The Bold and the Dutiful

door JU op 14/04/2010

in Buitenland, Rechtspraak, Varia

Terwijl de wereld zich, met het vertrek van de Amerikaanse opperrechter Stevens, opmaakt voor een nieuwe soap, begint een andere Supreme Court Justice vandaag in Londen aan zijn eerste werkdag. De benoeming van Sir John Dyson als nieuwe rechter van het Britse Supreme Court ging relatief geruisloos. Toch was er reden voor een feestje. Dyson is de eerste rechter die direct in het nieuwe hof is benoemd. De andere rechters zijn allemaal gewezen Lords of Appeal in Ordinary.

De benoeming van Dyson is opvallend. Niet om de persoon van Dyson zelf – een degelijke rechter van het Court of Appeal: Oxford, getrouwd, geen homoseksueel voorzover bekend – maar om wie het níet geworden is. Minstens twee sterke kandidaten met een uitgesprokener profiel vielen namelijk af. Dame Mary Arden bijvoorbeeld. Die zou – naast Lady Hale – de tweede vrouw zijn geworden in het hof. Uniek is bovendien dat ze met haar man, Lord Mance, het eerste ‘stelletje’ in het hoogste rechtscollege zou zijn geweest, want Lord Mance maakt daarvan al sinds 2005 deel uit.

De aandacht ging het afgelopen jaar echter vooral uit naar een geduchte concurrent van Arden: Jonathan Sumption. Een topadvocaat, ruwweg formaatje Spong. Zijn kandidatuur zorgde voor nogal wat beroering, zowel in de media als in de Inns of Court. Niet in de laatste plaats vanwege de brede steun die er voor hem was overigens. Wat kon er dan nog mis gaan? Alles.

De benoeming van rechters was altijd een zaak van de Lord Chancellor: tot 2007 rechter, politicus en ambtenaar tegelijk. De LC koos een kandidaat uit de rangen van het Court of Appeal en droeg die voor. De Constitutional Reform Act 2005 veranderde dat. De wet schiep een Supreme Court, dat de rechtsprekende taak van het House of Lords overnam (zoals eerder opgemerkt) en ontdeed de LC van nogal wat bevoegdheden. Modernisering van het Britse constitutionele stelsel wilde men. Eén hervorming betrof de selectieprocedure voor het Supreme Court. Geen achterkamertjespolitiek meer. Geen oudemannetjesgeritsel, maar transparantie: ‘the best man – or woman – for the job’. Voortaan adverteren heette het, en een sollicitatieprocedure voor een onafhankelijke commissie. Iedereen met vijftien jaar ervaring in de rechtspraktijk kon solliciteren.

De wet voorzag echter niet in een overgangsregeling. Met de komst van het nieuwe hof per 1 oktober 2009, veranderde ook de procedure. Vanaf dat moment was die in handen van een commissie onder leiding van de president van het hof, Lord Phillips. Maar vóór de installatie van het hof op 1 oktober gold de ‘oude’ regeling nog. Aangezien dat bij aanvang een rechter te weinig telde, werd al voor 1 oktober de procedure nieuwe stijl in werking gezet. Sumption diende zijn sollicitatie in en kreeg te horen dat het allemaal goed zou komen.

Maar bij het Court of Appeal was men link. Daar werd op de onervarenheid van Sumption als rechter gewezen, en op het feit dat het oneerlijk was dat iemand die zijn hele loopbaan een lucratieve advocatenpraktijk had gehad zomaar door kon stoten tot het hoogste ambt. Waarom, zo vroegen de rechters zich af, hadden zij zich dan jarenlang met een fooi tevreden moeten stellen, in plaats van private practice in de gaan om daar het vijfvoudige te verdienen. En opeens wist iemand te melden dat de gevolgde procedure, hoe transparant ook, mogelijk in strijd met de wet was. Het was immers nog geen 1 oktober en dat betekende dat niet de commissie van Lord Phillips over de benoeming ging, maar de Lord Chancellor zelf. Hoewel, helemaal ook niet want deze was uitsluitend bevoegd Lords of Appeal ‘oude stijl’ te benoemen en daarvan was hier geen sprake. Men stelde de procedure uit tot na 1 oktober en begon vervolgens van voor af aan. Het resultaat laat zich raden. In december trok Sumption zijn sollicitatie in. Twee maanden later werd de benoeming van Dyson bekend.

Het moge duidelijk zijn dat de nieuwe, transparantere, manier van benoemen vooralsnog anders uitwerkt dan gedacht. Het feestje rondom de benoeming van Dyson kan niet verhullen dat het deze keer toch weer een oudere mannelijke rechter uit Oxford is geworden, in plaats van een lesbische, liefst allochtone, advocate. Dat doet uiteraard aan de kwaliteit van de nieuwe rechter geenszins af, maar nu lijken er maar twee winnaars uit de bus gekomen. De rechterlijke macht heeft de aanval op haar monopoliepositie afgeslagen. En de media hebben ervan gesmuld.

Misschien is het niet eens zozeer de machtige positie van het US Supreme Court die voor politisering van het benoemingsproces van Amerikaanse rechters heeft geleid, maar de traditioneel grotere mate van transparantie in de Nieuwe Wereld.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 JU 22/05/2011 om 22:01

PS Inmiddels wordt Sumption overigens alsnog benoemd tot Supreme Court Justice. Hij neemt de plaats in van Lord Collins of Mapesbury die deze maand met pensioen gaat. Zonder slag of stoot ging het ook deze keer niet: Sumption wil zijn functie pas aanvaarden als hij heeft gepleit in een, voor hem nogal lucratieve, zaak van de Russische zakenman Abramovich.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: