Update ministerraad 4 februari 2011 en wekelijkse Eerste Kamer watch

door Redactie op 06/02/2011

in Haagse vierkante kilometer

Premier Rutte bevond zich in Brussel waar de Europese Raad bijeenkwam, dus de verzamelde journalisten werden toegesproken door vice-premier Verhagen. En het moet gezegd worden: de persconferentie was vermakelijker dan de persberichten. Verhagen werd als belijdend katholiek het vuur na aan de schenen gelegd over het voornemen van de gereformeerde minister Donner om de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 te verplaatsen in verband met Aswoensdag (de dag na carnaval). Alles verliep echter in een gemoedelijke sfeer en na de gebruikelijke laatste vraag van Julius Vischjager werd er zelfs hartelijk gelachen.

Dat minister Verhagen de persconferentie deed, was in zekere zin gepast. De ministerraad had immers zojuist ingestemd met zijn nieuwe bedrijfslevenbeleid. Dat hangt van de mooie voornemens, steekwoorden en slagzinnen aan elkaar: “Gericht investeren in negen topsectoren van onze economie. Knelpunten aanpakken die de groei van deze sectoren belemmeren. In totaal 1,5 miljard euro beschikbaar maken voor de versterking van de concurrentiekracht. Ondernemers en onderzoekers samen met de overheid aan het stuur.” Nederland moet weer uitblinken op de wereldmarkt, en wel op het terrein van water, agrofood, tuinbouw, hightech, life sciences, chemie, energie, logistiek en creatieve industrie. Dat het kabinet weinig op heeft met subsidies wordt wel duidelijk uit de woordkeuze. Het persbericht spreekt van een ‘woud van bestaande subsidieregelingen’, minister Verhagen hekelde het ‘gieteren met subsidiegeld’. In plaats van subsidies kiest het kabinet voor belastingvoordeel en durfkapitaal.

Dan de overige persberichten. Net als in voorgaande weken het geval was, draagt het kabinet voor en benoemt het dat het een lieve lust is. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) krijgt een nieuwe bestuursvoorzitter. Hans Hoogervorst wordt opgevolgd door Ronald Gerritse, die sinds 2003 secretaris-generaal van het Ministerie van Financiën is. De Raad van State wordt verblijd met een voordracht van vijf nieuwe staatsraden. Onder hen de Maastrichtse hoogleraar staats- en bestuursrecht Verhey, die is voorgedragen voor de Afdeling advisering. Interessant is dat hoogleraar formeel belastingrecht M.W.C. Feteris is voorgedragen voor benoeming tot staatsraad in buitengewone dienst. Feteris is namelijk tevens raadsheer in de Belastingkamer van de Hoge Raad. Door zijn benoeming zal “verbinding worden gelegd tussen de Hoge Raad der Nederlanden en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in het belang van versterking van de rechtseenheid”, aldus het persbericht. Feteris moet dus waarschijnlijk een herhaling van de SGP-casus zien te voorkomen.

Van het wetgevingsfront komt het bericht dat de ministerraad akkoord is met een voorstel van minister Kamp om de meldingsplicht voor gedwongen ontslagen uit te breiden. Voortaan zal een werkgever het ontslag van 20 of meer werknemers niet alleen bij de belanghebbende vakbonden moeten melden wanneer het dienstverband via het UWV of de kantonrechter wordt beëindigd, maar tevens wanneer de arbeidsbetrekking met wederzijds goedvinden stopt. Uiteraard moeten de Raad van State en de Staten-Generaal nog over deze wijziging van de Wet melding collectief ontslag oordelen. Eveneens van het wetgevingsfront komt het wetsvoorstel Onderwijstijd voortgezet onderwijs. Daarin wordt vastgelegd dat leerlingen in het voortgezet onderwijs recht hebben op minimaal 1.000 klokuren les per jaar. Verder wordt de zomervakantie met een week ingekort en wordt de medezeggenschap van ouders en leerlingen uitgebreid. Wie zou verwachten dat het kabinet – dat in Onderwijsland toch een dergelijke reputatie heeft – al deze maatregelen meteen wil invoeren, heeft het mis. De nieuwe wet zal pas in het schooljaar 2012-2013 van kracht worden.

De Eerste Kamer is ook weer volop in het nieuws.  Minister Schippers van VWS en VVD-lijsttrekker voor de Senaat Loek Hermans maken zich grote zorgen over de toekomstige samenstelling van de Eerste Kamer. Als CDA, VVD en PVV op 23 mei (en feitelijk op 2 maart) geen meerderheid in de Senaat halen, ontstaat een ‘onwerkbare situatie’. Het kan haast geen toeval zijn dat juist nu onder redactie van een SP-senator en een oud-SP-senator een bundel over de Eerste Kamer verschijnt, getiteld “De andere kant van het Binnenhof: Toen Nu Straks”. Daarin ook bijdragen van senatoren van andere politieke partijen, maar niet van senatoren van de huidige coalitie.

Veel aandacht ook voor de zwanenzang van de na 28 jaar trouwe dienst afzwaaiende senator Schuurman, die de Eerste Kamer een parlementaire enquête wil laten instellen naar twintig jaar privatisering en verzelfstandiging van overheidsdiensten. De Eerste Kamer zal op 15 maart aanstaande een debat houden over de wenselijkheid van een enquête. Schuurman wil dan naar verluidt ook een motie indienen. Het  is wat merkwaardig, een Kamer die een motie gericht tot zichzelf aanneemt, maar staatsrechtelijk kan het allemaal. Naar we mogen aannemen is dit allemaal nog maar de ‘voorfase’: als blijkt dat voor een enquête voldoende draagvlak bestaat, moet immers nog de formele weg voor instelling van een enquête worden gevolgd. Het Reglement van Orde van de Eerste Kamer kent ter zake nogal wat regels (artikel 128 e.v.). Op zichzelf zijn er goede argumenten te verzinnen waarom de Eerste Kamer dit soort enquêtes zou kunnen en moeten uitvoeren. Het onderwerp is relevant, binnen de Senaat is veel expertise aanwezig, de Eerste Kamer staat losser van de waan van de dag en problemen rond tijdbesteding (het gaat om part-time politici) en ondersteuning lijken oplosbaar te zijn. De timing van Schuurman lijkt echter allerberoerdst: tegen het einde van de zittingsperiode van de huidige Kamer. Gaat deze Kamer nog even snel beslissen wat haar opvolger vanaf 7 juni aanstaande moet gaan doen? En wat als CDA, VVD en PVV een meerderheid behalen? Dan draaien die het eventuele positieve besluit waarschijnlijk terug. Als dat gebeurt,  is het instrument ‘enquête’ waarschijnlijk voor langere tijd besmet.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 GB 07/02/2011 om 15:29

Dat personeelsbeleid van staatsraden best interessant. De ‘vaste plek’ voor de Hoge Raad was namelijk al ingenomen door Hammerstein himself. Nu dus ook Feteris, van de belastingkamer (bestuursrecht) erbij en de andere benoeming afgelopen vrijdag was ook een rechter uit de gewone rechterlijke macht.

Wat valt daar, verder dan coördinatie, nog achter te zoeken? Men zegt dat de Hoge Raad het wel ziet zitten om het algemene bestuursrecht naar zich toe te hengelen. Probeert de Raad deze gedachte in te kapselen? Anderzijds zijn er stemmen die beweren dat de Raad van State zich wel ziet ontwikkelen tot een Conseil Constitutionnel. Ze hebben nu al zoiets als een ‘Grondwettelijke Raad’. Als ze die op termijn van een stevige afvaardiging uit de Hoge Raad weten te voorzien, heb je kans dat een door parlementariërs gevraagde voorlichting over de constitutionele houdbaarheid van een bepaald wetsvoorstel de facto een vorm van constitutionele toetsing gaat worden.

Wie weet een uitruil, als straks het voorstel van Halsema het staatsblad niet haalt? De Raad van State legt zich neer bij de overheveling van het bestuursrecht en concentreert zich met hulp van de Hoge Raad op het uitbouwen van een de facto constitutionele toetsing.

/ speculatie.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: