Uw nieuwe koninkrijk kome I

door MN op 03/02/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Uw nieuwe koninkrijk kome I

Onlangs refereerde GB er aan dat de verbouwing van de koninkrijksstructuur op stoom begint te komen. In een serie bijdragen wil ik ingaan op de voortgang van dat proces. Vandaag de aftrap voor de niet-ingewijde lezers: de status quo. In de weken die komen ga ik in op de voorgenomen veranderingen en de bedreigingen in de voortgang. Om alvast een voorschotje te nemen: het kamerlid Remkes heeft zich iets aangetrokken van de kritiek die op dit blog is geuit op de (on)grondwettigheid van de toekenning van indirect kiesrecht voor de Eerste Kamer aan niet-Nederlanders die op Bonaire, Sint Eustatius en Saba wonen. Hij heeft een amendement ingediend dat beoogt uitsluitend Nederlanders de samenstelling van de eilandsraden te laten bepalen.

De status quo

Het koninkrijk bestaat tot op heden uit drie zelfstandige landen. Op papier zijn die landen gelijkwaardig, en verhouden ze zich tot elkaar als deelstaten in een (con)federatief staatsverband. Net als in de meeste federaties beschikken de centrale (federale) organen slechts over bevoegdheden ten aanzien van onderwerpen die vallen in de limitatief omschreven boedel van het koninkrijk. Tot die boedel behoren onder meer de behartiging van de buitenlandse betrekkingen, de regeling van de nationaliteit en de defensie. Op deze terreinen zijn de landen niet op eigen titel bevoegd. Er is daarom geen Nederlandse wet over de goedkeuring en bekendmaking van verdragen of een Nederlandse nationaliteitswet, maar een Rijkswet goedkeuring en bekendmaking van verdragen en een Rijkswet op het Nederlanderschap. Alle onderwerpen die niet uitdrukkelijk zijn aangewezen als koninkrijksaangelegenheid behoren tot de competentie van de landen. Zo zijn de landen vrijwel volledig autonoom bij het vormgeven van bijvoorbeeld het burgerlijk recht, het strafrecht en de organisatie van de gezondheidszorg. Eventuele verdragsverplichtingen die het koninkrijk op zich heeft genomen, kunnen de landelijke autonomie beperken. Zo is het koninkrijk bijvoorbeeld partij bij het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM). De waarborgen die het EVRM aan onderdanen biedt, moeten door de landen van het koninkrijk worden waargemaakt.
Elk van de landen participeert op de een of andere wijze in de bemensing van de koninkrijksorganen, of kan daar desgewenst in participeren. Daarbij is van gelijkheid tussen de landen geen sprake: het land Nederland is in elk van de koninkrijksorganen dominant. Zo is er geen koninkrijksparlement, maar stelt een inspraakprocedure het Arubaanse en Antilliaanse parlement in de gelegenheid eigen opvattingen kenbaar te maken aan de Nederlandse Staten-Generaal. Er is wel een afzonderlijke koninkrijksregering, maar ook daarbinnen is Nederland kwantitatief dominant. Ook de Raad van State heeft een koninkrijksvariant met daarin afgezanten van de overzeese landen.

Het plan is nu om één van de landen van het koninkrijk, namelijk de Nederlandse Antillen, te demonteren. Curaçao en Sint Maarten worden zelf land, en de resterende Antilliaanse eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba worden onderdeel van het land Nederland. Dat heeft echter heel wat voeten in de aarde, waarover later meer.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: