Tourblog XIII: Over ongeschreven Tourrecht

door WvdW op 19/07/2011

in Varia

Post image for Tourblog XIII: Over ongeschreven Tourrecht

Als de ontsnappingen uit eerdere etappes te vergelijken waren met commissievergaderingen in de Tweede Kamer, dan heeft de etappe van vandaag een parlementaire enquêtecommissie gebaard. Net als bij een parlementaire enquête was het peloton maar nauwelijks bereid de ontsnapping van de dag zijn zegen te geven. Bovendien was er nogal wat gesteggel over de samenstelling van de groep. Mannen die gevaar opleveren voor een klassement probeerden zich in de kopgroep te wurmen, maar het peloton liet dat niet begaan. Arnold Jeannesson, bijvoorbeeld, stond ruim twee minuten achter Rigoberto Uran in het jongerenklassement (de witte trui). De vluchters smeekten Jeannesson bijna om zich terug te laten zakken in het peloton om de ontsnapping zodoende enige levensvatbaarheid te geven. De jonge Fransman weigerde en Uran’s Team Sky neutraliseerde de aanval. Nog geen tien minuten later voltrok zich hetzelfde procedé, maar dan ten aanzien van het puntenklassement (de groene trui): de vluchter was Rojas, zijn medevluchters baalden, want HTC Highroad (van Cavendish) gunde ze nog geen tien seconden. Uiteindelijk ontstond een groep van tien renners die voor geen enkel klassement gevaar opleverden en ook hier geldt de vergelijking met de parlementaire enquête: ooit een echt politiek kopstuk in een enquêtecommissie zien zitten?
Interessant was wel dat gedurende al deze aanvallen, de positie van gele truidrager Voeckler amper in gevaar kwam (dat gebeurde pas aan het slot van de etappe), maar zijn ploeg de gehele tijd mee op kop reed. Bovendien was de jacht op de koplopers definitief gedaan toen Voeckler zich naar achteren liet afzakken en daarmee duidelijk maakte dat hij verder aandringen niet langer zag zitten. Er werd zowaar naar geluisterd en dat was niet de eerste keer. In vorige etappes wachtte Voeckler’s ploeg net zo lang tot de juiste (lees: ongevaarlijke) ontsnapping was vertrokken. Als Thomas vervolgens zag dat het goed was, pleegde hij ostentatief een plasje. En als de gele trui langs de kant van de weg staat, is het – zeker als het nog vroeg in de etappe is – goed gebruik dat de rest van het peloton op hem wacht. Voeckler moet nog al zeker zijn van de gehoorzaamheid van het peloton aan dergelijke gewoonten, anders zou hij letterlijk en figuurlijk met zijn broek op zijn enkels komen te staan.

Dat rechtvaardigt de vraag wat nu precies de status is van dergelijke terugkerende patronen. Zijn het Tourgewoonten of is het ongeschreven Tourrecht? Staatsrechtelijke dogmatiek op dit vraagstuk loslatend, moet in ieder geval worden vastgesteld dat sprake is van vaste gewoonten. De volgende vraag is dan of er sprake is van een opinio iuris. Een wielerpeloton kent – net als het institutionele staatsrecht – nauwelijks rechtsprekende instanties die zich met de beslechting van dergelijke vraagstukken inlaten. Er is uiteraard een jury, maar deze houdt zich doorgaans verre van dit soort ‘political questions’. In dat geval zijn het de rechtsgenoten (of Tourgenoten) zelf die de omvang van het ongeschreven recht bepalen. Ten aanzien van de plassende gele truidrager lijkt dit in ieder geval onomstreden.

Er kan echter ook een stringenter criterium worden aangelegd: dat van de opinio necessitatis. Is het wachten op de klassementsleider noodzakelijk voor handhaven van het peloton als een besluitvaardige handelingseenheid? Tsja, en dan wordt het toch wat ingewikkelder. Misschien rijdt het peloton wel net zo hard en georganiseerd zonder gele trui. Echt netjes is het niet, maar ‘onrechtmatig’ is weer een ander chapiter. Als dat betekent dat de Tour plassend kan worden verloren, lijkt het verstandiger gezeik tussen de kopmannen te beperken tot de momenten waar de nood het hoogst is.

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 CS 20/07/2011 om 08:56

Ik zou toch voorzichtig zijn met het aannemen van ongeschreven Tourrecht. Allereerst omdat deze regel misbruikt zou kunnen worden door de gele trui (een lange plas als hij vermoeid is of bewust op een bepaald moment in de etappe). Bovendien kun je je afvragen of de plasregel nu echt noodzakelijk is voor de bestendigheid van de Tour de France. Dit lijkt me niet. Voeckler zou zijn behoefte ook in zijn gele broek kunnen doen. Mensonterend? Ach, misschien zou een lesje in nederigheid geen kwaad kunnen voor de ijdele drager van de gele trui.

2 GB 20/07/2011 om 11:04

Maar als het ongeschreven tourrecht nu eens niet bestaat uit regels-maar-dan-niet-normaal-opgeschreven? Meer een beginselkarakter, of Nieuwenhuisiaans ontspruitend aan de Grote Verhalen uit de Tour? Dan kan je het alleen schenden en niet misbruiken.

Tegelijk hebben we dan ook een rechtsbron erbij: Mart Smeets. Hij ontwikkelt die rol steeds vaardiger (‘het verdict van vandaag’) en de ultieme soevereiniteitsclaim, waarbij alleen nog maar naar zichzelf verwezen kan worden: ‘Mag ik dit zeggen? Ja, dat mag ik zeggen.’

3 CS 20/07/2011 om 11:56

Voor zover ik dat kan beoordelen, lijkt van een probleem m.b.t. schending van gentlemen’s agreements (die “nicht justiziabel” zijn) zoals die bestaan in het peloton nog geen sprake te zijn. De schending van die conventies (door bijvoorbeeld harder te gaan fietsen als de directe concurrent in de greppel ligt na een valpartij of door niet-nakoming van een afspraak) wordt door het peloton serieus opgevat. Het komt er op neer dat, als je als renner iets wil bereiken, je je niet kunt onttrekken aan de mores van het peloton.

Zou Nico Dijkshoorn overigens niet beter dan Mart Smeets de rol van rechtsbron en geschillenbeslechter kunnen belichamen? Zie: http://www.youtube.com/watch?v=zxVyNAJGztE

4 GB 20/07/2011 om 13:40

Trouwens, was Andy Schleck niet de Ad Melkert van het peloton? Eerst bij de beklimming eraf gereden worden en dan klagen over de vrije val?

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: