The voice of the Senate

door GB op 27/04/2011

in Haagse vierkante kilometer

Noem het een obsessie, maar wie zich vastbijt in stemprocedures van de Eerste Kamer vindt steeds meer. Op de site van de Eerste Kamer staat een notitie online waaruit blijkt dat het zogenaamde College van Senioren al in juni 2009 nattigheid begon te voelen over stemprocedures waarbij afwezige leden en fracties toch gewoon meestemmen. Het College verzocht een commissie erover na te denken en zich ook over ‘andere merkwaardigheden’ te beraden. Merkwaardig vonden ze het dus in ieder geval zelf ook al. Er werd besloten tot een ‘Werkgroep Stemmingen’ waarin het aanwezige staatrechtelijke kaliber geplaatst werd. Die Werkgroep rapporteerde aan de Vaste Commissie voor BZK/AZ, die weer over het rapport vergaderd hebben. De resultaten van het overleg over het rapport staan in die notitie.

Vroeger telde de Eerste Kamer de afwezige fracties mee bij de voorstemmers, maar dat leek de Senatoren iets te veel van het goede. Inmiddels tellen ze mee bij de tegenstemmers. Opvallend is de gewichtigheid waarmee argumenten over het al dan niet vragen wie voor is of tegen worden gepresenteerd, terwijl het wezenlijke probleem zelf de aandacht niet trekt. Alsof ze een zinkend schip staan te schilderen.

Het meetellen van afwezige Senatoren bij het standpunt van hun fracties wordt door de Commissie wel onderkend als staatsrechtelijk niet helemaal in de haak.

Gelet op de staatsrechtelijke overwegingen in de notitie stemmingen en de notitie nadere stemmingen acht de commissie BZK/AZ het wenselijk dat onderkend wordt dat ten eerste het stemmen uitgaande van de fictieve aanwezigheid van Leden staatsrechtelijk op bezwaren kan stuiten en ten tweede dat een uitgebrachte stem van een Senator (staatsrechtelijk) een stemwaarde heeft van één. Uiteraard onderschrijven alle Leden van de commissie BZK/AZ het leidend beginsel van “one man, one vote”, maar om praktische redenen kan in de Kamer de afspraak gemaakt worden van fictieve aanwezigheid.

Het deugt wellicht niet. Maar het is wel praktisch. Daarom knutselden we een sluiproute in elkaar volgens welke ‘expliciet als ongeschreven regel afgesproken wordt’ dat het toch mag.

Er is een troost in deze woestijn van constitutionele dorheid: Dölle zat in de werkgroep stemmingen, en hij was tegen. Althans, hij heeft voor de werkgroep een notitie geschreven waarin dit staat: ‘Maar het kernpunt van mijn bezwaar blijft dat de constitutionele fictie die wordt gehanteerd een fictie is waarvan onze eigen notities de constitutionele rechtmatigheid ernstig in twijfel trekken.’

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 CR 27/04/2011 om 09:37

Bij het inventariseren mag de stemming over het Lockerbie-proces niet ontbreken. Het ging om een verdrag waarin werd geregeld dat een Schotse rechtbank de twee Libische verdachten van de aanslag op een PanAm-vliegtuig in Nederland zou berechten. De regering en de Tweede Kamer waren van oordeel dat het verdrag niet afweek van de Grondwet; de Tweede Kamer aanvaardde het verdrag met algemene stemmen. De Eerste Kamer was van oordeel dat het verdrag wel afweek van de Grondwet, constateerde dat de Tweede Kamer het verdrag met algemene stemmen had aanvaard, aanvaardde het verdrag eveneens met algemene stemmen en constateerde dat daarmee was voldaan aan de meerderheid, verlangd door artikel 91, derde lid, van de Grondwet. Het verschil van mening tussen de beide kamers werd om pragmatische redenen niet op de spits gedreven (Handelingen I 10 november 1998, blz. 6-102). Maar het is een fraai exemplaar voor de collectie.

2 MdM 28/04/2011 om 21:35

Na het lezen van bovenstaande tekst alsmede de onderliggende stukken blijf ik een nare bijsmaak houden. Zo blijft bij mij de indruk bestaan dat er een fundamentele gedachtefout blijft worden gemaakt. Het zijn niet partijen die verkozen worden in de senaat, maar individuele leden. Het blijft in mijn optiek dan ook buitengewoon vreemd om, wanneer men überhaupt al uit zou gaan van fictieve deelname aan een stemming, de stem van de afwezige senator hetzelfde te laten zijn als het gemeenschappelijke standpunt van zijn fractie.

Tot slot zie ik ook niet zo snel in welk probleem nu precies wordt opgelost door deze gebrekkige constructie. Het lijkt mij veeleer uitgangspunt dat een senator aanwezig is bij een stemming.

Een typisch geval van een oplossing die kwalijker is dan het “probleem”?

3 GWD 25/05/2011 om 14:37

Ik kan mij vergissen, maar heb sterk de indruk dat eenzelfde principe in de Tweede Kamer ook gehanteerd wordt. Eveneens merkwaardig, gezien de krappe meerderheden waarmee men een en ander aanvaardt.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: