Update ministerraad 12 april 2013 en wekelijkse Eerste Kamer watch

door Redactie op 14/04/2013

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Update ministerraad 12 april 2013 en wekelijkse Eerste Kamer watch

Het behoeft geen verbazing te wekken dat vrijwel de gehele ministerraad en de daarop volgende persconferentie in het teken stonden van het sociaal akkoord tussen kabinet, werkgevers en werknemers. Afgezien het gebruikelijke klein bier – ditmaal de benoeming van nieuwe ambassadeurs en de vaststelling van een Nationaal Programma Preventie – ging het over niets anders dan dit akkoord, dat inmiddels ook wel het Mondriaan-akkoord wordt genoemd, naar het Haagse ROC waar de onderhandelingen plaatsvonden. En het akkoord zit best knap in elkaar. Het ontslagrecht wordt weliswaar vereenvoudigd, maar pas vanaf 2016 en iedere ontslagen werknemer krijgt een ontslagvergoeding mee. Ook wordt pas vanaf 2016 het derde jaar WW gewijzigd, een operatie die in 2019 wordt afgerond. Het derde jaar wordt dan niet langer bestreken door de wet, maar door per branche te sluiten CAO’s. De doorgeschoten flexibilisering van de arbeidsmarkt wordt aangepakt en het strikte quotum voor bedrijven voor het in dienst nemen van arbeidsgehandicapten is voorlopig van de baan. In plaats daarvan gaan de werkgevers en de overheid zich inspannen om voor deze groep werknemers duizenden arbeidsplaatsen in 2020 te creëren. Alle partijen hebben ingezien dat compromissen sluiten, zeker in deze tijden van crisis, beter werkt dan onophoudelijk tamboereren op het eigen gelijk. De polder is terug, en daarmee de brug, bekend van het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’.

Tot zover het goede nieuws. Er zijn ook vragen. Wat is er bijvoorbeeld nog over van het regeerakkoord? Versoepeling van het ontslagrecht en aanpassing van de WW-duur waren daarin liberale kroonjuwelen. Het quotum voor mensen met een beperking behoorde juist tot de sociaaldemocratische succesverhalen. En de hamvraag blijft: wie gaat dat allemaal betalen en hoe? Het slechtste nieuws is dan ook dat de onzekerheid blijft, want het begrotingstekort hangt als zwaard van Damocles boven het akkoord. Europese afspraken verplichten Nederland dat tekort onder de 3% van het BNP te brengen en of dat met het huidige sociaal akkoord lukt, is zeer de vraag. Bezuinigingen zijn voorlopig van tafel, maar het kabinet zal in het najaar bezien of een volgende reeks ‘besparingen’, ‘ombuigingen’ en ‘taakstellingen’ geplaatst moet worden. Ondertussen hoopt, bidt en smeekt politiek Nederland eendrachtig om economisch herstel. Premier Rutte roept ons op auto’s en huizen te kopen. Cynisch als we zijn roepen we terug: “Waar blijft die 1.000 euro dan?!” Hoe mooi, knap en politiek wenselijk het sociaal akkoord ook moge zijn, we zien onvermijdelijk links en rechts sippe en boze gezichten. Bij de oppositiepartijen natuurlijk, maar ook elders. Binnen het kabinet, waar minister Schippers om uitleg vraagt (en vervolgens de 3% ontheiligt). Binnen de VVD, waar zowel de mastodonten als de zuigelingen zich roeren. Binnen de achterban van de vakbonden, want het ledenparlement van de FNV is weliswaar akkoord, maar havenarbeider Arie had erop gerekend dat Ton de hakken dieper in het zand had gezet. Binnen de PvdA loert men vooral op een goede aanleiding om de eveneens in het regeerakkoord afgesproken strafbaarstelling van illegaal verblijf door de shredder te halen.

Een andere vraag die vaak gesteld wordt, is of het kabinet dit sociaal akkoord wel door de Eerste Kamer krijgt, waar het immers geen meerderheid heeft. Die vraag miskent een aantal zaken. In de eerste plaats is voor voorlopig niets doen geen instemming van de Senaat vereist. De Eerste Kamer hoeft niet te tekenen voor het niet doorvoeren van een nullijn in de zorg en evenmin voor het voorlopig niet moderniseren van ontslagrecht en WW. Tegen de tijd dat die laatste twee maatregelen in moeten gaan (2016) zit er bovendien al een nieuwe Eerste Kamer, met een mogelijk compleet andere samenstelling. Wetgeving om de positie van flexwerkers te verbeteren (per 1 januari 2015) moet wel door de Eerste Kamer, maar het lijkt uitgesloten dat bijvoorbeeld de SP dat plan zal torpederen. Ook het CDA, de partij van het middenveld, zal wel drie keer nadenken voordat het een door datzelfde middenveld gesloten akkoord terug naar de tekentafel verwijst.

En afgelopen dinsdag heeft de Eerste Kamer weer eens het bewijs geleverd dat er veel moet gebeuren wil zij een wetsvoorstel verwerpen. Misschien wel teveel, want de Wet herziening ten nadele die de Senaat in zijn laatste vergadering met 36 tegen 35 stemmen aannam, is toch wel een dubieus stukje wetgeving, waarin in ruim drie en een half jaar tijd duchtig gesleuteld is. De nieuwe wet maakt het mogelijk dat verdachten die onherroepelijk zijn vrijgesproken of zijn ontslagen van alle rechtsvervolging alsnog in een nieuwe procedure veroordeeld worden. Dit kan niet bij ieder delict. In het oorspronkelijke wetsvoorstel, dat nog werd ingediend onder het vierde kabinet-Balkenende, ging het om zware levensdelicten waarop een gevangenisstraf van 30 jaar of levenslang staat. Denk aan moord, doodslag met een terroristisch oogmerk, genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en foltering. Dat ging de stoere mannen van Rutte I niet ver genoeg. In het regeerakkoord was al opgenomen dat de wet ook moest gaan gelden voor de delicten ‘gewone’ doodslag en gewelds- en zedendelicten met dodelijke afloop, en bovendien met terugwerkende kracht. Middels twee nota’s van wijziging is de reikwijdte van de Wet herziening ten nadelen dan ook aanzienlijk opgerekt. Het gaat nu om een bonte verzameling van 67 misdrijven die alle gemeen hebben dat zij opzettelijk begaan zijn en de dood tot gevolg hebben gehad. Het opzettelijk ongeschikt maken van een persoon voor militaire dienst valt er nu ook onder, net als het verlaten van een hulpbehoevende, het als schipper dienst nemen op een slavenschip, insubordinatie, en niet volgens de regels uitgevoerde euthanasie en abortus (om de SGP te paaien?).

Waar de Eerste Kamer vooral bezwaar tegen had, was dat alleen vereist is dat de opzet op het delict is gericht, niet op het gevolg. Wie tijdens een kroegruzie één klapt uitdeelt en tot zijn verbijstering constateert dat het slachtoffer overlijdt vanwege een toevallige eierschedel of een hartafwijking, valt onder het wetsvoorstel en kan na onherroepelijke vrijspraak alsnog naar het cachot gestuurd worden. Dat wordt afgeweken van het ne bis in idem-beginsel en de terugwerkende kracht in elk geval tegen artikel 7 EVRM aanschuurt, zat de senatoren ook niet lekker. Voeg daaraan toe dat in de marge van het wetsvoorstel ook twee AMvB’s worden vastgesteld die regelen dat allerhande materiaal van vrijgesproken verdachten (DNA, vingerafdrukken) gewoon bewaard wordt, en je zou verwachten dat het prijsschieten was voor ons Constitutioneel Geweten. Maar nee, een krappe meerderheid nam genoegen met de toezegging van Commissaris Opstelten dat in de beleidsregels van het Openbaar Ministerie wordt opgenomen dat de wet alleen wordt toegepast op gevallen waarin de een de opzet heeft gehad de ander te doden. Ook de bewaarregeling wordt nog een klein beetje aangepast: als de vrijspraak het OM ervan overtuigd heeft dat de voormalige verdachte het écht niet gedaan heeft, worden er geen gegevens bewaard. Alles wordt dus van het niveau van de bestendige wet naar het niveau van het veranderlijke bestuur getild. Een grote minderheid maakte daar terecht bezwaar tegen.

De stemming over het wetsvoorstel werd overigens traditiegetrouw verprutst. Die stemming was hoofdelijk, en kennelijk is dat heel moeilijk voor deze Eerste Kamer. De voorzitter was als laatste aan de beurt en hij onthield zich van stemming omdat hij had ‘gepaird’ met iemand die er niet was. Het Reglement van Orde van de Eerste Kamer kent echter helemaal geen mogelijkheid voor senatoren om zich te onthouden van stemming. Artikel 109 kent slechts twee smaken: ‘voor’ en ‘tegen’. Het bepaalt trouwens tevens dat de voorzitter ‘stemt’. Alleen straks op 30 april hoeft dat niet. Al met al kunnen we concluderen dat de Eerste Kamer met de goedkeuring van deze Wet herziening ten nadele en het geklungel bij de stemming daarover weer eens gezakt is voor het examen ‘chambre de réflexion’. Wij verwachten beterschap.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: