we bijvoorbeeld Koenders niet zelf de kosten van de ontwikkelingssamenwerking laten betalen? Dan kan Plasterk op eigen kosten De Nederlandse Opera subsidiëren. En wat de populariteit van politici helemaal tot ongekende hoogte zou doen stijgen is de volledige afschaffing van belastingen.

U vindt deze voorstellen misschien weinig realistisch, maar ze zijn niet zonder historisch precedent. Dat valt te leren uit een onlangs verschenen boekje van een Britse classicus met de nogal saaie naam Peter Jones. Het boekje heet Vote For Caesar. How the ancient Greeks and Romans solved the problems of today. Jones beschrijft de moderne samenleving, meestal misprijzend, en vergelijkt die op verschillende punten met de klassieke samenleving. Vroeger was het beter, vindt Jones.

Ten tijde van de Romeinse republiek was de belastingbetaler goed af. Sterker, Romeinse burgers betaalden geen of nauwelijks belasting. Het is ook waar dat in de Romeinse republiek de magistraten hun ambt onbezoldigd uitoefenden (evenals de negentiende-eeuwse Nederlandse parlementariërs overigens). De verkiezingscampagnes die Romeinse politici voerden, werden niet betaald uit belastinggeld zoals nu deels het geval is, maar door henzelf. De kosten daarvan konden hoog oplopen, in de latere republiek vooral omdat het campagnegeld voor een groot deel besteed werd aan het omkopen van kiezers. Eenmaal verkozen, was het ambt vervullen vaak ook een kostbare zaak. De aedilen bijvoorbeeld waren onder andere verantwoordelijk voor openbare vermakelijkheden, zoals Gladiatorengevechten. Die betaalden deze magistraten meestal uit eigen zak. Toen Caesar als aedile gekozen was, beloofde hij, op eigen kosten, een gevecht tussen 320 gladiatoren te organiseren.

Het onderwerp declaraties bespreekt Jones niet. Toch kwamen die wel voor. Gewone onkosten die magistraten maakten werden soms vergoed, maar niet altijd. Om zijn landhervormingswetten uit te voeren moest Tiberius Gracchus bijvoorbeeld door Italië reizen. De senaat weigerde echter, uit politiek ongenoegen, het benodigde tentenkamp te betalen. Dat moest Tiberius dus zelf doen.

Hoe betaalden de Romeinse consuls en praetoren dit alles? Om te beginnen waren ze meestal al rijk. Bovendien waren de kosten die met het ambt gepaard gingen een investering in de toekomst. Na bekleding van het ambt werden ze meestal gouverneur van een provincie, waar ze ruime mogelijkheden hadden om de provincialen uit te persen.

Het boek van Jones is zeer vermakelijk, ook al is de historische beschrijving soms wat oppervlakkig en is de beschrijving van de staatsrechtelijke aspecten (op welk gebied Jones geen expert is) soms onjuist. Maar het boek is bedoeld voor een breed publiek. Historische gedetailleerdheid zou de oplage waarschijnlijk met negentig procent doen kelderen.

De afbeelding hierboven is een overigens een foto van politieke graffiti op de muur van een bordeel in Pompeii. De tekst luidt: “Asellina en haar meisjes verzoeken u om op Gaius Lollius Fuscus te stemmen”. Ik ben benieuwd of Lollius die verkiezingen nog gewonnen heeft.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: