Twitter Revolutie is grote bullshit

door SvdL op 17/03/2011

in Recensies, Varia

Post image for Twitter Revolutie is grote bullshit

Wie na juni 2009 naar Iran reisde, mocht al meteen bij de paspoortcontrole een vraag van de dienstdoende douanier beantwoorden: heeft u een Facebook-account? Het antwoord maakte eigenlijk niet uit. De douane nam geen enkel risico en haalde iedereen even door de Amerikaanse site. Van alle Iraanse contacten – in moederland of diaspora – maakten ze een aantekening. Dan werd de gast een buitengewoon vriendelijke verblijf toegewenst en mochten ze, na een brede armzwaai met glimlach, doorlopen.

Dat was het antwoord van het regime op de Groene Revolutie die volgens vele commentatoren, professoren, journalisten en het Grote Publiek haar oorsprong vond in Twitter, Google en Facebook. Want daar, bij die sites, lag toch de mobiliserende kracht van naar democratie snakkende jongeren. En van de Grote Drie was in Iran en later in Tunesië en Egypte toch vooral Twitter almachtig  – certainly more so than Iranian police, the United Nations, the U.S. government, and the European Union. Volgens de Wit-Russische onderzoeker Evgeny Morozov een verschrikkelijke vergissing, om niet te zwijgen van een (Net) Delusion.

Internet, is Morozovs stelling, is geen uniek middel tegen autoritaire regimes en cyber-space is geen politiek neutrale ruimte waarin iedereen vrij aan informatie kan komen om vanuit computercafés of thuis, vanaf het Midden-Oostelijke equivalent van de zolderkamer, regimes omver te werpen. Sterker: die visie is zelfs levensgevaarlijk. Hoe vaker het Westen van deze foute overtuiging blijk geeft en het beeld schetst dat bloggende en twitterende jongeren dictators beentje lichten, hoe groter de kans dat het regime juist op hen jacht maakt en zich vroegtijdig ontdoet van tegenstanders die, onder gunstiger omstandigheden, daadwerkelijk voor verandering hadden kunnen zorgen.

Sterker nog: hoe vaker senior diplomaten vanuit het Witte Huis Twitter per (gepubliceerde) e-mail verzoeken om een lang gepland onderhoud aan de site uit te stellen om zo de ‘Twitter Revolutie’ van Iran niet onnodig te verstoren, hoe groter de kans dat deze regimes Twitter, Google en Facebook beschouwen als verlengstuk van het Amerikaanse corps diplomatique. Waar gebeurd.

In The Net Delusion stopt Evgeny Morozov (1984) niet met zijn opsomming van De Grote Internet Vergissing. De eindeloze reeks bijtende dommigheden maakt het lezen van zijn pamflet soms wat vermoeiend, maar onder dat activisme ligt een kraakheldere boodschap:

Internet does matter, but we simply don’t know how it matters. This fact, paradoxically, only makes it matter even more. The costs of getting it wrong, are tremendous.

Het adagium fail often, fail early, waarmee de open source softwaremarkt zoveel successen boekt, is voor internet en democratie een waardeloos concept. Omdat democratie en autoritaire regimes om mensenlevens gaat, mag het niet fout gaan. Aanhangers van de idee dat internet democratiseert, mogen hun verhaal doen in de vele talkshows die Amerika rijk is. De bloggers in Iran, Libië, Bahrein of Yemen verdwijnen, bijt Morozov ons toe. Ze verdwijnen in het autoritaire ‘niets’. En gelijk heeft-ie.

Daarom verontrust dit boek. Het confronteert je met je eigen luiheid. Democratie, stelt Morozov terecht, is niet één twitter wachten. Democratisering is hard werken, voorzichtig omspringen met hoopvolle bronnen van vernieuwing.

Terecht vraagt Morozov zich af: als internet kan worden aangewend om regimes omver te werpen, waarom zouden regimes het dan niet kunnen aanwenden om te onderdrukken? Geholpen door naïeve westerlingen die jonge bloggers in autoritaire regimes uit de anonimiteit halen en blootstellen aan een rechteloze staat. Of, zoals Hamid Tehrani, eindredacteur van Global Voices, schrijft:

The west was focused not on the the Iranian people but the role of western technology.

‘Twitter Revoluties’ zeggen niet zoveel over de wijze waarop wij denken dat revoluties plaatsvinden. De geuzennaam van de revoltes 2.0 zegt meer iets over de mate waarin we Twitter overschatten. Lezen dat boek!

Sebastiaan van der Lubben

{ 7 reacties… read them below or add one }

1 WvC 17/03/2011 om 10:52

Van der Lubben schrijft grote bullshit:

Ik was vrij recent in Iran en bij paspoortcontrole, noch visumaanvraag is mij ook maar een vraag gesteld over mijn aanwezigheid op allerlei sociale media (dit neemt niet weg dat de autoriteiten dat zelf wellicht hebben onderzoccht).
Sterker er werd mij (behalve de gebruikelijke personalia) om geen enkele inlichting verzocht. Zeker niet door grensbeambtes daar zij doorgaans geen andere taal dan het Farsi machtig zijn. Sterker nog: toen ik per trein de grens overstak van Turkije naar Iran bedachten de Iraanse douaniers dat de enige vreemdeling in de trein maar zoveel mogelijk met rust gelaten moest worden. Resultaat: mijn coupe werd de grote verstopplek voor alle contrabanden die Iraanse bazaari’s de grens over trachtten te smokkelen. Omringd door dozen met magnetrons en met flessen parfum tussen de banken gestoken ging ik de grens over.

Enfin, on topic. Natuurlijk hebben de autoriteiten in landen als de Islamitische Republiek Iran grote moeite met jongeren die vrijelijk, in real-time én anoniem van gedachten kunnen wisselen. Daarom zit op alle sociale media in Iran een blok, “in the name of Allah”. Deze blokkering is echter – ik begon er niet mee – grote bullshit. Iedere zich zelf respecterende 12+er in Iran heeft een facebook account en weet dat te gebruiken dmv software die het IP-adres kunstmatig wijzigt naar dat in een ander land.
Als jongeren toegang hebben tot facebook en twitter in dit soort landen, betekent dit dan dat deze media een belangrijke rol spelen in (toekomstige?) revoluties aldaar? Wederom is dat grote bull shit.
Een revolutie heeft communicatie nodig. In Roemenie (1989) was dat Joegoslavische kortegolf radio en in Tunesie 2011 was het facebook. Vandaar dat revolutionaire groepen na het parlement, of het presidentiele paleis vaak meteen werk maken van het veroveren van de nationale TV.
In revoluties is een medium wat het is: een noodzakelijke voorwaarde om het volk te informeren van de intenties van het nieuwe regime. En of dat beestje nou twitter of Korean Central TV vanuit Pyongyang is maakt echt niet uit.

2 Mihai Martoiu Ticu 17/03/2011 om 12:26

Ik ben het met de stelling oneens. Het gaat niet alleen om twitter, maar om de explosie van technologische middelen om te communiceren, organiseren en informatie te verspreiden. Zelfs als de regeringen het internet plat leggen, zijn er andere middelen, zoals satelliettelefoons en satellietinternet, ad hoc draadloze netwerken, die mensen met elkaar kunnen maken.

Ik heb meegedaan met de Roemeense anticommunistische revolutie en er waren drie dagen van paranoia en inactiviteit. We konden domme berichten niet controleren, zoals het gerucht dat de veiligheidsdienst het water had vergiftigd, of dat er buitenlandse huurlingen, met sluipschuttergveren en nachtkijktechnologie, mensen dood gingen schieten.

Maar we wisten ook niet waar de wapens verkregen konden worden of waar men nodig was bij een gevecht. Het zou voldoende zijn geweest om met een van de draadloze communicatiemiddelen te weten dat het gevecht op plaats X plaats zou vinden en we zouden massaal daarnaartoe zijn gegaan.

Men kan op Al Jazeera zien wat de regeringstroepen doen, zien dat de mensen in de omringende landen ook in opstand komen. Of het simpele feit dat ze weten dat mensen ook in andere steden in opstand zijn gekomen, is voldoende om mensen aan te sporen om ook mee te doen. Wij tijdens de Roemeense revolutie waren in een totale donker. Veel mensen wisten niet hoe uitgebreid de revolutie was dus ze bleven thuis uit angst dat het slechts een klein groepje was, dat snel uitgeroeid zou worden.

Maar ook als we via internet aangemoedigd zouden zijn geweest door buitenlanders, zouden we een veel hoger moraal hebben. Zij zouden ons ook hebben kunnen adviseren. Mensen steken Gaza Youth Breaks Out (GYBO) via hun weblog/facebook een hart onder de riem. Zij zijn bekend voor het Manifesto dat begint met “Fuck Hamas. Fuck Israel. Fuck Fatah. Fuck UN. Fuck UNWRA. Fuck USA!”

De nieuwe communicatiemiddelen maken ook informatie mogelijk. Mensen zien nu live op youtube hoe baby’s in Gaza ontploffen, of kijken naar Gaddafi raps, wat de mensen veel meer moed geeft, want de tiran is daardoor niet meer de verschrikkelijk, onverslaanbare monster.

Na de NAVO-bombardementen op Joegoslavië, kon ik de documenten van de Britse en Canadese parlementaire enquête gewoon op het internet lezen.

Andere soorten informatie is ook op het internet te vinden, hoe men wapens maakt met goedkope en toegankelijke spullen. Hoe men zich kan organiseren, bijvoorbeeld in cellen, zoals Al Qaida.

Men vindt werken van filosofen, politieke schrijvers en rechtsgeleerden op het internet. Het simpele feit dat men het ICCPR op het internet kan lezen, doet men zich realiseren dat men rechten heeft, die men daarvoor niet wist te hebben.

Ook internet brengt verre geesten bij elkaar. Vroeger moesten revolutionairen bij elkaar komen, en wisten ook niet zoveel van elkaar als ze ver van elkaar waren. Nu kunnen ze op afstand communiceren, organiseren, acties coördineren, informatie uitwisselen. Zo ontstaan makkelijker groepen, onbeperkt door de fysieke afstand.

Misschien weten we niet hoe het precies werkt, maar de technologische ontwikkelingen hebben de machtsstructuren in de wereld totaal veranderd, zowel binnen tirannieën als op internationaal niveau.

3 Sebastiaan 17/03/2011 om 15:33

Jullie maken je schuldig aan een stroman (alsof ik hier het belang van media, social media en internet voor de mobilisatie van revoluties ontken) en een vervolgens aan een truism (Ik citeer WvC: Een revolutie heeft communicatie nodig).

Eerst de stroman maar eens debunken. Sociale media zijn van groot belang voor revoluties, zo groot dat nu in veel autoritaire regimes mensen verdwijnen ‘dankzij’ hun Facebook-account (zie Global Voices Advocay – http://www.vanderlubben.tumblr.com). Ik ontken dat belang niet, net als Morozov erken ik dat zelfs. Daarom gaat het vaak mis en moeten we internet niet als (enige) middel voor vrijheid omarmen. Democratiseringsprocessen zijn niet one tweet away.

Hoe kan dat? Internet is een panoptisch maximum – met zeer weinig middelen een zeer goede controle mogelijk. De trucs van jongeren in Iran (sneerend 12+ genoemd door WvC) zijn natuurlijk bij het regime bekend. Je mag er honderd keer geweest zijn (drogreden op basis van (misplaatste) autoriteit), het blijft alle honderd keren onverstandig om de mogelijkheden van dat regime zichzelf in stand te houden (door tegenstanders uit te schakelen) te onderschatten.

Dan het verlichtingsargument van Ticu. Alsof teksten over individuele vrijheden mensen aanzet tot een revolutie. De belangrijkste redenen voor Egyptische jongeren om in opstand te komen waren de hoge inflatie, de werkloosheid, een frauduleuze verkiezing en de moord op een leeftijdsgenoot in Alexandrië, in augustus 2010.

Daar zat geen hoofdstuk Internationaal recht bij. Als dat zo zou zijn, waarom lezen al die andere mensen met toegang tot internet die teksten dan blijkbaar ook (niet mijn stelling, maar de jouwe), maar komen niet in opstand?

Enfin, mooie discussie. En WvC: weet je al wanneer wij gaan bieren? Of heb ik je nu zo in je voet geschoten dat de lust je is vergaan?

4 Sebastiaan 17/03/2011 om 15:35

Volledigheidshavle: ik verwijs in mijn reactie naar Global Voices Advocacy. Hier de stable link naar mijn Tumblr-stukkie: http://tumblr.com/xws1sl1e1o

5 WvC 17/03/2011 om 17:10

@SvdL

Ik heb geen cursus retorica gevolgd, noch boeken daarover gelezen, dus ben ik maar naar wikipedia gegaan voor wat assistentie bij jouw proza.

1. De stroman: “het veranderen van een uitspraak van een tegenstander in een andere uitspraak, die veel makkelijker te weerleggen is dan de eerste.” (Wikipedia)

Is dit uberhaupt op mijn reactie van toepassing? Kan me niet voorstellen. Ik ben het immers au fond met je eens.
Ik schreef immers: “Als jongeren toegang hebben tot facebook en twitter in dit soort landen, betekent dit dan dat deze media een belangrijke rol spelen in (toekomstige?) revoluties aldaar? Wederom is dat grote bull shit.”
Verdraaiing van jouw beginstelling – wat een stroman volgens wikipedia inhoudt – is daarmee logisch onmogelijk geworden, lijkt me.

2. Een truism: “A truism is a claim that is so obvious or self-evident as to be hardly worth mentioning” (wederom mda wikipedia).

Volgens SvdL geldt dit mijn zin “Een revolutie heeft communicatie nodig.”

Ik vond het zelf best een aardige vondst, maar dat is natuurlijk geen criterium. Voor SvdL is het blijkbaar een “self-evident claim”, die ik net zo goed niet had kunnen schrijven.
Prima. Maar mag ik dan volstaan met een jij-bak (in SvdL-taal, maar dat vragen we hem liever zelf, wellicht een “ad hominem” geheten)?
SvdL: “Sociale media zijn van groot belang voor revoluties.”

Ik zeg het de grote rapper Kool G maar eens na: “‘nuff said”

3. Eigenlijk, met excuses, wordt SvdL’s relaas pas interessant wanneer hij beweert dat dictatoriale regimes slimmer (qua techniek) zijn dan burgers die zich tegen het regime keren.
Ik denk echt dat hij daar de plank misslaat. Ik had graag weer verwezen naar mijn persoonlijke ervaringen in Iran, maar omdat ik dan weer door SvdL met grote, Griekse woorden naar de galg wordt gevoerd laat ik het liever zitten.
Dan probeer ik het maar eens met een verwijzing naar een min of meer verifieerbaar verhaal. De ravage die het Stuxnet-virus aanrichtte in het Iraanse kernprogramma, bijvoorbeeld. Een regime dat de computersystemen van een van haar topprioriteiten niet adequaat kan beveiligen en waarschijnlijk toestond dat vreemde USB-sticks in de centrale belandden kun je er toch moeilijk van betichten erg IT-wijs te zijn.
Niet overtuigd? Kan me voorstellen.
Poging 2: Mijn twitterfeed lijdt aan een volslagen overload van tweets uit Bahrein, Saudi-Arabie en Jemen (óók van locals!). Blijkbaar zijn deze in meerdere en mindere mate ontwikkelde dictatoriale staten niet toegerust de communicatiestromen van hun bevolking te controleren of te beperken.
Nog niet overtuigd: dan moeten SvdL en WvC snel maar een biertje gaan drinken. Ik weet zeker dat het gaat lukken om SvdL op dit punt te overtuigen.

4. Waarom schreef SvdL volgens mij dan toch “grote bullshit”?
Hij heeft zijn feiten niet op een rijtje. Correcte gegevens zijn een belangrijke basis onder een goede column/recensie. Met de feiten in de aanslag kun je hyperbolen toepassen en andere retorische trucjes van zolder halen of uit de kelder trekken.
Mijn punt (bullshit-detector AAN): jouw openingsanekdote over het afdragen van gegevens over je aanwezigheid op facebook/linkedin/twitter aan de Iraanse douane is aantoonbaar onjuist. Daarvoor hoef ik niet zelf 100+ bezoeken te hebben afgelegd, maar geen van de buitenlandse bezoekers die ik in Iran sprak (zeker enkele tientallen (of is dit nog steeds misplaatste autoriteit?)) hebben dit soort gegevens hoeven afstaan.
SvdL opent met een m.i. aantoonbaar incorrect gegeven. Zonder goed fundament zakt bovenstaand stukkie als een slappe pudding in elkaar ten gevolge van de beredeneerde en onderbouwde reacties eronder.

6 Sebastiaan 17/03/2011 om 20:20

Fijn te horen dat de openingsanekdote van Mozorov niet klopt.

Tenminste: Wouter geeft aan dat bij hem door de douane niet naar de gegevens is GEVRAAGD. Dat, ik meld het volledigheidshalve maar even, rechtvaardigt de conclusie niet dat er niets met zijn gegevens gebeurt. Ik kom verderop even terug op de mogelijke, ongezonde consequenties van dit op het eerste oog academische nuanceverschil.

Hier volstaat één woord: naïviteit. En precies daartegen waarschuwt Mozorov (ik schrijf geen column, WvC, maar een review). Dat terzijde.

Grappig ook het kommageneuk over de retorica. Gelukkig niet uit een serieuze bron als Quintilianus (even Wikipediaen, Wvc!), maar uit Wikipedia. Ik mag dus veronderstellen dat mijn claim in mijn eerste reactie (het voorbeeld van Global Voices Advocacy) overeind blijft. Not disputed, zo gezegd. WvC heeft het te druk met een onderzoek naar de benoeming van mijn argumenten. Hij laat mijn argument liggen en dat betekent in de beste debattraditie maar één ding: we zijn het dus over de inhoud eens. Prettig om zelfs WvC op zijn tijd eens te overtuigen.

Grappig ook dat voorbeeldje van Stuxnet (prachtig beschreven in Cyber War van oud-generaal Richard Clarke – even Wikipediaanen, WvC!) waar Iran intrapt en de conclusie die WvC daar uit trekt: als je dat virusje niet ziet aankomen, berg je dan ook maar voor elke 12+-jarige die ondanks een firewall wil bloggen. Grappig ook omdat WvC zelf weken van de radar was omdat hij foto’s virtueel het land niet uit kreeg. Geen tweet gezien tijdens zijn verblijf in Iran vanwege (ik parafraseer een Facebookberichtje toen dat wel kon) het regime dat niet zo’n goed idee vindt. Blijkbaar zijn er kinderen van twaalf en ouder, hele domme regimes die een virtueel virusje laten oplopen en dan komt WvC op vakantie …

En dan is wat mij betreft de cirkel rond.

We mogen concluderen dat Wouter Iraniërs die niet vragen naar zijn Facebookaccount op hun blauwe ogen vertrouwt dat ze niets met zijn gegevens op diverse sociale media doen. Dus: waar maak je je druk over? Dat hij het eigenlijk gewoon toch met me eens is (lang citaat voor nodig in zijn zoektocht naar de juiste betekenis van de stroman), blijkt uit zijn volledig off the topic epistel over retorica dat plots stopt bij een misplaatst voorbeeld van Stuxnet. Grappiger nog die plaatselijke tweets – zoals in mijn stuk: daaruit blijkt maar weer de preoccupatie met de westerse technologie in plaats van de werkelijke interesse voor de revolte. Feit dat WvC’s timeline volloopt, zegt niet erg veel over de revolte daar, op de grond, aan het front, in de straten. WvC: laat je niet verblinden, jongen! Ga zelf kijken!

Ik wil je adviseren Mozorov toch te lezen. Zeker als je denkt dat niet vragen ook niet controleren betekent. Want die houding maakt het reizen door autoritaire regimes op een gegeven moment wel heel avontuurlijk. Op het moment namelijk dat ze dat plots wel hebben gedaan. En wat ze lazen hen niet aanstond. Ik hou van je – wanneer gaan we nu bieren?

7 Mihai Martoiu Ticu 18/03/2011 om 09:38

Wij maken geen stroman. De stroman is van diegene die de Twitter Revolutie een grote bullshit noemt. Want de theorie van de Twitter Revolutie, is niet alleen over de sociale media. Het gaat om de technologische ontwikkelingen in het algemeen, die het individu een enorme macht verschaffen tegenover staten. Met een paar honderd dollar vliegt men naar New York en met een sluipschuttersgever houdt men 300 miljoen Amerikanen voor maanden in angst. De Amerikanen, die meer aan wapens dan de hele wereld bij elkaar uitgeven, kunnen niet van een straatbende in Irak en Afghanistan winnen. De Irakezen zetten bommen met mobiele telefoons af. Technologie wordt alleen maar goedkoper, toegankelijker en groter in vernietigende kracht.
De opstandelingen in Egypte konen op het internet makkelijk tips verspreiden over hoe je watercanons eenvoudig kan saboteren etc.
Het gaat dus niet alleen om twitter, maar alle technologische ontwikkelingen samen.

Wat betreft je vraag waarom ze pas nu in opstand zijn gekomen, dat zou je misschien beantwoord krijgen als je de boeken van jullie uva professor Jaap van Ginneken leest, zoals “Brein-bevingen”. Persoonlijk (verkeerde autoriteit) heb onder een dergelijke dictatuur geleefd en kan je vertellen dat ondanks het feit dat iedereen de tiran haat, en ik droomde ervan een sluipschuttersgeweer te hebben en hem te vermoorden, durft niemand als eerste in opstand te komen. In een land waar elke 3e persoon een informant is, kan je geen demonstraties of revoltes organiseren. Je kijkt uit zelfs voordat je een mop over de dictator vertelt.

Voor een opstand is er in vele gevallen een vonk nodig. In Tunesië heeft een man zich in de fik gestoken. Van Wikipedia: “De Roemeense opstand begon vrij onschuldig toen op vijftien december 1989 de Securitate een dominee, die openlijk Nicolae Ceausescu had beledigd, wilde arresteren en overbrengen van Timisoara naar een provinciedorp. …Die parochianen nemen Tokes dan ook in bescherming en het komt tot een gevecht met de Securitate. De schermutseling groeide al snel uit tot een conflict waarin alle bevolkingsgroepen van Timisoara deelnamen.”

Dus als er eenmaal een bepaalde vonk bestaat, slaat de vlam in de pan. Maar dat had ook tien jaar eerder kunnen gebeuren, of vijftig jaar later.

Over het feit dat dit soort opstanden in de arme landen te verwachten waren schreef ik al in 2006.
http://www.mihai.nl/2006/03/12/brzezinski-vreest-een-wereldrevolutie/

Over de technologische ontwikkelingen en gevolgen daarvan zie mijn blog: http://www.mihai.nl/2007/05/22/terwijl-je-sliep-was-de-revolutie-al-klaar/

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: